İstanbul’un fethi neden yüzyıllar boyu sürdü? Tarihte birçok benzeri varken neden özellikle bu fetih sonrası çağ değişti tarih sayfalarında; Ortaçağ kapanıp Yeniçağ açıldı?
İstanbul’u fetheden padişah Kuran-ı Kerim’de bile müjdelenmişti; Osmanlı padişahları yüzyıl boyunca İstanbul’u, boğazın bu nadide incisini fethetmeyi denediler, ama fetih 19 yaşındaki Mehmet’e nasip oldu.
Yüzyıllardır köşesinde tek başına kalmıştı Konstantinopolis. Orhan Bey zamanından bu yana Osmanlılar Rumeli’ye ve Anadolu’nun içine seferler yapıp duruyorlardı; II. Murat zamanında tüm Balkanlar Osmanlı topraklarına katılmıştı. Ortada fethedilemeyen tek adacık, Konstantinopolis kalmıştı. Fethi kesindi, bekleniyordu, sadece bir zaman meselesiydi. Yıldırım Bayezid boğazın karşı yakasına Anadolu Hisarı’nı yaptırmış, Konstantinopolis’i fetih planlarını yapıyordu, ancak Ankara Savaşı’nda kendisini hazırlıksız yakalayan Timur Osmanlıları dağıtarak Bizanslıların yanıbaşlarındaki bu tehlikeyi 50 yıllık bir süre için savuşturdu.
Birçok Osmanlı padişahı kuşattı Konstantinopolis’i, ancak ele geçiremedi. İki yanını denize yaslamış bu yarımadacık, dönemin en güçlü surları sayesinde bütün kuşatmaları savuşturuyordu. Şehir uzun süren kuşatmalara aylar boyu dayanabilecek su ve yiyecek kaynaklarına sahipti. Deniz, o günün teknolojisi ile tümüyle bir tarafın kontrolüne geçemiyordu; rüzgar gücü ile hareket eden çok küçük boyuttaki kadırgalar tüm hamlelerini rüzgarın yönüne göre yapabiliyorlardı zira. Ateşli silahlar olmadığından diğer gemileri batırabilmek ya da ele geçirebilmek, ya gemilere yaklaşıp çapa atmakla, ya da uzaktan yanan meşaleler fırlatmakla mümkündü; her ikisinde de düşmanın saldırıyı savuşturması çok kolaydı. Haliç’in Doğu yakası, Pera’nın yamaçları, bugünkü Karaköy Ceneviz’lilerin elindeydi;