Temeşvarlı Osman Ağa

Temeşvarlı Osman Ağa

Yazar
7.3/10
3 Kişi
·
9
Okunma
·
0
Beğeni
·
27
Gösterim
Adı:
Temeşvarlı Osman Ağa
Unvan:
Osmanlı Subayı, Yazar
Doğum:
Temeşvar, Romanya, 1670
Ölüm:
1725
(1670–1725?), Osmanlı subayı ve öz yaşam öyküsü yazarıdır. Bir savaş esiri olarak Habsburg Avusturya'sındaki maceralerını yazmıştır. Osmanlı dönemi Türkçesinde türünün tek örneğidir. Temeşvar'da(Çağdaş zamanlarda Timişoara, Romanya) Sırp kökenli bir Osmanlı olarak doğmuştur.

Temeşvar, Banat'a bağlı bir şehirdi. Şimdilerde Batı Romanya'da bulunur.Rumen-Sırp ve Macar yoğunluklu şehir 1552'de Osmanlılarca fethedilmiştir. Osman Ağa bu sırada düşük rütbeli bir subaydır. Yabancı dil öğrenmek ve binicilik yetenekleriyle diğerlerinin arasından sivrilmiştir.

Viyana Kuşatması başarısızlıkla sonuçlanınca, imkanlar Haçlı birliği lehinde gelişti. 1683- 1699 arasında Avrupa orduları Osmanlı'yı Macaristan'dan çıkarmak için birlik olmuştu.

Savaş sırasında Avusturyalılar Temeşvar'ı ele geçirememişti. 1688'de Osman'ın 80 kişilik birliğine özel bir görev verildi. Lipova'daki subayların maaşlarını ulaştıracaklardı. Temeşvar'ın kuzeyindeki bu bölgeye giderken, Arad kırsalında, kendilerinden üstün Avusturyalı kuvvetler saldırdı. Şehir heyeti de teslim olmayı kararlaştırdı. Osman, 18 yaşında savaş esiri olmuştu.

Özgürlüğü için ödeme yapamadığı için Kapfenberg ve Viyana zindanlarında birkaç ay geçirdi. Esir olarak birkaç kez satıldı. Sahipleri tarafından çokça dövüldü ve kırbaçlandı. Binicilik ve Almancayı öğrenme yeteneğiş sayesinde gelecek yıllarda daha iyi bir hayat sürmüştü. Bir keresinde efendisi ona, hristiyanlığa geçmesi halinde özgürlük vadetmişti. Ancak Osman reddetti. Karlofça Antlaşması'ndan sonra, 1700 yılında Temeşvar'a dönebilmişti.

Temeşvar'da esirliği sırasında öğrendiği Almanca sayesinde, resmi çevirmen oldu. 1715'te Avusturya ile başlayan yeni bir savaşta tekrar sıkıntılar yaşandı. Eugene Savoy Temeşvar'ı zapt etti. Osman Belgrad'a kaçtı. 1717'de Belgrad da elden çıktı. Bu sırada Belgrad cephaneliğini havaya uçuran Avusturyalılar Osman Ağa'nın ailesinin de bulunduğu 3.000 kişinin ölümüne neden oldular. Osman Ağa bundan sonra Vidin ve İstanbul'da çevirmenlik yaptı.

En önemli çalışması; "Gâvurların Esiri" adlı, 1724'te yazdığı eseridir. 1688-1700 arası Avusturya maceralarını anlatır. Eserin bir örneği, British Museum'dadır.(NR. MS Or. 3213) "Nemçe Tarihi" adlı Avusturya tarihi çalışması bitirilmemiştir. 1700'den sonraki diplomatik görevlerini de yazmıştır.
Oldukça sade bir şekilde hazırlanmış, akıcı ve sıkıcı olmayan, aksine içine çeken bir kitap. Hatta film konusu olacak bir kitap. Temeşvarlı Osman Ağa'nın başına gelen talihsiz olaylar ve o olaylar karşısında duruşu gözler önüne seriliyor.

Yazarın biyografisi

Adı:
Temeşvarlı Osman Ağa
Unvan:
Osmanlı Subayı, Yazar
Doğum:
Temeşvar, Romanya, 1670
Ölüm:
1725
(1670–1725?), Osmanlı subayı ve öz yaşam öyküsü yazarıdır. Bir savaş esiri olarak Habsburg Avusturya'sındaki maceralerını yazmıştır. Osmanlı dönemi Türkçesinde türünün tek örneğidir. Temeşvar'da(Çağdaş zamanlarda Timişoara, Romanya) Sırp kökenli bir Osmanlı olarak doğmuştur.

Temeşvar, Banat'a bağlı bir şehirdi. Şimdilerde Batı Romanya'da bulunur.Rumen-Sırp ve Macar yoğunluklu şehir 1552'de Osmanlılarca fethedilmiştir. Osman Ağa bu sırada düşük rütbeli bir subaydır. Yabancı dil öğrenmek ve binicilik yetenekleriyle diğerlerinin arasından sivrilmiştir.

Viyana Kuşatması başarısızlıkla sonuçlanınca, imkanlar Haçlı birliği lehinde gelişti. 1683- 1699 arasında Avrupa orduları Osmanlı'yı Macaristan'dan çıkarmak için birlik olmuştu.

Savaş sırasında Avusturyalılar Temeşvar'ı ele geçirememişti. 1688'de Osman'ın 80 kişilik birliğine özel bir görev verildi. Lipova'daki subayların maaşlarını ulaştıracaklardı. Temeşvar'ın kuzeyindeki bu bölgeye giderken, Arad kırsalında, kendilerinden üstün Avusturyalı kuvvetler saldırdı. Şehir heyeti de teslim olmayı kararlaştırdı. Osman, 18 yaşında savaş esiri olmuştu.

Özgürlüğü için ödeme yapamadığı için Kapfenberg ve Viyana zindanlarında birkaç ay geçirdi. Esir olarak birkaç kez satıldı. Sahipleri tarafından çokça dövüldü ve kırbaçlandı. Binicilik ve Almancayı öğrenme yeteneğiş sayesinde gelecek yıllarda daha iyi bir hayat sürmüştü. Bir keresinde efendisi ona, hristiyanlığa geçmesi halinde özgürlük vadetmişti. Ancak Osman reddetti. Karlofça Antlaşması'ndan sonra, 1700 yılında Temeşvar'a dönebilmişti.

Temeşvar'da esirliği sırasında öğrendiği Almanca sayesinde, resmi çevirmen oldu. 1715'te Avusturya ile başlayan yeni bir savaşta tekrar sıkıntılar yaşandı. Eugene Savoy Temeşvar'ı zapt etti. Osman Belgrad'a kaçtı. 1717'de Belgrad da elden çıktı. Bu sırada Belgrad cephaneliğini havaya uçuran Avusturyalılar Osman Ağa'nın ailesinin de bulunduğu 3.000 kişinin ölümüne neden oldular. Osman Ağa bundan sonra Vidin ve İstanbul'da çevirmenlik yaptı.

En önemli çalışması; "Gâvurların Esiri" adlı, 1724'te yazdığı eseridir. 1688-1700 arası Avusturya maceralarını anlatır. Eserin bir örneği, British Museum'dadır.(NR. MS Or. 3213) "Nemçe Tarihi" adlı Avusturya tarihi çalışması bitirilmemiştir. 1700'den sonraki diplomatik görevlerini de yazmıştır.

Yazar istatistikleri

  • 9 okur okudu.
  • 5 okur okuyacak.