Metafizik'in A kitabı ünlü bir saptamayla açılır: "Bütün insanlar doğal olarak bilmek isterler." Ama, Aristoteles'e göre, birçok bilme çeşidi vardır, ancak en önemli bilim, bağlı bilimlerin en üstünde yer alan bilim, her şeyin hangi amaca yönelik olarak üretilmiş olduğunu bilen bilimdir: her varlıkta kendi iyiliği olan bir amaç ve genel olarak Doğanın bütünlüğü içinde egemen olan İyi (Metafizik, A 2, 982 b 5).
Venesiyanın iqtisadi inkişafının əsaslarından biri müqavilə qaydaları ilə bağlı yeniliklər idi. Bu yeniliklər iqtisadi institutları daha inklüziv hala gətirdi. Belə yeniliklərdən ən məşhuru səhmdar cəmiyyətinin ilkin forması olan və yalnız bir ticarət missiyası üçün qurulan kommenda (commenda) idi.Kommenda iki tərəfdaşdan ibarət olurdu: səyahət edən tacir və Venesiyada qalan “sabit” investor. “Sabit” investor iqtisadi təşəbbüsə və sahibkarlıq fəaliyyətinə sərmayə qoyur, səyahət edən tacir isə malları müşayiət edir, təyin olunmuş yerə aparır, satır və yeni mallar alıb geri qayıdırdı. Adətən sərmayənin əsas hissəsini “sabit” investor qoyurdu. Beləliklə, sərvəti olmayan gənc sahibkarlar malları müşayiət etməklə bu işdə ilk addımlarını atırdılar. Bu, sosial fəallıq üçün mühüm bir imkan yaradırdı. Səyahət zamanı yaranan hər cür zərər tərəfdaşların qoyduğu sərmayənin həcminə uyğun bölüşdürülürdü. Əgər səyahət gəlir gətirirdisə, bu gəlir iki növ kommenda müqaviləsinə görə bölüşdürülürdü. Kommenda birtərəfli olduqda bütün sərmayəni “sabit” investor qoyur və gəlirin 75 faizini götürürdü.Kommenda ikitərəfli olduqda “sabit” investor sərmayənin 65 faizini qoyur və gəlirin 50 faizini alırdı.Rəsmi sənədləri araşdırmaqla kommendanın sosial fəallıq üçün nə qədər əhəmiyyətli olduğunu görmək mümkündür: bu sənədlər əvvəllər Venesiya elitasına daxil olmayan yeni adlarla doludur. 960, 971 və 982-ci illərə aid sənədlərdə qeyd olunan yeni adların sayı bütün adların müvafiq olaraq 69, 81 və 65 faizini təşkil edir.
Sayfa 179
Reklam
Rus denen bu insanlar Ladoga Gölü'nden Volhov ve Dinyeper nehirleri yoluyla Karadeniz'e ve oradan da İskandinav halkının Miklaqarô dediği Konstantinopolis'e kadar gidiyordu. Orada bunların birçoğu Bizans'ın Vareg Muhafız Gücü'ne katılmıştı. Rus, Slavların avı olmuştu, ama Rus'un kendileri de gözü doymak bilmez maceracılardan, bünyesine çeşitli Slav boylarından insanları devşiren bir devlet yapısı inşa eden ve etraflarındaki halklardan taleplerini makul bir düzeye çekmiş devlet kuruculara dönüştür-Vladimir yerleşik tarım nüfusunu yönetmekten memnun görünmekteydi, ama yine de topraklarını genişletmekten geri kalmamıştı. 981 yılında, Kızıl Rutenya olarak bilinen Lehistan bölgesini ele geçirmiş ve 981-982 yılında da Vyatiçi'yi yeniden fethetmiş ve bir Baltık halkı olan Yatvingianları yenilgiye uğratmıştı. 984 yılında, Vladimir Volga Bulgarlarıyla savaşmış ve galip gelmiş, ama topraklarını ele geçirememişti. Bunun yerine, Vladimir Bulgarlarla bir barış antlaşması yaparak, bu sayede Doğu'ya karşı dost bir tampon ülke kazanmış oluyordu.
982Duygu/Düşünce
Bir Kalbi kırılmaktan koruyabilsem
Yaşamış olmayacağım boşuna
Bir Hayatı Acıdan kurtarabilsem
Bir Ağrıyı dindirebilsem ya da
Ya da bayılan Bir Ardıç Kuşunu
Koyabilsem yeniden Yuvasına
Yaşamış olmayacağım Boşuna.
"Kürtçe olarak adlandırılan" diller ile Türkçe arasında karşı laştırma yapıldığında dilbilgisi kurallarının hemen hemen aynı olduğu gözlenir. Dilleri benzer kılmaya yönelik kanıtlamalar daima bu dillere ait olan sözcük dağarcıklarını karşılaştırmış ancak asla dil yapılarını kıyaslamamıştır. Bu Türk lehçeleri yeterince zangin değildir. Rıza'ya göre, sözde Kürt dili 8.307 kelimeden oluşur, bu kelimelerin 3.080'i Türkçe veya Türkmence, 2.000'i Arapça, 1 .030'u Farsçadır, kalanları da muhtelif dillerden geçen kelimelerdir
(Rıza, 1 982, s. 1 3). 2.000 Arapça kelime fazlasıyla Türkçeleşmiş, Osmanlıca içerisinde ise Farsça kelimeler yaygın olarak kullanılmıştır. Bu şekilde yazar, Kürtçe kelimelerin dörtte üçünün Türk olduğu sonucuna varır. Dolayısıyla Kürtçe, Türk dilinin "uydusu" olmuştur. Jean-Baptiste Marcelle'in ifadesinden alıntılarsak uydulaşma; "egemen ideoloji tarafından, bir dil siste mini diğeriyle kıyaslayıp bir deformasyon veya sınırlı bir biçim olduğunu ilan edildi
Sayfa 52 - Ceylan yayıncılık 2017
Borçlanmayla ilgili hükümlerin yer aldığı “müdayene” âyetinde iki şahit huzurunda borcun yazılması esası getirilir. Ayetin devamı şöyledir: “…şayet iki şahit bulunmazsa, o zaman doğruluğuna emin olduğunuz şahitlerden bir erkekle iki kadın şahitlik yapsın. Tâ ki, biri unutursa diğeri hatırlasın.” (Bakara, 282) Din düşmanları, böyle bir şahitlikte iki kadının şahitliğinin bir erkeğe bedel tutulmasını, kadının onurunu zedeleyici bir durum gibi değerlendirmişler ve âyete ilişmek istemişlerdir. Hâlbuki:
“-Genel bir suretle mülâhaza edildiği zaman, erkeklere nispetle kadınlarda zabt kuvveti noksan ve unutma ihtimali galiptir. Böyle olmayanları bulunabilirse de, itibar cinse ve ekseredir.
-Kadınlık fıtratında hassasiyet galiptir. Hassasiyetin galip olması, çokça tesir altında kalmayı gerekli kılar. Çokça tesir altında kalmak ise, unutma sebeplerindendir. Zabt ve hıfz içi, sadece bir zekâ meselesi değildir.
-Kadında enfüsiyet galiptir. Âfâkî olaylar onu ikinci derecede alâkadar eder.
-Kadında haya ve hicap galiptir ve galip olmalıdır.” (II, 982-983) işte, bunlar gibi hikmetlerden dolayı, bu tür şahitliklerde iki kadının şahitliği, bir erkeğin şahitliğine bedel tutulmuştur. Yoksa -sözgelimi- kadınlar arasında meydana gelen bir olayda sadece kadınların şahitliği yeterlidir.
Reklam
Reklam