Tahavvül,Hâl değişimi
İbrahim Hakkı hz.meseleyi şöyle ifade eder;
"Allah'ın emriyle felekler ve yıldızlar hareket edip dört unsur(ateş,su,toprak, hava)birbirine karışır.Bu karışım ve bileşimden önce madenler meydana gelir.Bundan da bitkiler,maden ve bitkilerin birleşmesinden de hayvanlar meydana gelir ve hayvan soyu kemalini,en uygun şeklini bulunca insan hasıl olur."
Nitekim başka bir ifadesinde şöyle bir değerlendirme yapar.
"Bazen bitki kemale gelmeden bozulur,bitki vasfını kaybeder ve hayvanlara yem olmaktan çıkar.Bazen de bir hayvan insanın yemesine elverişli hale gelmişken yenmeden bozulur ve bu yüzden hayvanı insan mertebesine naklettirmeye, dönüştürmeye engel olur.Bazen de bozulmadan insan mertebesine nakl olur"
(Burda Erzurumlu İbrahim Hakkı hz.elementlerin varlıklar alemindeki hareket seyrini,canlılığın devamı ve insanın hücre ve zahir yapısının oluşumu ile ilgili kanunları ifade etmektedir.)