Alonso Quijano
@AlonsoQuijano
Eritus sicut Deus, scientes bonum et malum.
(Genesis 3:5)
Şu anda okuduğu kitaplar
Ama "bizi çevreleyen dünya"da her şey bu türden bir prototipe sahip değildir. Örneğin canavarların yaşadığı çöl bölgeleri, toprağı işlenmemiş yerler, hiçbir gemicinin gitmeye cesaret edemediği bilinmeyen denizler, vs., Babil şehriyle ya da Mısırlı nome ile aynı farklılaşmış prototip ayrıcalığına sahip değildir. Mitsel ama başka tabiattan bir modele karşılık geliyorlar: Bütün bu vahşi, işlenmemiş vs. bölgeler Kaos'la eşleştirilmişlerdir; yaratılış öncesi farklılaşmamış, biçimsiz tarza hâlâ katılıyorlar. Bu yüzden, öyle bir bölge ele geçirildiğinde, yani işlemeye başlanıldığında, sembolik olarak Yaratılış eylemini yineleyen ayinler gerçekleştirilir; işlenmemiş bölge önce "kozmikleştirilir", ardından oraya yerleşilir.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
O zaman, bizi çevreleyen, insanın varlığını ve eserini hissettiğimiz dünyanın tırmandığı dağların, meskûn ve işlenen bölgelerin, Agemilerin gittiği nehirlerin, şehirlerin, tapınakların ya bir "plan", ya bir "şekil", ya da sadece üstün kozmik bir düzeyde var olan ve "ikiz" olarak algılanan dünya-dışı bir arketipi vardır.
Aynı teoriye Hindistan'da da rastlıyoruz: Bütün Hint kraliyet şehirleri, modern olanlar bile, Altın Çağlarında (in illo tempore, o mitsel zamanda) Evrensel Hükümdar'ın yaşadığı göksel kentin mitsel modeline göre inşa edilmişlerdir. Onun gibi, kral da Altın Çağı tekrar yaşatmaya, mükemmel bir saltanatı kendi gününe taşımaya çalışır.
Kudüs şehri insan eliyle inşa edilmeden önce göksel bir Kudüs, Tanrı tarafından yaratılmıştır. Baruch'un Süryani Kıyameti'nde peygamber ona gönderme yapar: "Avucumun içinde işlediğimi söylediğim şehrin bu olduğunu mu sanıyorsun? Ortada duran bu bina benimle vahyedilen, cenneti yaratıp henüz günaha düşmemiş olan Adem'e göstermem salık verilen bina değildir."" Göksel Kudüs bütün İbrani peygamberlerin ilhamını alevlendirmiştir: Tobit, XII, 16; Yeşaya, LIX, 11 vd.; Hezekiel, LX, vs. Kudüs kentini ona göstermek için Tanrı vecd hâli yaşatan bir tasavvur göstererek Hezekiel'i alıp çok yüksek bir dağa taşımıştır (LX, 6 vd.). Sibyl Kehanetleri, "Tepesi bulutlara değen ve herkesçe görülebilen dev bir kulenin bulunduğu bir tapınağın" ortasında ışıldadığı yeni Kudüs'ün hatırasını taşır.Ama göksel Kudüs'ün en güzel tasviri Vahy'de (XXI, 2 vd.) yer alır: "Ve ben, Yuhanna, kutsal kentin, yeni Yeruşalim'in gökten, Tanrı'nın yanından indiğini gördüm. Güveyi için hazırlanmış süslü bir gelin gibiydi."
Şehirlerin de kendi tanrısal prototipleri vardır. Bütün Babil kentleri takımyıldızlarında kendi arketiplerine sahiplerdi: Sippar Yengeç'te, Niniv Büyük Ayı'da, Assur Arcturus'ta, vs. Sennaşerib "göğün çok eski zamanlarında belirlenmiş bir projeye" göre Niniv'i inşa ettirir.