1924'te, adı daha sonra Diyanet İşleri Başkanlığı olarak değiştirilecek olan Umûr-ı Diyaniyye Riyaseti kuruldu. Umûr-ı Diyaniyye Riyaseti'nin kurulması yalnızca halkın dinî bir kısım ihtiyaçlarının karşılanması amacına matuf değildi elbette. Bu müessese aynı zamanda dinî faaliyetlerin devlet kontrolünde hatta devletin çizdiği istikamette yürütülmesi için zorunlu bir organ olarak düşünülüyordu. Diyanet kurumu bu düşünceyi boşa çıkarmadı, gösterilen istikamet yönünde -bilhassa ilk on yıllarda- aktif bir faaliyet yürüttü. Gerçi o dönemler anayasada "devletin dini, din-i İslâm'dır" yazdığı ve meclisin "şeriati tenfiz yükümlülüğü" bulunduğu için, bu müessesenin o ulvî amaca hizmetkâr olduğu iddia olunabilirdi. Halbuki gerçekleştirilen diğer icraatlar böylesi bir kamufleye müsaade etmedi. Belki kamufleye lüzum kalmadı da denilebilir.