Eh siz-z… Mən də ki, tezliklə öləcəyəm. Deməli, sən tək qalacaqsan, özün öz başını dolandırmalı olacaqsan, başa düşürsənmi? Bəli, məsələ belədir. Ona görə də indidən özünü işə öyrət, başqalarına bel bağlama! Sakit və arxayın yaşa, həm də inadlı ol! Hamıya qulaq as, amma sənin üçün nə cür yaxşıdırsa, həmişə o cür hərəkət elə…
Hayattan fazla şeyler bekleme. Dünyada her felaketin içinden en az zararla sıyrılmanın yolu hayata uymak, muhite uymak, hiç sivrilmemektir. Geçen gün Ceza Reisi bir kitap verdi. Şöyle karıştırdım. Derin bir şey. İsmi Amak-ı Hayal, senin anlayacağın, hayalin dibi. Orda yazıyor: Bir gün Allah peygamberleri çağırıp sormuş, saadet nedir? demiş. Her biri kendilerine göre cevap vermişler. Musa: Arzı Mev'uda gitmektir; Isa: Bir yanağına vurana ötekini uzatmaktır; Buda: Hayatta hiçbir arzusu olmamaktır, yollu şeyler söylemiş. Sıra bizim Muhammed'e gelince: 'Saadet, hayatı olduğu gibi kabul etmektir...' demiş. Ne doğru söz! Hayatı olduğu gibi kabul etmeli ve ona ne bir şey ilave etmeli, ne de ondan bir şey eksiltmeli...
Yusuf hayatında bir gün bile kendinden şüphe etmemişti. Dünyada her şeyi yapabileceğine inanıyor, gelecek günlerden korkmuyordu. Onu üzen bugündü. Devam etmemesi icap ettiği halde sürüp giden bu hayat, onun nefsine olan itimadını da kemiriyor ve içinde şüpheler uyandırıyordu. Bazen kendi kendine:
"Niçin ben hiçbir şey değilim?"
diye sorar ve buna kandırıcı bir cevap bulup veremezdi.
Kendisinin dünyaya bir iş için geldiğini müphem bir şekilde hissediyor, fakat bu işin ne olduğunu bilmiyor ve etrafinda kendisine "Bu benim işim!" dedirtecek bir şey göremiyordu.
— Əgər tapdığın yaxşı maddədən yaradılmışdırsa, ona heç bir xətər toxunmayacaq. Və sən cəsarətlə geri qayıda bilərsən. Əgər bu, ulduzun doğuşu kimi, yanlız ani parıltı idisə, onda qayıdanda heç nə tapmayacaqsan. Buna baxmayaraq, gözqamaşdırıcı işıq görmüsən və deməli, əl bulamağına dəyərdi.
O, əlkimya dilində danışırdı, lakin Santyaqo onun Fatiməni nəzərdə tutduğunu anlayırdı.