İster gönül, ister kalp denilsin, murat edilen mânâ ruh’tur. Ama kalp diye söylenir ki, bu, insanın göğsünün solunda olan bir et parçası olan yürek sanılmasın. Çünkü o yürek, ölüde de, başka canlılarda da ve öteki hayvanlarda da bulunur. O kalp gözle görülür, elle tutulur, görünür âlemden değildir. Bu şahadet âlemine garip gelmiştir, garip gidecektir.
Marifetullah kapısının anahtarı, önce insanın kendi nefsini bilmesi ve ruhunun hakikatini anlaması, idrak etmesidir. Marifetullah kapısının kilidi ancak bu anahtar ile açılır.
Gözünü çelen, o renkli boyalarla bezenmiş ortamdan sıyrılabilsen de bir an düşünebilsen; kimsin, nereden geldin, nereye gidiyorsun? Ne kadarsın ve ne kadar olmalıydın? Binbir renk boyanın karşısında kendi rengini soldurmasaydın ne güzel görünecektin, ne güzel yaratıldın bir bilsen!