Aitan Muradova
@Aiitenm
live laugh read
Mənə görə Sabahattin Ali yaradıcıllığının ən gözəl və ən underrated əsəri budur. Türk ədəbiyyatını oxumağa Sabahattin Ali yaradıcıllığı ilə başlamışdım, bu isə yazıçının oxuduğum ikinci əsəri idi. Hadisələr XX əsrdə baş verir. Baş qəhramanımız Yusuf adlı oğlan uşağıdır, onun ana və atası əşkiyalar tərəfindən qətlə yetirilir və qubernator Səlahəddin bəy Yusufa sahib çıxaraq onu övladlıq götürür. Təbii olaraq bu Səlahəddin bəyin ailəsində söz-söhbətə səbəb olur, həyat yoldaşı Yusufu istəmir. Bir də Səlahəddin bəyin kiçik qızı Muazzez var, hansı ki, Yusuf içində həmişə ona qarşı fərqli hisslər yaşayır. 'Vatanım Sensin' serialındakı Yıldız və Ali Kemal personajlarını xatırlatmışdı bu hissə mənə. Birlikdə gözəl uşaqlıq keçirən Yusuf və Muazzezin arasındakı münasibət böyüdükcə daha da dərinləşir. Bir gün yaşadıqları qəsəbənin zəngin ailələrindən birinin oğlu olan Şakir Muazzezlə evlənmək istədiyini bəlli edir və Yusuf onunla əlbəyaxa dalaşır. Yusufun tək-tük dostu olan Ali də Şakir tərəfindən öldürülür. Muazzezin anası isə hələ də varlı kürəkən istədiyi üçün Şakirgilin evinə gedib gəlir. Muazzez öz sevgisini Yusufa etiraf etdikdən sonra Yusuf evdən uzaqlaşır və çox az gəlməyə başlayır evə. Bir müddət sonra onlar nigah qıyır, Səlahəddin bəy bu hadisəyə ürəkdən sevinir. Lakin çox keçmədən o vəfat edir. Evdə tək işləyən insan beləliklə Yusuf olduğuna görə günün çox hissəsini evdə ola bilmir. Bunu fürsət bilən Muazzezin anası Şahinde onu zəngin insanların evlərinə içki məclislərinə aparır, həmçinin Şakirgilin evinə. Bir müddət sonra isə bu məclis onların öz evində də olur. Şahinde öz qızı Muazzezi 'ortalıq malı' edir. Bir gün Yusuf evə gələndə bu olanları görür və silahıyla necə gəldi atəş açmağa başlayır, güllələrdən biri Muazzezə də dəyir. Təəssüf ki, o həyatını itirir. Şakir
Reklam
Biraz da Azərbaycan ədəbiyyatı
Puan vermedi
Mənim fikrimcə əsər Azərbaycan ədəbiyyatının incilərindən biridir. Hadisələr evli və 3 uşaqlı Cahandar ağanın evə başqa qadını - Mələyi gətirməsi ilə başlayır. Böyük oğlu olan Şamxal buna qarşı çıxır və atasıyla böyük bir münaqişəyə girir. Qeyd edim ki, Şamxal personajı mənim Azərbaycan ədəbiyyatında ən sevdiyim kişi personajlardan biridir. Gənc və dəliqanlı olmağına baxmayaraq atasının anasına və bacısına qarşı bu hərəkətini, hörmətsizliyini qəbullana bilmir. Nəzərə alsaq ki, Cahandar ağa Göytəpə kəndinin ən sanballı və sözükeçən ağasıdır, Şamxal evi birdəfəlik tərk edir və heç vaxt geri qayıtmır. Bütün bu hadisələrdən sonra ailə parçalanır. Parçalanan bu ailənin fonunda yazıçı XIX əsrin ən başı bəlalı problemlərindən olan oxumaq azadlığının olmaması və qadın hüquqlarının tapdalanmasından danışır geniş şəkildə. Cahandar ağa personajı olduqca mürəkkəb və ziddiyyətli təsvir edilib. Hardasa onu anlayırsız bəlkə də amma elədiklərinə anlam verə bilmirsiz. O Şamxalın yoxluğuyla çox çökür amma qürurunu hərşeydən üstün tutduğu üçün içi oğlunun həsrətiylə yanıb tutuşsa da heçbir şey eləmir. Digər oğlu Əşrəf Şamxaldan fərqlidir, ailəsində baş verən bu hadisələrə olduqca laqeyd münasibət göstərir. O özünü təhsilinə və digər insanları maarifləndirməyə həsr edir. Kitabda digər bəyəndiyim hissə mollaxanaların və mollaların fırıldaqçılığının ifşa edilməsi idi. Əhməd və Kipiani personajları da ürəyimi fəth edə bildilər. Kitabın irəliləyən səhifələrində gah gözünüzü Göytəpə kəndində gah Qori seminariyasında açacaqsınız. Bir nüans da var ki, orta statistik Azərbaycan ailələrindən fərqli olaraq yazıçı kitabda bibi personajını çox gözəl təsvir edib. Şahnigar bibinin ürəyi həmişə qardaşı uşaqlarına yanır, Şamxalın yanına gedir daima, onun qayğısına qalır. Lakin çox mənasız bir səbəbdən
2 ata, 2 oğul və tamamilə fərqli həyatlar
Puan vermedi
Hər iki atanı aradakı dağ qədər sosial fərqə baxmayaraq birləşdirən şey oğullarına qarşı olan təmənnasız sevgiləridir. Əsərdə Turgenyev bizə 2 fərqli ailədə böyümüş, fərqli mentalda tərbiyə edilmiş, sosial statusları bir-birindən tamamilə ayrı olan 2 oğulun dostluğuyla başlayan hekayə təqdim edir. Dostlar Yevgeni Bazarov və Arkadiy Kirsanovdur. Məktəbi bitirdikdən sonra Arkadiy, Bazarovu evinə qonaq edir və bir müddət Bazarov onlarda yaşayır. Əksər oxuyucuların nifrətini qazanmasına baxmayaraq Yevgeni Vasilyeviç Bazarov personajı mənim qəlbimdə xüsusi yer tutdu. O, narsist sayıla biləcək qədər özünə güvənir, özünü digərlərindən üstün bilir və heçkimi müqayisə belə etməyəcək qədər dəyərli görmür. Hətta Arkadiy və atası Nikolay Kirsanov arasındakı münasibət də Yevgeniyə saxta və yersiz gəlir. Yevgeni onların evində qaldığı müddət boyunca yüksək təbəqənin insanlarının kəndlilərə necə əziyyət verməyini, davamlı olaraq onları alçaltmağını və adam yerinə qoymamağını Kirsanovların timsalında görürük. Kitabı oxuyanda Yevgeni Bazarovun monoloq və dialoqları mənə çox ləzzət edirdi ahaha. Hamını yarğılamağı, Kirsanovlara "pis soylular" deməyi (bu adam mənim iç səsimdi). İrəliləyən hissələrdə biz onun duyğu və hissləri mənasız bir şey olaraq adlandırmağına baxmayaraq, əslində özünün də hisslərinə yenik düşüb aşiq olmağını görürük. Əsərin sonu məni üzdü, istəyərdim sonda hər 2 dost ayrı-ayrı xoşbəxt olsunlar lakin Yevgeniyə bu qismət olmur. Cavan yaşında amansız ölüm onu həyatdan qoparır. "Bugün oturdum ölümü düşündüm, yirmi yaşında ve hayat bu kadar güzelken."
Türk ədəbiyyatının ən overrated kitabısan sən!
Puan vermedi
Kitaba başlamadan öncə böyük gözləntilərə girib, bitirdikdə hüsranla yekunlanan bir oxuma periodu oldu mənim üçün. Əsərimizin baş qəhramanı Kemal adlı yüksək təbəqədən olan 30 yaşında bir adamdır. O, özü kimi qaymaq təbəqədən olan qızla nişanlı olmasına baxmayaraq bir gün Şanzelize butikə nişanlısına çanta almaq üçün gedir və oradakı təzgahdar Füsuna aşiq olur. "Aşiq olmaq" hərkəs üçün fərqli məna çalarlarına sahib olsa da mənim fikrimcə Kemalın Füsuna qarşı olan hissləri sadəcə takıntı və pedofiliya idi. Vaxt keçdikcə Kemalin manipulasiyalarının da təzyiqi ilə Füsunda da ona qarşı hisslər yaranır və aralarında münasibət başlayır. Getdikcə ətrafdakı insanların da bu münasibətdən xəbərləri olur beləliklə Füsunun atası onu öz yanına apararaq Kemalden uzaqlaşdırır və başqası ilə evləndirir. Kemalin əsas takıntı və sapıklığı burada başlayır. 9 il boyunca Füsunla Feridunun evinə gedib gəlməyə başlayır. Hər gedişində də evdən Füsuna aid nələrisə gizlincə özüylə götürür. Füsunun çəkdiyi siqaretlər, dodağını sildiyi salfetlər və b. Beləliklə də kitabın adını aldığı "Masumiyet müzesi" yaranmış olur Füsuna aid əşyalardan. Kemal qədər məni çilədən çıxaran ikinci bir personaj olmamışdı. Sevgi romanı adlandırılan bu roman obsessiyadan başqa heç nə ifadə etmədi mənim üçün. Kitabın içindən muzeyin bileti çıxır. İstanbula getsəniz bir gün ziyarət edə bilərsiz.
"Fərqinə varana qədər üsyan etməyəcəklər..."
Puan vermedi
Populyar kültürdən geri qalmaq istəməyən insanların satın alıb 5-10 səhifə oxuduqdan sonra "çox maraqsızdı heçnə başa düşmədim" dediyi həmin o kitab. Onu qeyd etməliyəm ki, George Orwell ən sevdiyim ikinci yazıçıdır. Zirvənin başında Dostoyevski sevgim gəlir :D Əsərimizin baş qəhramanı Winston Smithdir. Kitabı oxuyan zaman sanki Winston ilə birgə məni də kimsə izləyirdi. O daima "Big Brother" tərəfindən izlənilir. Nəinki nitqdə hətta düşüncədə belə azad fikir hüququ yoxdur. Düşüncə polisi var və onlar sənin təfəkkürünü, beynindən keçən düşüncələrini belə görə bilirlər. Bu hadisə mənə XX əsrin 30-cu illəri Azərbaycanını və repressiya qurbanlarını xatırlatdı. Digər personajımız isə Winstonun sevdiyi qadın olan Juliadır. Onlar sevgilərini də gizlin yaşamağa məhkumdular. Bir müddətdən sonra artıq Winston içində olduğu sistemi sorğulamağa başlayır və nələrinsə səhv getdiyini, bunun düzgün sistem olmadığını dərk edir. Savaş barışdır prinsipi aparılaraq müxalif kütlə susdurulur Hətta ailələrin uşaqlarının beyni yuyularaq olası bir vəziyyətdə öz valideynlərini düşüncə polisinə xəbərləmək üçün doldurulurlar. Kitab 1949-cu ildə yayınlanıb və həm ötən əsrin həm də dövrümüzün siyasi sisteminə çox gözəl ayna tutur.
Reklam