Şivkovun (karabaş) dönüşümü
Bulgakovun usta ve margarita ile bir genç doktorun hikayesi kitaplarını okudum. Usta ve margaritada ki gibi eleştirel ,düşündüren ve yer yer güldürürken , yer yer hüzünlendiren , enfes bir hayal gücünün dışa vurumu bir başka kitabı olmuş. İnsan ne yaratırsa bencilce yozlaşıyor mu? dinden, siyasal düşüncelerden , yönetim şekillerinden kısaca insanin oluşturduğu pek çok şey ki; çıkar ve menfaatin içinde olduğu yapılarda bunu gòrmemizi yada anlamamız , üzerinde düşünmemiz için yazılmış..
İşte Bulgakov dönemi Sovyetlerin baskıcı rejimi veya genişletirsek tüm baskıcı rejimleri , bilim kurgu tarzında bile eleştirmiş.Belkide doğrudan eleştirememiş , yaşadığı baskının etkisiyle.
Burada modern prometheus olan frankenstein benzeri ayrıca Kafkanın kitabının tersine dönüşümüde görebiliyoruz yinede bencil yaratıcının bencilliğin bile ötesinde ahlaksız,aşşağılık yaratılanı nasıl oluşmakta? Hatta daha da ileri gidersem , kim yarattı? bilemiyorum gündelik hayatımızda pek çok Şivkova rastlayabiliyorum, yönetenlerden proleterlere kadar.
Klasiklere nazaran kolay okunabilen , kolay anlaşılır bir kitap olmuş. Burada insanın hem ne kadar özel,üretken, yaratacı vasıflarınıda görebilirken hemde ne kadar aşşağılık olabileceğini kitap bize konusu ile anlatmaktadır. Bulgakov , Leonid Andreyev, Saramago, Marquezler gibi niceleri olmasa bu taşlamalarla , sorgulamanın keyfini nasıl alabilirdik? İyi okumalar dilerim.
Reklam
Hata Nerede?
Öncellikle bu tarz kitapları okuyacak okur kitlesi en azından belli bir tarih, coğrafya ve batı ile doğu toplumları sosyolojik yaklaşımlarından bilgi birikimine sahip olmalı ve bu tek taraflı kanalize olmamalı ayrıca objektif düşünebilmeli.
İnceleme yapmamayı düşündüm sonuçta profesyonel bir eleştirmen değilim fakat incelemeler ve diğer yorumlarda şunu gözlemledim neden ortadoğulu toplumlar olarak kendimizi anlayamıyoruz? ve en kötüsü bir aşşağılık kompleksine sahipmiş gibi her olumsuz yorumu ya ölüm kalım savaşındaymışız gibi savunuyor veya işte biz böyleyiz zaten diye göklere çıkartan kabulleniş.
Aslında Ortaçağ ve devamı İslamiyet ile birlikte bu batı doğu mücadelesinden çok dinlerin mücadelesidir.Hristiyanlarda muhtemelen ortaçağda benzer durumla karşılaştı aslında kendi dinlerinin söylediklerinin bir benzerini söyleyen ve bunu kilise ve onun hiyerarşik yapısına bağlı kalmadan klasik zamanda belli kıstasta hoşgörü ile harmanlayan ve doğru uygulayan bir dini siyasi-hukuki yönetim yapısı ile karşılaştığında ( İslamiyetin kuruluşundan itibaten) yaşadıkları sarsınti ve çelişkiler üzerinde durulmalıdır. Önce olağanca kötüleme , tiksinti sonrasında özellikle haçlı seferleriyle olan hayranlık , zaten bu belirttiklerim kitabın dışında genel görüşlerim.
Kitabında yazar üstün bir hristiyan görüşüne sahip olarak zafer kazanmış edasıyla yazmış mı? yer yer evet batılılarda da bizde objektif yazmakta zorlanıyoruz ( yinede onlar daha iyiler) ama bu yazılanların incelemesinde gerçekci bir çok tespit var. Lakin gelişen ne Hristiyanlık nede zayıflayan İslamdı. Sorun uygulayıcıların bakış açısının toplumların ilerlemesi ve gerilemesini sağlayan etkenler, değişimlerdi.
Toplumlar dinin etkisini siyasi yapıdan ne kadar uzak tutarsa,( buda ayrı bir tartışma) zamanımızda uygarlık
Marquezin pek çok kitabını okudum, herbirinden okurken ayrı keyif aldım. Bence yine bir büyülü hayalgücünün keyif verici kitabı olmuş.
Kitapta ne ararsanız var, cahil ve tutucu insanlar, bağnaz din adamları ve onların saçma sapan inançları ile yapılan işkence yada diğer adı ile şeytan çıkarma ritüelleri, aşk, entrika, cinayet, bilim ile koca karı yöntemleri mücadelesi, günah keçisi seçilme, yıkılmış bahtsız hayatlar ile şatafatlarıyla nam salanlar , yerli ve milli olanlar ile melezler, daha niceleri hele diyaloglar ve ispanyol şairin dizeleri ise gerçekten enfes bir haz veriyor insana.
Evet ben Marquezciyim eleştirel bakışı bir yana geçmişinde yaşadığı zorluklar ve hayatta kalma mücadelesinden öğrendiklerini, anlatıla gelen hikayelerle büyülü düş gücü ile humanist bir anlatımı harmanlamada ki muazzam başarısı gerçekten etkileyici.
Marquezin başyapıtları ; kolera günlerinde aşk, yüzyıllık yalnızlık, kırmızı pazartesi kadar olmasada okunduğunda onları okumuş kadar keyif aldığım bir kitap oldu. İyi okumalar dilerim.
Tanrı lütfu a.ş. hikayesiEdebiyat-Düşünce
Yazarın 4. kitabı oldu okuduğum, başlarda sıkıldım seçim ve siyaseti sevmediğimden, sonra yazarın bölümleri tek bir paragraf anlayışı, virgülden sonralarının bütünleştiği, kişiler ile diyalogları bir tümün parçaları anlayışını seviyorum, kimseyi ayırmıyor anlatmak istediğini parçalamadan ortaya koymakta başarısı ile kitap okunmaya değiyor.
Pek çok yorum ve düşünsel fikir beyanı olmuştur, benim fikrim körlük kitabı bir anarşinin doğal yollarla kör olma sebebiyle güçlünün güçsüzü acımasızca yönetecek duruma gelmesini, gören birinin isyanı ile hayatta kalmayı başaran bir azınlıktan bahsederken, görmek kitabı ise devlet nedir? hukuk nedir? soruları ile kişiye sorgulatıyor ben hukukçu olarak bu tanımlamaları o kadar çok üstünden geçtim ki deyinmeyeceğim ama kamu gücü, otoritesi, yararı ile kamunun kaynakları ve yetkesini kime hizmet ediyor oluşunu, bununda budanmış bir anarşinin sözleşmesel kabulünün tezahürü olmalı yani yine güçlünün güçsüze , hukuk denilen mekanizma ile vicdanlara, kolluk ile bedenlere inen tırpanın acımasız vuruşunun düzeni gibi. Saramago sınırları taşan yapısı ile bize ne kadar kör olduğumuzu , beynimizin bize bu gördüklerimizin dogal kabulü gibi benimsediğimiz fakat aslında hayali ama düzen denilen çarpıklığın yıkılmasının terörize olacağı gerçeğinin sözde korkusunu, yakın zamanda yaşanan acıların bile sümen altı edilmesinin ve hatırlanmak bile istenmeyeceğini, kabullenilmişliğimize olan isyanını belirtiyor. Boş oy kullanan çoğunluğun yada sine-i millet anlayışını benimseyen çoğunluğun haklı hareketi ile beklenen değişimin kendince yorumladığı bilinmeyen bir ülkeyi ve onun başkentini anlatıyor. Kitapta yazar dünyaya geldik ama bu içine düştüğümüz düzene kim onay verdi , kim boş oy kullandı, kim devamından yana dürüstçe kendinizi sorgulayın istiyor.
Sümerin derin bilgeliğiKitap Alıntısı
Cumhuriyetin aydın, nazik ve bilge kadını Muazzez hanımın, herkesin kolaylıkla anlayabileceği basit ve anlaşılır bir dil ile yazılmış Sümerin tek tanrılı dinler üzerine etkilerini anlatan başucu bir kitaptır.
Sümerin devamında aynı yada farklı coğrafyalarda medeniyetleri nasıl etkilediğini özellikle çivi yazısının icadı ve bu dili edebi olarak kullanılmasının tüm insanlık tarihinde büyük gelişime ve değişimlere yol açtığının bir göstergesi, bu dil ve o dildeki edebi tarzda yazılan hikayelerin tek tanrılı dinlerinin gelişiminde etken olduğu üzerinde, karşılaştırmalı hikayeler ile zamansal değişimler ile kitap anlaşılır dilde ortaya koymaktadır.
Burada bağnazca düşünenler için bir kitap değil fakat sorgulayan ve aklını kullanarak değişime açık herkesin okumasını öneririm. Sonucta tam anlamıyla teoloji alanında bir kitaptan çok Sümer edebi eserleri ve anlatıla gelen hikayeleler ile özellikle tek tanrılı dinlerin başlangıcı Tevrat ile daha çok içice ve neredeyse değişmeden geçişler olduğunu görmekteyiz, Sümer ve Tevrat arasında 2000 bin yıl olsada özellikle Nabukednezar ile Babile sürülen İsrailli bilginlerin buradan etkilenmeleri önemli bir husus.
Tevrattan binlerce yıl sonra Hristiyan ile Müslumanlarda aradan geçen zamanda ciddi değişikler olsada Sümerin etkileri yadsınmaz ve Muazzez hanım özellikle çok fazla aydınlatılmamış ve ortaya çıkmamış tabletler olduğunu da belirtmektedir. Ayrıca Muazzez hanım kitaptaki konularda tabletlerin eksik kısımları ile konu içinde özellikle belirtmekte, yorumları konunun uzmanlarından alıntılamaktadır, Bilge Spinoza gibi.
Böylesine bir kitabı yazmak cesaret ister ve tartışmalardan uzakta sadece tabletlerin anlattiklari ile yazılmış olması ayrı bir takdire şayan durumdur. Aydınlık Cumhuriyet kadının dilinden yazılması ayrı bir gurur
Kur'an, İncil ve Tevrat'ın Sumer'deki KökeniMuazzez İlmiye Çığ · Kaynak Yayınları · 20065,3bin okunma
Reklam