Bayram Yıldırım
@Bayram_tr
Şu anda okuduğu kitap
Reklam
"Rusların devlet işleyişini görünce, bizim yönetimimizin oyuncaktan farksız olduğunu kabul ettim... Peki han işitir mi? Beyler bunu uygular mı? Gerçekten de mezarlıkta ‘haydi kurtuluşa’ diye seslensen, kim duyar ki?”
Kitap özeti1000Kitap
Puan vermedi·368 syf.··
Beğendi
·2025 202. kitabı
·15 günde okudu
·Okunma: 01 Ağustos 2025 18:56
Abdulla Qodiriy’nin “O‘tkan Kunlar” (Geçmiş Günler) adlı romanı, 19. yüzyılın sonlarında Türkistan’da, özellikle Hokand ve Taşkent çevresinde geçen olayları hem bireysel aşk hem de toplumsal dönüşüm perspektifinden işleyen, Özbek edebiyatının ilk tarihî romanıdır. Eserde bir yandan içli bir aşk hikâyesi anlatılırken, diğer yandan çürümüş feodal yapı, cehalet, yobazlık, rüşvet ve halkın kaderine terk edilişi cesurca eleştirilir.
Romanın başkahramanı Otabek, Taşkentli zengin ve tanınmış bir tüccarın oğlu olarak, hem iyi bir eğitim almış hem de dünyayı tanımaya meraklı, yenilikçi fikirleriyle öne çıkan bir gençtir. Taşkent’teki adaletsizlik ve yozlaşmış düzen karşısında içsel bir sıkıntı hisseder ve kendini sadece ticarete değil, halkın uyanışına adamayı arzulayan bir yolculuğa çıkar. Bir ticaret seyahati vesilesiyle Hokand’a gider ve burada güzelliği, asaleti ve yüksek ahlâkıyla dikkat çeken Kumush ile tanışır. İki genç arasında kısa sürede derin bir aşk doğar ve ailelerin de rızasıyla evlenirler. Otabek için Kumush sadece bir eş değil, aynı zamanda ruhunun eşi, yol arkadaşıdır.
Ancak Taşkent’e döndüklerinde, Otabek’i geleneklerin ağırlığı beklemektedir. Ailesi, onun Kumush dışında başka biriyle, Zaynab adlı bir kızla daha evlenmesini ister. Otabek buna gönülsüzce razı olur. Bu ikinci evlilik, trajedilerin kapısını aralar. Zaynab, Kumush'u kıskanır ve zamanla nefret duymaya başlar. Bu nefret, Kumush’un sinsice zehirlenmesine kadar varır. Kumush’un ölümü, Otabek’in hayatında derin bir kırılma yaratır. Onun için artık yaşamak yalnızca bir yük, ideal uğruna katlanılması gereken bir görevdir.
Bu süreçte Otabek, halkın yaşadığı sıkıntıları daha derinden gözlemlemeye başlar. Medreselerdeki gerilik, kadıların rüşvetle hüküm vermesi, mollaların cehaleti yüceltmesi, kadınların
Âh yaktık şu mübârek vatanın her yerini
Saçtık eflâke kadar dûdunu, âteşlerini
Kapadı gözde olanlar çıkacak gözlerini
Vatanın bağrına düşman dayadı hançerini
Yoğimiş kurtaracak bahtı kara mâderini
Kendimizden neden olduk bu kadar me’yûs
Gidelim dâdına Allah için ehl-i nâmûs
Sönüyor şem’-i emel işte kırıldı fânûs
Vatanın bağrına düşman dayadı hançerini
Yoğimiş kurtaracak bahtı kara mâderini
Vardı tâ Ka’be’ye Zemzem gibi hûn-âb akıyor
Yerdeki hûn-ı şehîdânı bu hasret yakıyor
Yine erbâb-ı hevâ seyrine çıkmış bakıyor
Vatanın bağrına düşman dayadı hançerini
Yoğimiş kurtaracak bahtı kara mâderini
Serilip hâk-i hakarette vatan can veriyor
Yetişin son nefesimdir gelin imdâda diyor
Sevgili vâlidemiz âkıbet elden gidiyor
Vatanın bağrına düşman dayadı hançerini
Yoğimiş kurtaracak bahtı kara mâderini
Bu vatandır dağıtan âleme ilm ü edebi
Bundadır Beyt-i Harem, Mescid-i Aksâ-yı Nebî
Ne belâ çektik ise hep bu vatandır sebebi
Vatanın bağrına düşman dayadı hançerini
Yoğimiş kurtaracak bahtı kara mâderini
Reklam