Ardaaa
@ArdaUmutt
12 okur puanı
Kasım 2023 tarihinde katıldı
sabreden derviş muradına ERMİŞ
Beynimizi daha az çekici olan ödüller bulması için eğitebilir mi-yiz? İşleyen belleğiniz (kısa süreli bellek; örneğin, bir telefon numarası size söylendiğinde onu hemen tekrar edebilmenize yarayan kısım) yukarıdan aşağı süreçlerine yardım ederek dikkatinizi tek bir hedef üzerinde odaklamanızı sağlar. Örneğin "Parti'ye gittiğimde bir tane kola isteyeceğim". Ancak geniş kapsamlı bilinçaltı ipuçlarıyla karşı-aşıldığında bu strateji etkili olmayabilir. Böyle bir durumda Bölüm
'de bahsedilen "ego bitkinliği"ne* yenik düşülebilir (Ryan, 2013).
Genel olarak beyninizi dürtülerinizi yönetmek üzere eğitmeyi denediğinizde anahtar, kendinize net ve başarılı hedefler koyarak onları basit tutmakta gizlidir. Problem çözme ve AKILLI (özel, ölçülebilir, başarılabilir, gerçekçi ve zaman sınırlı) hedefler belirleme en sonunda sızi istendik sonuca ulaştıracak amaçlar geliştirmenin yoludur. Burada önemli olan davranışın aşamalı olarak şekillenmesidir. Çünkü siz bu akılhı hedefleri ne kadar başarırsanız sonraki adımları atma konusunda kendinizi o kadar güvenli hissedersiniz. Kitabın önceki sayfalarında Scott Kellogg tarafindan açıklanan "aşamacılık" kavramından bahse-dilmiştir. Muhtemelen bir süredir işsizsiniz ve işe dönmek istiyorsu-nuz. Eğer bunu yaparsanız içki içmek için daha az zamanınız kalacağını ve böylece kendinizle ilgili daha iyi hissedeceğinizi biliyorsunuz.
Bağımlılığın ilk etkileri bağlanma şeklimizdir
Kendimizi nasıl yatıştıracağımızı bize öğreten şey erken dönem
ilişkilerimizdir. İlk korkumuzu çok küçükken yaşarız. Örneğin açlık, yalnız kalmak veya rahatsız olmak gibi. Elbette küçüklüğümüzde kendimizi çok açık bir şekilde anlatamazdık. Bir şeyler ya berbattı ya da harikaydı. Bebek açlığı hisseder ve stres sistemi ateşlenir. Daha sonra da çığlığı koparır. Annesi onun stresini aynalar, motivasyon sisteminde dopamin yükselir. Bu da onu hareket etmeye güdüler. Bebeği alır, sarılır ve sakinleştirici sesler çıkarır. Acıktığını anlar ve onu besler. Stres yatıştırılmış olur. Hem bebeğin hem de annesinin korku sistemleri yatışır. Bebek gülmeye ve kıkırdamaya başlarken annesi de muhtemelen odadaki diğer pek çok insanın yapacağı gibi abartılı yüzler yapar, cıvıldar ve gülümser. Bebek heyecanlanır ve dopamin yolakları beynin ödül merkezinden geçer. Amigdala, yaşanan deneyimin duygusal ve duyusal alanlarına "bu önemli" etiketi yapıştırır.
Plasebo Etkisi
Bir nesneye veya maddeye yüklediğimiz anlam onun etkisini maddenin kendisinden bile daha fazla değiştirebilir. Aktif bir madde barındırmayan plasebo ilaçların ağrıdan depresyona oradan da Parkinson hastalığına kadar bir dizi problemi iyileştirmede etkili olduğu bulun-muştur. Hatta günde iki kez alındıklarında bir kez alıma kıyasla daha etkilidirler. Ayrıca, boyutları ve renklerine göre de etkileri değişmektedir (Hortogsohn, 2016). Sokak uyuşturucularının içine pek çok maddenin karıştırıldığı (yani uyuşturucunun içindeki gerçek uyuşturucu miktarının çok az olduğu) durumlarda bile insanlar sanki zehirlenmiş gibi davranır ve uyuşturucu kullanım alt kültürleriyle yaşamlarına devam ederler.
Maddeyi ulaşmaya çalışmak bile zevk
Uyuşturucu bulmayla ilgili acelelerini anlatan bu insanlar, uyuşturucu krizine girmiş bir hâlde veya terleme, titreme ve ajitasyon gibi yoksunluk semptomları içinde karlarla kaplı kırsal bölgelerde güçlükle yürüyerek uyuşturucu satıcılarına ulaşmaya çalışmışlardır. Yaşadıkları semptomlar, uyuşturucu damarlarına veya beyinlerine girdiğinde değil, ellerinde içinde uyuşturucu olan plastik torbaları tuttuklarında aniden sönmüştür. Dopamin, bir ödülden alınan doyumu değil bir şeyin peşinden gidip alınan, heyecan duyulan ve "Ben yaptım!" duygusu hissedilen durumları güdüler.