Sigmund Freud okumak benim için her zaman iki duyguyu aynı anda uyandırıyor: zorlanma ve hayranlık. Cümleleri bazen birkaç kez okumak, kavramların etrafında dolaşmak, notlar almak ve uzun uzun düşünmek gerekiyor. Bu yüzden Freud'u okumak kolay değil; fakat tam da bu zorluk, okuma deneyimini değerli kılıyor. Çünkü Freud yalnızca insan davranışlarını açıklamaya çalışmıyor, insanın kendisi hakkında kurduğu rahat hikâyeleri de bozuyor. Haz İlkesinin Ötesinde 'yi bitirdiğimde elimde kalan şey yalnızca yeni kavramlar değildi. Daha çok, insanın neden aynı acılara döndüğü, neden bazı ilişkileri ve hayal kırıklıklarını tekrar tekrar yaşadığı ve neden bazen mutluluktan çok tanıdık olanın peşinden gittiği sorularıydı.
Kitap boyunca beni en çok etkileyen iki tema vardı: tekrarlama zorlantısı ve haz ilkesinden gerçeklik ilkesine geçiş.
Freud'un en sarsıcı iddialarından biri, insanın yalnızca haz arayan ve acıdan kaçan bir varlık olmadığıdır. Eğer öyle olsaydı, insanların neden kendilerine zarar veren ilişkilere döndüğünü, neden aynı hayal kırıklıklarını yaşadığını ve neden bazı acıları tekrar tekrar ürettiğini açıklamak mümkün olmazdı. Freud bu noktada "tekrarlama zorlantısı" kavramını ortaya koyar. Ona göre insan geçmişini yalnızca hatırlamaz; onu yeniden yaşar. Kitapta altını çizdiğim bölümlerden biri şöyleydi: "Her ilişkileri aynı şekilde sonuçlanan kişileri tanırız..." Bu cümle beni uzun süre düşündürdü. Çünkü Freud burada kaderden değil, bilinçdışından söz ediyor. Sürekli aynı insanlara âşık olan, aynı çatışmaları yaşayan, farklı kişilerle aynı sonlara ulaşan insanlar gerçekten yalnızca şanssız mıdır? Freud'a göre bazen kişi geçmişini anılarıyla değil, seçimleriyle tekrar eder. Çözülmemiş olan şey farklı yüzlerle geri döner. Bu düşünce bana kitabın en güçlü tarafı gibi geldi. Çünkü Freud'un