Bağdat ve Isfahan
Yazar: Elaheh Kheirandish
Çeviri: Kadir Daniş
Bu kitapta çevirmenin özellikle kullandığı "bizatihi" kelimesinin anlam derinliklerini birçok cümlede analiz edebiliyoruz. Kavramların, söz örneklerinin ve günümüzde pek çok kullanmadığımız -eski kelimeler olarak adlandırdığımız- kelimelerin cümleler arası bağlantılarda harikulade kullanımı fazlasıyla dikkat çekiyor. Güneşin doğumundan batışına kadar olan coğrafyalardaki alimlerden, bilim insanlarından, filozoflardan va dahi yazarlardan bahseden bu kitabın kurgusu; derin anlama, analiz etme ve biraz da ön bilgi kullanımıyla yorumlama yapılarak akıcılık harika sağlanıyor.
Bilimin içinde öykünün -mücadele, seyahatler, araştırmalar...- öykünün içinde bilimin ve bol kaynakçalı; tarih kitabı olarak adlandırılan Isfahan ve Bağdat eseri bir yandan da seyahatname niteliğinde bir hava katıyor.
İslâmi bilim çağının binbir yılını kapsayan bir “binbir gece” hikâyesi Bağdat ve Isfahan. Odaklandığı farklı karakter ve anlatılarla oldukça büyülü bir roman, “bir biçimde gerçeğe tekabül etmeyen hiçbir satırının” bulunmayışıyla da son derece ayakları yere basan bir tarih anlatısı.
Elaheh Kheirandish, bir “tarihî roman” olarak sunduğu bu kitapta İslâmi bilim çağının iki önemli merkezi olan Bağdat ve Isfahan şehirlerinin bilim serencamına odaklanıyor. Şans eseri eline geçen bir münazara el yazmasından yola çıkarak bilim çağında Arap ve Acem’in bu iki merkez şehrinin tarihsel diyaloğunu gözler önüne seriyor. Charles Dickens’ın Paris ve Londra’yı anlattığı İki Şehrin Hikayesi’nden farklı ama bir noktada ona benzer şekilde kurguladığı anlatısıyla entelektüel düşünce merkezleri olan bu iki şehri, birbirine paralel hikâyeler ve seslerle adeta konuşturuyor. Arap-Acem, Sünni-Şii, Abbasi hilafeti (750-1258)-Safevi hanedanlığı
"Benim kitaplarımı okuyan katil olmasın, savaş düşmanı olsun. İnsanın insanı sömürmesine karşı çıksın. Kimse kimseyi aşağılayamasın... Benim kitaplarımı okuyanlar yoksullarla birlik olsunlar, yoksulluk bütün insanlığın utancıdır."
#YasarKemal
Saygı ve özlemle...