Farin Haktan
@veronica101
Okudukça kaçıyorum sevmediğim dünyalardan sevdiğim dünyalara... Bana yeni dünyalar veren her yazara minnetle!
Psikolojik bir savaş
Satranç’ı okuduğumda hikâyeden çok, bir zihnin parçalanışını izliyormuşum gibi hissettim. Zweig çok kısa bir metinde insanın yalnızlıkla ne kadar ileri gidebileceğini inanılmaz yoğunlukta anlatıyor.
Dr. B.’nin hücrede, hiçbir uyaran olmadan sadece bir satranç kitabıyla kurduğu o zihinsel dünya hem hayranlık verici hem de ürkütücü. Satranç burada bir oyun değil; aklı koruma çabası, sonra da aklın yavaş yavaş kendi tuzağına düşmesi gibi.
En çarpıcı tarafı şu oldu: Fiziksel bir işkence yok ama okurken psikolojik baskıyı iliklerinde hissediyorsun. Kısacık bir metin ama bittikten sonra etkisi uzun süre kalıyor. Zweig’in insan ruhunu ne kadar iyi gözlemlediğini en net gösteren eserlerinden biri bence.
İnsanın kendi iç savaşı
Bu kitabı okurken savaşın ortasında olduğumu değil, insanın kendi iç savaşıyla baş başa kaldığımı hissettim. Hemingway öyle bir anlatıyor ki, çatışmalar arka planda kalıyor; öne çıkan şey insanların korkuları, tereddütleri, susuşları oluyor.
Robert Jordan’ı okurken onu kahraman gibi değil, çok gerçek bir insan gibi gördüm. Cesur ama kararsız, idealist ama yorgun. Özellikle Maria ile olan ilişkisi, savaşın içinde filizlenen tuhaf bir umut gibi geldi bana. Kısa sürede yaşanan o yoğunluk, kitabın en vurucu taraflarından biriydi.
Ağır ilerliyor gibi duruyor ama aslında insanın içine yavaş yavaş yerleşiyor. Bittiğinde büyük bir olay yaşamış gibi değil de, uzun bir düşünceden çıkmış gibi hissettim. Bu kitap bana savaşın gürültüsünden çok, insanın sessizliğini anlattı.