Yazar:
Upton Sinclair
Çevirmen:
Kıvanç Güney
Tahmini Okuma Süresi:
16 sa. 46 dk.
Sayfa Sayısı:
592
Basım Tarihi:
Nisan 2018
Yayınevi:
Sel Yayıncılık
Orijinal Adı:
Oil!
ISBN:
9789755709130
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Şikago Mezbahaları'ndan sonra Petrol adlı kitabı da aynı ay içerisinde okumak istedim.Her iki kitapta kapitalist sistem eleştirisi üzerine kaleme alınmış.
Petrol ,rüşvet,yolsuzluk,medya manipülasyonu ve usulsüzlükle beslenip büyüyen kapitalist çarkın barındırdığı çelişkileri tüm sertliğiyle hicveder.Kitap 2008 yılında Kan Dökülecek adıyla sinemeya uyarlanmış.
Petrol Kralı J.Arnold Ross'un oğlu Bunny'in zengin bir çocuk olarak izlenimlerini aktarımıyla başlar kitap.Babası ona işinin tüm ayrıntılarını öğretmek ister.İdealist bir çocuktur Bunny,zamanla düşünceleri değişir ,yanlış olana hayır deme cesaretini tam olarak bulamasada dünya savaşıyla birlikte Rusya da yaşanan Bolşevik Devriminin Amerika'da da uyandırdığı yankılar ,Bunny'i sosyalist düşünceler içerisine sokar.Çok sevdiği Paul'u,arkadaşlarını ve işçi sınıfını korumak için elinden gelen desteği vermeye çalışır onlarla hem fikir olur.Petrol şirketlerinin başına geçmesini isteyen babası pek çok uğraş verse de Bunny'i çocukken çok ilgilendiren bu durum artık böyle bir başarı istemez.
1917'de Amerika artık dünya savaşında yerini alacaktır.Petrol gerekli bir yapıydı,işletmelerde çalışan işçiler emeklerinin karşılığını almak isterler.İşveren Sendikası ise işverenlerin kendi kafalarına göre emekçilere maaş verilmesini yasaklar.Böylece grev başlar ve işler durur.İşveren Sendikası işçilere yaşamalarına yetecek kadar para vermeden,onları tek yaşam kaynaklarından uzak tutar,aç bırakarak adil olmayan koşullarda yeniden iş başı yapmalarını ister.
Rüşvet bu kitabın ikinci adı olabilirdi bana göre.Petrol babaları ,insanların kârınızdan pay almasına izin verilmesi gerektiğini ,böylece 'teşkilatın' bir parçası olup söylediklerini her zaman yapacakları görüşündeydi.Bunun için rüşvetvermekten çekinmiyorlardı.
Bunny bu olaylara pek
Amerikanın 1920’leri. Petrol insanların hayatına girmiş, büyük bir kaosa sebep olacağından bi’ habersiz.
Gözü para boyanan insanların, emekçilerin çatışması, kapitalist düzene başkaldırma gibi birçok olay söz konusu. Genel olarak baba oğul ilişkisini ele alarak, tarihi günümüzün temellerini de etkileyen faktörleriyle biz okuyuculara sunmuşlar. Yani okuduğunuzda mutlaka günümüzde yaşanan birçok olaya tanıklık ediyormuşsunuz gibi hissediyorsunuz.
Komünizm, kapitalizm, sosyalizm gibi kuramların iç içe geçtiği sanırım okuduğum ilk derin anlamlı eserdi. Açıkçası baba oğulun fikir ayrılıkları, oğlunun babasına rağmen proleterlerin yanında yer alması beni en çok etkileyen kısım oldu.
Bir diğer kısım ise, usulsüzlük, yolsuzlukla mücadele eden devrimcilerin direnişleri günümüz şartlarının birebir aynası niteliğindeydi, kendi fikrimce.
Açıkçası okunmasını şiddetle tavsiye edebileceğim bir eser. Kitabın kalın olması gözünüzü korkutabilir zira ben de okurken kısa sürede bitiremedim ancak iyi ki okudum diyebileceğim bir eser.
Son olarak çok sevdiğim bir alıntısını bırakayım;
“Dünyada değiştirmek elinden gelmeyecek birçok acı şeyin olduğunu göreceksin evlat. Er ya da geç buna kendini alıştırman gerekecek.”
Upton Sinclair’ın Petrol’üne başlamak gerçekten oldukça gözümde büyüyordu. 600 sayfaya yakın tuğla gibi duran bir kitaba aldığı tüm övgülere rağmen başlamak sanırım hepimizin birazcık gözünü korkutan bir gerçek. Bu karantina günlerini fırsat bilerek bu korkumun üstüne gittim. İyi ki de gitmişim. Bu zamana kadar okuduğum tüm kitaplar arasında ilk 5’ime rahatlıkla alacağım bir şaheserle karşılaştım.
Kitap 1900’lü yılların başındaki Amerika’yı anlatıyor. Evet, Petrol çılgınlığı ile ilgili olabilir ama kitapta Amerika’nın tüm sosyo-kültürel yapısına hâkim oluyorsunuz. Fakat bu hâkimiyetin yanı sıra kitap size eşsiz bir kendini bulma öyküsünü, bir aile hikâyesini, ir arkadaşlık macerasını, bir baba-oğul ilişkisini, bir erkek çocuğunun kendini bulma öyküsünü de veriyor. Bir kitabın içerisinde 600 sayfada belki de 10 kitaba konu olabilecek öykü var Petrol’ün içerisinde. İnanılmaz akıcı bir dil, merak uyandıran acaba ne olacak sorusundan bir saniye bile ayrılamadığınız bir öykü kurgusuyla beraber 600 sayfalık bir başyapıt okuyorsunuz. Şiddetle tavsiye ediyorum.
Yıllardır okumak istediğim bir kitaptı çünkü çok sevdiğim yazarlardan biriydi tavsiye eden ama o kadar çok zaman geçince kimin olduğunu bile unuttum. Petrol bize özünde düzen içindeki düzensizliği, yolsuzluğu, manipülasyonun basitliğini anlatıyor. Siyasetin kirliliğini ve girdiği her yeri daha da kirlettiğini bir kere daha gösteriyor. Ama hep deriz ya her gecenin sabahı var, her karanlığın içinde aydınlık var diye, bu hikayenin de aydınlığı tüm bu pisliğin içine doğmuş olmasına rağmen ideallerinden vazgeçmeyen Bunny'di. 600 sayfalık kitabı bana okutan da Bunny'nin yolculuğu oldu. Bazı yerlerde idealist olarak gördüm bazı yerlerde manipüle edildiğini düşündüm ama kendince doğru gördüğünün peşinden gitmesi bana yetti. Umut aşıladı. Bunny'lerin doğru yoşdan şaşmaması dileğiyle vedalaştım Petrol'le. Listenizde varsa ya da kitaplıkta okunmayı bekliyorsa ertelememenizi tavsiye ederim.
Upton Sinclair'i şahane romanı Şikago Mezbahaları ile tanımıştım. Epeydir kitapligimda bekleyen Petrol'ü okumak ise bu zamana kısmetmiş. Her iki kitabında da Amerika'da emperyalizmin yükselişini, işçinin ve yoksul halkın çektiği ıstırabı, sosyalist ve komünist hareketin yükselişini ve kendi aralarındaki mücadeleyi içerden biri gibi anlatmış. Natüralist öğelerin bol oldugu oldukça gerçekçi ve bolca araştırma yapıldıktan sonra yazıldığı belli olan romanlar bunlar.
Petrol romanının açılışı California'da petrol yataklarının bulunup sondaj yapılıp kuyu açılmasıyla başlıyor. Yazar bu kısmi çok ayrıntılı anlatmış. Bence bu kadarına gerek yoktu. Sonucta sondaj yapmayacagiz(!!??)
Ama belli ki petrol işinde çalışmış.
Sonraki bölümlerde zamanında katırcı iken bir şekilde yolunu bulan ve petrol zengini olan Ross ailesinin hikayesini anlatıyor. Birinci Dünya Savaşı ve Bolşevik devriminin fon oluşturduğu bu anlatıda Sosyalist Paul Watkins ve ailesi de büyük yer alıyor. Özellikle üçüncü vahiyin temsilcisi olduğunu söyleyen ve insanların dini inançlarını sömüren abisi Eli Watkinsle birlikte.
Kapitalizm dini bağnazlığı her zaman destekler. Başka türlü kitleleri uyutup yükünü tutamaz çünkü. Göklerden gelen bir haber hep vardır:)))
Hollywood endüstrisi de çektiği filmlerle sistemin diğer ayağını oluşturur:Din,para ve niteliksiz (yalan dolan)sanat...Tıpkı televizyondaki dizilerin konaklarda köşklerde, zengin insanların arasında gecmesi gibi. Dünyada kaç kişi bu dizi ve filmlerdeki gibi yaşıyor?Bunlara bakarsak herkes...
Petrol zengini baba Ross'un oğlu genç Ross çok vicdanlı,iyi kalpli,düşünen ancak biraz safça bir karakter. Hem babasına yardim eder hem de sosyalist harekete maddi yardımlar yapar. Çünkü herkesin eşit bir şekilde yaşaması gerektiğini düşünür.
Romandaki kadın karakterler de
Yazarın yazma biçiminden ve anlatımından hiçbir şey kaybetmediği bu kitabın sayfalarını çevirirken kendimi petrol ile dolu bir fanusta hissettim. Aynı hissi Kobo Abe'nin Kumların Kadını isimli kitabını okurken de hissetmiştim. Sonrasında bu fanusun dışından sesler gelmeye başladı. Yine işçilerin sesleri idi bunlar. Şikago Mezbahaları'ndan aşina olduğumuz, aynı dönemde yaşanan işçi hareketleri, bu defa petrol devlerinin üstüne çığ gibi düşmeye hazırlanıyordu. Ancak zamanla o seslere Hollywood'un ışıkları gölge düşürdü. Patlayan flaşlar, partilerdeki şen kahkahalar. Ama onlar hep vardı. Okulda, sokakta, kentin sokaklarında. Siz duymak istemeseniz dahi varlardı.
Yazar, bütün bu olayları yazabilmek için hepsini deneyimlemiş. Bu nedenle de, olayları birebir yansıtma konusunda gerçekten usta bir kalem. Anlatım dili itibariyle o kadar akıcı ki, okur oradan oraya savrulup duruyor. Yazarın anlatım gücü ve bilgi birikimi aslında tam da bu noktada gizli. Anlatıcının perspektifinden mercek altına aldığı kişiler, toplumsal yapı, sosyo-ekonomik koşullar o kadar devingen ki, olaylar da aynı bu hızla devingenlik gösteriyor. Bir anda işçi hareketinin içerisinde komünist ve sosyalist cephelerin tam da ortasında iken bir anda kendinizi ünlü bir aktris ile kol kola kumsalda yürürken buluyorsunuz.
Yazarın her iki kitabı gerek dönemsel koşullara gerekse de insan olmaya dair çok fazla şey anlatıyor. Bu nedenle ikisini de okumanızı kesinlikle tavsiye ediyorum.
Kitaplarla kalın!
8/10
Beğendi
·2021 52. kitabı
Merhaba kitap dostları,iyi akşamlar.Size Upton Sinclair ve okuduğum son kitabı Petrol hakkında bir şeyler yazmak istiyorum.Öncelikle yazardan bahsetmem gerekir. Sinclair eserlerinde döneminin sosyal ve ekonomik özellikleri önemli bir yere oturur. Eserlerinde kapitalizmin adaletsizlikleri olarak gördüğü olayların esas olarak büyük bunalım yıllarındaki yıkıcı etkisini işler.Yazardan okuduğum üçüncü kitap oldu sanırım diğer kitaplarına ulaşmak gerçekten çok zor.Bazen yayınevlerini anlamakta zorluk çekiyorum neden böyle kaliteli yazarların kitapları varken saçma sapan kitaplar basarlar.Ondan sonra ülkemizde okuma oranı çok düşük,insanlar okumuyor vs vs sen adam gibi kitaplar yayınlarsan okuyucu sayısı artar.Neyse fazla dağılmadan biraz da kitaptan bahsetmek istiyorum.
Rüşvet, yolsuzluk, medya manipülasyonu ve usulsüzlükle beslenip büyüyen kapitalist çarkın barındırdığı çelişkiler tüm sertliğiyle hicvedilirken, bu çarkı döndüren arazi sahiplerinin, tarikat liderlerinin, petrol baronlarının, senatörlerin ve Hollywood yıldızlarının resmigeçidi okuru baş döndürücü ve provoke edici bir politik serüvene sürüklüyor.
Komünizm, kapitalizm, sosyalizm gibi kuramların iç içe geçtiği sanırım okuduğum ilk derin anlamlı eserdi. Açıkçası baba oğulun fikir ayrılıkları, oğlunun babasına rağmen proleterlerin yanında yer alması beni en çok etkileyen kısım oldu.
Şikago mezbahaları kadar beni benden almadı ama Sinclair yine ustalığını konuşturmuş.Tavsiye ederim
Petrol! Kapitalizmin seslendirilmesi. Kitap; sosyalizm ve komünizm için hangisinin işe yarayabileceğini ya da hangisi için ne yapılabileceğini göstermeye çalışan hayatlarını hiç sayan gençlerin ve kişilerin mücadelesini, dönemin iş adamlarını ve petrol piyasasının gelişmesini, savaşları ve bankacılık kurumlarının sadece kendi çıkarları için ülkeyi savaşlara alet etmesini anlatıyor. Bunny, burjuva ailesinden gelen, parlak bir hayatı olan babasının yanında paranın el değiştirme yöntemlerini öğrenen buna rağmen kalbinin sesini dinleyen ateşli ancak kararsız bir evlat.. Kitaptaki sistem ve düzen eleştirisi oldukça güzeldi..
PetrolSiyaset
Komünizm'i anlatan eser olarak tanıtılan bu eser maalesef kısmi de olsa bende hayal kırıklığı meydana getirdi. Petrol devi bir ailenin daha doğrusu baba ile oğlun başlangıçta birlikte çıktıkları yolda oğlanın yaşadığı mücadeleyi, fikir çatışmalarını ve kırılma noktalarını anlatan bu eser maalesef diyaloglar bakımında oldukça kısır kalmış durumda. Özellikle son 200 sayfada zor ile okuduğum bu eser yerine sizlere 
Demir Ökçe kitabını okumanızı tavsiye ederim. Diyaloglar ve çatışmalar gerçekten daha da bilgi vericidir. Şimdiden iyi okumalar dilerim.
Demir Ökçe kitabını okumanızı tavsiye ederim. Diyaloglar ve çatışmalar gerçekten daha da bilgi vericidir. Şimdiden iyi okumalar dilerim.
Uzun zamandır okumayı ertelediğim, okuduğum süreçte ise araya 3-5 kitap ekleyerek yan okumalar yaptığım, yer yer boyumu aşan fakat gerçekleri tüm çıplaklığıyla gözler önüne seren, politik bir kitap diyebilirim. Kitabı güzelleştiren ise; konunun, bir çocuk gözüyle -ana karakter Bunny- ele alınmasıydı. İşveren sınıfında doğan fakat büyüdükçe işçi sınıfını savunmaya başlayan, doğrunun ne olduğunu görüp, yalanın, üç kağıtçılığın, rüşvetin çarkına düşmüş ailesine karşı doğruları uygulamakta zorlanan zavallı Bunny ! Ailesini ve sevgilisini kaybettikten sonra işçi sınıfını en başından beri savunan, fikir babası olan Paul'un yanında yer alıyor. Fakat iş işten geçmiş oluyor. Okumaya zevk katan bir diğer hadise ise Watkins ailesinin kendini peygamber ilan eden üyesi "Eli" . Kendi türettiği saçmalıklarla insanlara, tanrıdan emirler okuduğunu iddia etmesi, beni güldüren satırlar olmuştur. Okunması, sindirilmesi gerçekten zor bir kitap ilk 400 sayfayı hızlı okudum diyebilirim sonrası sürekli kendini tekrar eden ve olayların azaldığı, kendimi zorlayarak okuduğum kısımdı. Hatta tam okumayı bırakmıştım ki, başladığım işi bitirme alışkanlığımdan dolayı neticelendirebildim. Sevgili Upton Sinclair'in emeğine sağlık.
Yazar Hakkında
Upton SinclairYazar · 10 kitap
Upton Sinclair (20 Eylül 1878 - 25 Kasım 1968) Pulitzer Ödüllü ABD'li yazar. 20. yüzyılın başlarında yazdığı eserlerle şöhrete kavuşmuş ve çok sayıda kitap yazmıştır. Özellikle 1906 yılında yazdığı ve dilimize Chicago Mezbahaları adıyla çevrilen The Jungle adlı eseri büyük yankı yapmış ve kamouyunun dikkatinin mezbahalardaki sağlıksız çalışma koşullarına çekmiştir. Eserin yayınlanmasından hemen sonra ABD'deki et sektöründe iyileştirme çalışmaları başlamış ve konuyla ilgili yasal düzenleme yapılmıştır.
Baltimore, Maryland'de dünyaya geldi. Babası Upton Beall Sinclair, annesi Priscilla Harden'dir. Babası bir içki satıcısıydı. Sinclair'in büyükbabası oldukça varlıklıydı, Sinclair çoğu zaman onlarda vakit geçirirdi. Sürekli olarak zenginlerin ve fakirlerin bulundukları ortamlarda olması onu etkileyecek ve ileride eserlerinin ilham kaynağı olacaktır. 1888 yılında ailesi New York şehrindeki Bronx bölgesine taşınınca, buradaki koleje gitmeye başlar. Okul masraflarını karşılamak için öykü ve makaleler yazmaya başlar.
Yazarlığa adım atışı
Sinclair 1900 yılında ilk eşi olan Meta Fuller ile evlenir. 1904 yılında yazmak için üzerinde çalıştığı kitabı için asıl kimliğini saklayarak Chicago'daki mezbaha ve et üretim kombina tesislerinde çalışır. The Jungle adlı eser 1906 yılında basılınca çok başarılı olur ve büyük bir ilgi görür. Bu eserden kazandığı parayla hayalindeki ütopyayı kurmak için New Jersey Englewood'a gider ve Helicon Hall adında bir sosyalist koloni kurmaya girişir. Sonrasında Kongre seçimlerinde milletvekili adayı olsa da seçilemez. Koloni bir yıl sonra yanacaktır, yangında Lester Briggs adlı marangoz hayatını kaybedecektir.
Sonraki hayatı
1911 yılında Meta, eşini terk eder. Sinclair, önce Mary Craig Kimbrough ile daha sonra da Mary Elizabeth Willis ile evlenir. Sırasıyla Kaliforniya, Arizona ve New Jersey'e gider. 1968 yılında Washington'da ölür.
Siyasi hayatı
Sinclair 1920 yılında Temsilciler Meclisi ve 192 yılında Senato için sosyalist listeden aday olsa da seçilemez. Siyasete bir süre ara verir. 1934 yılında Kaliforniya valiliği için seçime katılır. Seçimlerde Sinclair, Kaliforniya'da Yoksulluğa Son (İngilizce: End Poverty in California) adı verilen kampanyayla büyük destek kazanır. Ancak bu dönemde gerçekleşen büyük toz fırtınaları hasadı kötü etkileyecek ve kitlesel göçe yol açacaktır. Eyaletteki muhafazakarlar da Sinclair'i azılı bir komünist olarak gösterecek ve karşı propaganda yapacaklardır. Sinclair seçimleri kaybedince yazarlığa geri döner. Bu döneme dair yaptığı değerlendirmede ilginç görüşler ileri sürmüştür:
"; Amerika halkı sosyalizmi seçecektir ama bu isimle değil. Bunu yoksulluğa son kampanyasında kanıtladım. Sosyalist listeden aday olduğumda 60 bin oy alırken, Kaliforniya'da Yoksulluğa Son! diyerek 879 bin oy aldım. Sanırım düşmanlarımızın hakkımızda öne sürdükleri büyük yalanlar başarılı oldu. Bu yalana cepheden saldırmaktansa etrafından dolaşmak tercih edilmelidir. "
- Upton Sinclair (1951)
Sosyal duyarlılık
Sinclair eserlerinde döneminin sosyal ve ekonomik özellikleri önemli bir yere oturur. Eserlerinde kapitalizmin adaletsizlikleri olarak gördüğü olayların esas olarak Büyük Bunalım yıllarındaki yıkıcı etkisini işler.
The Jungle adlı eserinde Sinclair, denetimsiz kapitalizm yüzünden işçilerin karşı karşıya kaldığı insanlık dışı koşulları işler. Ancak eserde vurgulanan işçilerin karşılaştıkları zorluklar, uzun iş saatleri, göçmen işçilerin maruz kaldıkları baskı, iş garantisinin olmaması ve düşük maaşlar yerine eserde arka planda yer alan et sektörünün içinde bulunduğu sağlıksız durum daha çok dikkat çekecek ve ABD hükümeti tarafından yasal düzenlemeler yapılacaktır. Sinclair bununla ilgili ilginç bir benzetme yapar:
" Ben toplumun kafasına hedef aldım, attığım yumruk midesine geldi! "
- Upton Sinclair
Lanny Budd dizisi
1940 - 1953 yılları arasında Lanny Budd adıyla bilinen ve 11 dizi macera kitabından oluşan seriyi yazar. Kahramanı ünlü bir ABD'li silah üreticisinin oğlu olan dizide I. Dünya Savaşından başlayarak döneme ait çelişkileri ve sol bakış açısını aktarır. Bu dizi basıldığı sırada çok popüler olacak ve 21 ülkede baskısı yapılacaktır. 1943 yılında basılan serideki Dragon's Teeth adlı eserle Pulitzer Ödülü'nü alır.
Geleneği
Sinclair'in mezartaşı ve üzerinde The Jungle
Sinclair'in Monrovia, Kaliforniya'daki evi müze olarak korunmaktadır. Ayrıca kendisine ait çok sayıda el yazması, fotoğraf ve ilk baskı kitaplar İndiana eyaletindeki İndiana Üniversitesi Lilly Kütüphanesinde sergilenmektedir.
Sinemaya etkileri
1906 yılında basılan "The Jungle'' adlı eser 1914 yılında filme çekilse de bu film kaybolmuştur ve hiçbir kopyası bulunmamaktadır. Ayrıca Sinclair, çok sayıda filmin senaryo çalışmasında yer almıştır. Bunların en bilineni Sergey Ayzenştayn ile birlikte yapımında yer aldığı Que viva México! filmidir. Bu dönemde Charlie Chaplin ile de ortak çalışmaları olmuştur. 1927 yılında yazdığı Oil! adlı eser ise 2007 yılında çekilen There Will be Blood adlı Oscar ödüllü filme esin kaynağı olmuştur.
