Upton Sinclair Yorumları ve İncelemeleri
Upton Sinclair yorumları ve incelemelerini, Upton Sinclair kitabı hakkındaki okur görüşlerini , Upton Sinclair puanlarını 1000Kitap'ta bulabilirsiniz.
Şikago Mezbahaları...
Büyük hayallerin ülkesi Amerika Birleşik Devletleri’nin omuzlarına çıka çıka, yerden yere vura vura, insanlığa dair içlerinde ne kaldıysa söke söke aldığı işçilerin sayesinde nasıl güçlendiğinin anlatıldığı dehşet dolu bir masal.
Litvanya’dan sevdiği kız ve onun ailesi ile canavarın yüreğine göçen, güçlü ve gözü kara genç Jurgis ile peşinde sürüklediklerinin, karşılaştıklarının ve yoldaşlarının hikayesi..
Hayattan tek beklentileri sımsıcak bir yuva olan bu kalabalık ailenin, yakıcı soğukta damla damla yok olmalarının hüzün dolu seyir defteri.. Dönemin, ABD ekonomi ve sanayisinin nasıl bir çarka dönüştürüldüğünü tüm çıplaklığı ile görüyoruz. Yılda 300 dolar kazanamayan işçilerin , açlık, sefalet, hastalık, umutsuzluk, yolsulluk, onca tehtit ve harcanmışlık sonunda canlı birer cenazeye dönüştürülüşünü izliyoruz.
Bu karanlık masal Jurgis ve ailesinin kanlı mezbahalarda işe başlaması ile başlıyor. Başta herşey çok güzel.. canavarın yüreğindeler çünkü. Sıcak bir yuva alıyor, birleştirdikleri paralar ile ödemeye başlıyorlar. Bir kaç yeni eşya , yeterince şanslılar ise köşeye biraz birikmiş para.. kan, domuz pisliği, sığır bağırsağı kokan bir para.. lakin hayatta her güzel şey gibi bu pek ingilizce bilmeyen cahil Litvanyalı insanların, geçici huzuruda yerini yavaş yavaş karmaşaya ve içinden çıkılmaz bir kaos’a bırakmaya başlıyor. Patronunun tacizi, hastalık, aniden işsiz kalmalar, soğuk derken yavaş yavaş canavarın midesine kadar iniyorlar. Artık şartlar daha zorlayıcı. Dönem dönem açlık krizleri, ölümler baş gösteriyor. Jurgis herşeyin karşısında durmaya çalışıyor. Yeterince güçlü olmadığını anladığında ise yüklerinden kurtulmak istiyor. Kaçıyor..
Okurken kendinizi sorguluyorsunuz. Ben olsam ne yapardım ??? ...
Onun kaçısı geride kalanları ve
Şikago Bizim Olacak!Edebiyat
Şikago Mezbahaları...
Beni Germinal kadar hatta daha fazla etkileyen kitap olarak hafızama kazındı. Asla aklından çıkmayacak, muhteşem bir okuma oldu benim için.
Okudukları gazeteler ve siyaset ele geçirilmiş, toplum bir robot gibi çalıştırılmış ve işleri bitince çöp gibi sokaklara atılmış bir yer Şikago Mezbahaları. Örgütsüz işçilerin, özgürlük ve zenginlik hayalleri ile kandırıldığı ama aslında cehennemin ta kendisi, Amerikan rüyasının sadece trendeyken sürdüğü, ayağını yere basar basmaz yaşanılan bir hayal kırıklığı burası!
Jurgis ve Ona'nın evlilik kutlamasını okumakla başlıyoruz kitaba. Her biri büyük umutlarla geliyor Şikago'ya. Hayalleri var, para kazanacaklar, ev alacaklar, aile kuracaklar ve çocukları olacak onların. Ancak sistemle henüz tanışmamış hiçbiri. Eşini çalıştırmak istemeyen adamlar, ailenin reisi benim naraları atan insanlar onlar. Çaresizlik nedir bilmeyen, güçlü kuvvetli vücutlarına ve dinçlikleri ile gençliklerine güvenen yüzlercesinden bazıları var karşımızda.
Mezbaha ve ölüm yataklarında işe başlamaları ile değişiyor hepsinin hayatları. İnsanların yaşadıkları yetmiyor gibi bir de hayvanların çektiği eziyetleri gösteriyor bize yazar. Fabrikalar insanlara gezdirilirken, dışardan bakanlar için her şeyin nasıl güllük gülistanlık olduğu ama aslında bu fabrikalarda dönen şeylerin perdeler arkasında gizlendiğini okuyoruz.
Dünyanın her yerinde bu kapitalist düzenin ve acımasızlığın yaşandığını unutturmuyor Sinclair bizlere. Ailelerin çaresizliği, çocuklarını okuturken bundan vazgeçmek zorunda kaldıkları, umutların facialara dönüştüğü bir gerçek var önümüzde. Aç kalmamak, işini kaybetmemek hatta ölmemek için bedenlerini satmak zorunda kalan kadınlara ışık tutuyor Şikago Mezbahaları!
Bir ailenin yaşadıklarının aslında tüm toplumdaki işçi sınıfının
Reklam
Kitabı açtım, daha ilk sayfada bir et kokusu geldi burnuma… Dedim "aha kasaba geldik." Ama bildiğin kasap değil bu. Yani arka sokakta “kuzu pirzola var mı abla?” diye sorduğun kasapla karıştırma. Bu bildiğin endüstriyel kıyma fabrikası. Sadece hayvan değil, insan da öğütüyorlar.
Baş karakter Jurgis’i tanıyorsun. Yeni dünya, göçmenlik, Amerikan rüyası falan derken adamın hayatı kısa sürede Amerikan kâbusuna dönüyor. Meğer sistem şöyle çalışıyormuş: Sabah işe giriyorsun, öğlen eziliyorsun, akşam da çıkışta tokatlanıyorsun. Sigorta yok, helallik yok, "alnının teri" yerlerde.
Her şeyin standardı var bu mezbahada: Kıymanın, sucuğun, umutların… Hatta gözyaşının bile gramı belli. İşçiler yerlerde, patronlar gökdelenlerde. Alt katta dana, üst katta kapitalizm kesiliyor.
Bir ara dedim ki “ben bunu okurken et yemeği nasıl yiyeceğim?” Ama sonra fark ettim ki, kitap sadece mideye değil, vicdana da dokunuyor. Upton Sinclair demiş ki: "Et yiyen adam, bu satırları da sindirsin." Yiyemedik be Upton. Midem kalktı, sinirim bozuldu.
Finale doğru kitabı bırakıp tavana bakarken kendimi şu cümleyi kurarken buldum:
> “Ben bu mezbahada çalışmadım ama ruhum orada öldü.”
Sonuç:
Bu kitap seni etin kaynağını sorgulatıyor. “Bu biftek nereden geldi?” sorusu bir yerden sonra “Benim hayatım nereye gidiyor?”’a dönüyor.
Eğer sen de sistemin dilim dilim doğradığı insanlıkla yüzleşmek istiyorsan, al oku. Ama bir uyarı:
Et yemeyi bırakabilirsin. İnsanlara da mesafeli yaklaşabilirsin. Kendine de.
Ölümsüz kahramanım Jurgis
Kapitalizmin acımasız çarklarında hergün biraz daha fazla ezilen tüm işçilere selam olsun..!
Öncelikle şunu söylemek isterim ki Sinclair in bu eserinin yayınlanmasından sonraki altı ayda gıda kanunu değişmiş, burjuvazinin temsilcileri birbirine düşmüş ve et üretimini elinde tutan tröstlere karşı korkunç hücumlar başlamış, işçi sınıfının mücadelesine önemli katkılar sağlamış, halkın bilinçlenmesini engellemek isteyen kapitalistlerin iğrenç dolapları açık seçik ortaya dökülmüş, Amerikan kapitalizminin iç yüzü, işçi sınıfının mücadelesini bastırmak için burjuvazinin çevirdiği oyunlar bütün çıplaklığıyla gözler önüne serilmiştir. Bir kitabın yaptığına bakın, nasıl da rahatsız olmuş muhataplar...
Kitabın ilk bölümünde evlenen çiftimiz Ona ve Jurgis 12 kişilik bir akraba grubuyla Litvanya dan herkesin rüyalarını süsleyen Amerika ya Şikago eyaletine gitmek için yola çıkar. Şikago nun mezbahalarında, fabrikalarında çalışmak için kolları sıvayan göçmen işçilerimizin ilk sıkıntıları dildir, el kol işaretleri ile nereye kadar anlaşılabilir ki... Daha sonra karşılarına çıkacak her türlü sıkıntıyla mücadeleye girişen işçilerimizin günden güne duygusuzlaşarak çalışması, günlük 1,5-2 doları sevinç çığlıkları ile karşılamaları beni derinden üzdü. Mezbahalarda yaşanan gıda terörünü okurken âdeta bana yaşatan yazara bir alkış lütfen.
Domuzun çığlığından başka her şeyini kullanan, Kapitalizmin etten yapılmış ruhu sığır tröstünün içinde dönen işçi-ustabaşı ilişkileri, yalakalıklar, uzun çalışma saatleri, ast-üst ilişkileri, kendinden olmayanı ezme, işin siyaset ayağı, memura para yedirerek iş halletmeye çalışanlar midemi bulandırdı, pek fazla bir şeyin değişmemesi ile üzülürken, işçilerin birlik olması (işte en önemli şey bu) yumrukları sıkıp sevinç naraları attırdı...
Mutlaka okuyun
Şikago Mezbahaları'ndan sonra Petrol adlı kitabı da aynı ay içerisinde okumak istedim.Her iki kitapta kapitalist sistem eleştirisi üzerine kaleme alınmış.
Petrol ,rüşvet,yolsuzluk,medya manipülasyonu ve usulsüzlükle beslenip büyüyen kapitalist çarkın barındırdığı çelişkileri tüm sertliğiyle hicveder.Kitap 2008 yılında Kan Dökülecek adıyla sinemeya uyarlanmış.
Petrol Kralı J.Arnold Ross'un oğlu Bunny'in zengin bir çocuk olarak izlenimlerini aktarımıyla başlar kitap.Babası ona işinin tüm ayrıntılarını öğretmek ister.İdealist bir çocuktur Bunny,zamanla düşünceleri değişir ,yanlış olana hayır deme cesaretini tam olarak bulamasada dünya savaşıyla birlikte Rusya da yaşanan Bolşevik Devriminin Amerika'da da uyandırdığı yankılar ,Bunny'i sosyalist düşünceler içerisine sokar.Çok sevdiği Paul'u,arkadaşlarını ve işçi sınıfını korumak için elinden gelen desteği vermeye çalışır onlarla hem fikir olur.Petrol şirketlerinin başına geçmesini isteyen babası pek çok uğraş verse de Bunny'i çocukken çok ilgilendiren bu durum artık böyle bir başarı istemez.
1917'de Amerika artık dünya savaşında yerini alacaktır.Petrol gerekli bir yapıydı,işletmelerde çalışan işçiler emeklerinin karşılığını almak isterler.İşveren Sendikası ise işverenlerin kendi kafalarına göre emekçilere maaş verilmesini yasaklar.Böylece grev başlar ve işler durur.İşveren Sendikası işçilere yaşamalarına yetecek kadar para vermeden,onları tek yaşam kaynaklarından uzak tutar,aç bırakarak adil olmayan koşullarda yeniden iş başı yapmalarını ister.
Rüşvet bu kitabın ikinci adı olabilirdi bana göre.Petrol babaları ,insanların kârınızdan pay almasına izin verilmesi gerektiğini ,böylece 'teşkilatın' bir parçası olup söylediklerini her zaman yapacakları görüşündeydi.Bunun için rüşvetvermekten çekinmiyorlardı.
Bunny bu olaylara pek
ŞİKAGO MEZBAHALARI-UPTON SINCLAIR,400 sayfa
“Burada hiçbir şey ziyan edilmez,” dedi rehberleri ve gülerek,”domuzların çığlıkları dışında her şeylerini kullanırlar.”
Bu kitabı okumaya başlamadan önce sinir sisteminizi ve midenizi sağlamlaştırmayı öneririm.Kitap bittikten sonra da herhangi bir market ya da şarküteriden pakete girmiş bir eti veya hayvansal gıdayı çiğ ya da pişmiş olsun alıp almayacağınıza karar verirken bir kez daha düşünün derim.
Kitap Kızıl Tarlalar ile Germinal kitabının karışımı gibi geldi bana.İlk elli sayfa Kızıl Tarlalar romanındaki gibi bir ailenin çalışmak üzere yaşadıkları yerden başka bir yere göç etmeleri(Litvanya’dan Amerika’ya ) yaşadıkları sorunlar anlatılırken çok da güzel betimlemeler yer alıyor.
Germinal’e benziyor;çünkü burada da emek için,yaşamak için kapitalizme baş kaldırma,iş ve can güvenliği için mücadele var.Germinal maden işçilerinin direnişini anlatırken Şikago Mezbahaları size bu sefer devasa bir mezbahada çalışan emekçileri ve onların yaşadıkları sıkıntılarını,iş ve can güvenlikleri için yaptıkları mücadeleyi,başlarını sokacak bir ev alırken kandırılmalarını anlatıyor.
Tabi bunun yanısıra hiç bir zaman tüketicinin sağlığını ve çalışanların refahını önemsemeyen kapitalist üretimin insan sağlığını tehdit eden unsurları önemsemeyişini,sadece daha çok para kazanma hırsı ile insanların önüne ne koyduğunu,tüketicinin ne yediğini sorgulamadığı bir düzenin kitabı.Tabi siyasetin kara yüzü,kayırmalar,haksızlıklar,adaletsizlik siyasetin seçtiği mahkeme hakimleri,yargısız infazlar da ayrı bir konu….
Yazar Upton Sinclair,romanını yazmak için kimliğini gizleyerek mezbaha bölgesine girmiş,çalıştığı mezbaha bölgesindeki tanıklar ile bu kitabı yazarak-iyiki de yazmış-biz okuyuculara sunmuştur.
Yoksulluk ve sefaleti iliklerinize kadar
Reklam
Reklam