"Allah Teala (ce) cenneti yarattığı zaman ona 'Ko-nuş?' diye emir verdi. Cennet de Bana kavuşan insan saadete ermiştin' dedi. Bunun üzerine Allah Teala sövle buyurdu: İzzet ve celalime yemin ediyorı sanların sekiz grubu durmayacaktır
1. İçkiye devam edenler,
2. Zinada israr edenler,
3. Nemmamlar (dedikoducular),
4. Deyyus olanlar,
5. İnsanlara zulmeden görevli memurlar,
6. Kadın gibi hareket eden erkekler,
7. Sılayırahmi kesenler,
8. 'Benim boynumda Allah'ın ahdi olsun, eğer ben şöyle yapmazsam!" dediği halde sözünü yerine getirmeyenler."*›
İnsanın bedeni zayıflarken akletmesi güçlenirFelsefe
İbn Sina'ya göre 40 yaşından sonra insanın 5 duyusu ve iç idrak güçleri zayıflarken buna mukabil akıl gücü daha çok etkinleşir (Kemal)
Bazı hastalıklardan dolayı nefsin, akıl gücünü bırakarak duygulara yönelmesi onun cevherinin değiştiğini veya akıl gücünün zayıfladığını göstermez. İnsan bedeni, kemalinden sonra zayıflamaya ve çözünmeye doğru giderken akletmenin güçlenmesi ve daha da yetkinleşmesi bu güce sahip olan nefsin gayri cismanı bir cevher olduğunu gösterir.
Reklam
Bedî' meselelerine örnek olmak üzere de şu âyetleri bir göz önüne
getirelim.
(5) اَلرَّحْمٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوٰى
Rahman, arş üzerine isteva etmiştir. (taha/5)
âyet-i celilesinde "tevriye"' sanatı vardır. Çünkü "istivâ" kelimesinin yakın anlamı olan istikrar (yerleşme) hatıra getirilip uzak anlamı olan istila (yönetimini eline alma) kastedilmiştir.
........ ÖĞREN
1 Dilâ pîr-i mugânun hürmetin mestâneden ögren
Harâbât ehli ya'nî sâkin-i meyħâneden ögren
2 'Acûz-ı dehre 'akd itmen nicedür bilmek istersen
Erenler hakkı var yolın viren merdâneden ögren
3 Kül eyler şem'-i meclis külli eczâsın figân itmez
Mahabbet resmini 'âşık yüri pervâneden ögren
4 Ne bilsün zâhid-i dîvâne ey dil hâlet-i 'aşkı
Anı bilmek dir isen 'âşık-ı ferzâneden ögren
5 Sana kim didi ey çarh-ı felek mihr ü vefâsıyla
Güler yüz gösterüp cân almağı cânâneden ögren
6 İrişsen bezm-i yâra Sebzîyâ dil dök surâhî-vâr
Döne döne lebin öpmekligi peymâneden ögren
Güç ve fiillerine göre nefsin türleri ve tanımlarıAlıntı
(1) Zorunlu ve tek yönlü ise bunun ilkesi "tabiat",
(2) Zorunlu olmakla birlikte çok yönlü ise ilkesi "nebatî nefs",
(3) Çok yönlü olmakla birlikte hissi iradeye dayanıyorsa ilkesi "hayvani nefs",
(4) Aklı iradeden kaynaklanıyor ise ilkesi "insani nefs",
(5)Aklî iradeye dayanmakla birlikte hareket tek yönlü ve hep aynı kalmakta ise ilkesi "felekî nefs"tir.
...... SAKIN , SAKIN , SAKIN
1 Kimseye cevr ü cefâ eyleme devletde sakın
Bed-du'â eylemesün gûşe-i mihnetde sakın
2 Kâr-bân ile iriş menzile yol korkuludur
Gaflet uyhusına ŧalma dem-i rihletde sakın
3 Gice gündüz dir isen tola mezîd ü berekât
Şükrin unutma Hak’un virdügi ni'metde sakın
4 Kurtulam dirsen eger âfet-i derd ü gamdan
Zînete aldanuben kalma bu şöhretde sakın
5 Yakar âhum odı bir gün seni ey çarh-ı felek
Gün gibi rif'ata irgür koma zilletde sakın
6 Seni bahre düşürüp sonra helâk eylemesün
Yâr ile birliğe bitdüm dime vuslatda sakın
7 Çünki sevdün o güzeller şehini Sebzî gibi
Mümkin oldukça kuśûr eyleme hizmetde sakın
Reklam
Reklam