10.yüzyıl, İslam dünyasında bilimsel çalışmaların zirveye ulaştığı, coğrafya, tarih ve felsefe alanlarında önemli eserlerin üretildiği bir dönemdir. Hudûdü’l-Âlem min el-Meşrik ila’l-Mağrib (Doğu’dan Batı’ya Dünyanın Sınırları), bu dönemin en özgün coğrafya eserlerinden biri olarak kabul edilir. 982 yılında anonim bir müellif tarafından Farsça kaleme alınan eser, Gazneli hükümdarı Ebû Mansûr’un himayesinde yazılmıştır ve dönemin coğrafi bilgilerini sistematik bir biçimde derlemeyi amaçlamaktadır.
Eserde, dünyanın bilinen bölgeleri hakkında coğrafi, kültürel ve ekonomik bilgiler verilmekte; şehirler, halklar ve ticaret yolları detaylı bir şekilde anlatılmaktadır. Bu çalışma, Hudûdü’l-Âlem’in tarihsel bağlamını, coğrafya anlayışını, sosyo-kültürel içeriğini ve modern akademideki önemini ele alarak eserin neden hâlâ araştırmacılar için değerli bir kaynak olduğunu tartışacaktır.
O tek yüzüğün anlamı ne? Barış Özcan.
Yüzüklerin Efendisi, tüm zamanların en çok okunan eserlerinden biri. Kimilerine göre bugüne kadar anlatılmış en güzel hikaye. Ve bu hikayenin merkezinde bir yüzük var. Peki nedir bu yüzük? Neden bu kadar önemli? Bu romanı hiç okumamış, filmlerini hiç izlememiş birine yüzüğü anlatmak isteseydim nereden başlardım?
Nereden başlamalı? Ah evet!
Kitabın kapağından tabiki. Türkçe’nin bir güzelliği olarak kitabın çevirisinde daha ilk kelime Yüzük... ler! O halde bir değil birden fazla yüzükten bahsediyoruz. Evet, gerçekten de öyle. Kitabı açtığımızda her şeyden önce bir yüzük matematiğiyle karşılaşıyoruz. Daha doğrusu yüzükler hakkında bir şiirle... Gerçi şiir ve matematik birbirine o kadar da uzak kavramlar değil ya neyse. Bu cümleler o kadar önemli ki roman daha başlamadan; yayıncının notu, sunuş, önsöz gibi kısımlardan da önce verilmiş. Hatta orijinal İngilizce baskısında içindekiler bölümünden bile önce bu şiir ve yüzük matematiğiyle başlıyoruz hikayeye.
İç içe geçmiş bu iki şiirin ilk yarısında bize bazı sayılar veriliyor. Üç yüzük elflere, yedisi cücelere, dokuzu insanlara, ve biri de karanlıklar efendisine: 3 + 7 + 9 + 1 = 20 yüzükten söz ediliyor. Şiirin ikinci yarısında sonuncu yüzük diğerlerinden ayrıştırılıyor ve onun hepsine hükmedecek o tek yüzük olduğu söyleniyor. 19 yüzüğe karşı 1 yüzük. Yüzük gibi geometrik bir şekille ilgili güzel bir matematik.
Peki onların efendisi kim? O da şiirin ikinci kısmında tarif ediliyor. Kara tahtında oturan Karanlıklar Efendisi. Lord Sauron. O tek Yüzük, İkinci Çağ'da Karanlık Lord Sauron tarafından Orta Dünya'nın özgür halkları üzerinde hakimiyet kurmak için dövüldü. Sauron, onun tüm Yüzükler arasında en güçlüsü olmasını, diğerlerini takanları yönetip kontrol etmesini amaçlamıştı. Diğer Yüzükler kendi başlarına da güçlü
Reklam
Yazarı belli olmayan ve 982-983 yıllarında yazılmış olan eser, 1893 yılında Buhara’da bulunmuş ve ardından önce Rusçaya, sonra İngilizceye ve Farsçaya çevrilmiştir. Elimizde Türkçesi bulunan eser, İngilizceden çevrilmiş ancak coğrafî adlarda Farsçasından da yararlanılmıştır.
Eser, dünyada tarım yapılabilen ve yapılamayan alanları anlatmakla başlamaktadır. Ardından ülkelerden, ülkelerin şehirlerinden, su kaynaklarından, dağlarından söz etmektedir. Dünyanın Asya, Avrupa ve Afrika olarak üç karadan oluştuğunu ve dünyanın şeklinin bir küre gibi yuvarlak olduğunu söylemektedir. Eserin içinde Türklerden de söz edilmekle birlikte anlatılan coğrafyalarda yaşayan halklarla ilgili bilgi de verilmektedir. Bazı sözcüklerin yanlış çevrilmesi olasılığı aklıma takıldı. Onları araştıracağım. Bunun dışında yazarın, kendisinden önceki İslâm coğrafyacılarından ve Aristo ile Ptolemaios’tan etkilendiği düşünülmektedir.
Eserin dili oldukça anlaşılır ve sade olmakla birlikte ben açıklamalı dipnotlar eklenmesi gerektiğini düşünüyorum. Çünkü birçok bilgi havada asılı kalıyormuş gibi hissettiriyor. Bunun sebebi ise yazarın detaylı bilgi vermemesi diye düşünüyorum. Eser, dönem için önemli bir kaynak eserdir, akademik çalışmalar için önemlidir.
İlgililerine iyi okumalar diliyorum. :)
Tüm savaşlar korkunçtur, ama hiç bir şey iç savaştan daha korkunç değildir.
O öyle bir savaştır ki ;
Ayni ailede kardeş kardeşin peşine düşer, baba oğlunun peşine düşer.
Şolohov'un yazma süreci 15 yıl sürdüğü eserinde 1.Dünya savaşı ,1917 Devrimi ve iç savaşı kaleme almış.
Çarlığın yıkılışını, Bolşevikler ve çarlık yanlıları arasındaki savaşı Kazakların gözünden anlatılıyor.
Yazar romanda doğayı öyle bir anlatmış ki hayal etmekten öte;doğanın kokusunu içinize çekiyorsunuz . Bu konuda Tolstoy'dan iyisini okumamıştım ama bu eserle Tolstoy'u sollamış Şolohov.
Tarih ve kurgu sentezi olan bu çalışmada 982 karakter yer alıyor, ve bunlardan 363 tanesi gerçek tarihi karakterden oluşuyor.
İç savaşı ve Devrimi ,Kazakların yaşamları hakkında bilgi sahibi olacağınız, bazı yerlerde askeri detaylardan dolayı sıkılacağınız ama bittiğinde "iyi ki" diyeceğiniz bir okuma sizi bekliyor.
982-983 yıllarında yazılmış dönemin bilinen dünyasının coğrafya kitabı. Yazar kısa kısa dünyanın yapısı, dağlar, denizler, ırmaklar, çöller, şehirler ile ilgili bilgiler vermiştir. Elbette çoğu isim o dönemde kullanılan isimlerdir. Günümüzde isimlerinin çoğunun değiştiği görülür ancak eser kıymetinden bir şey kaybetmemiş. Türk tarihi açısından önemi ise Türklerin daha Orta Asya'da iken kurduğu şehirlerden bahsetmesidir. İlgilenenlere tavsiye ederim.