Emin
@CANBAS
Kendime notlar
Lisans
Yozgat
1998
273 okur puanı
Mart 2018 tarihinde katıldı
Kısaca Nesefi, et-Teysir'in telifinde Kuşeyrînin Letaifü'l-İşărât'ını elinin altında hazır tutmuştur. Onun et-Teysir ve diğer eserlerindeki Kuşeyri atıfları, salt nakil merkezli görünse de bundan çok daha öte bir anlama sahiptir. Bu durum da geleneğin tasavvuf anlayışına yeni bir istikamet çizmeyle açıklanabilir. Yani şer'î Sünni tasavvuf anlayışını Hanefi-Mâtüridi gelenekte yeşertmek ve geleneğinin tasavvuf geleneğiyle irtibatını Kuşeyri üzerinden gerçekleştirmektir. Bunların yanında Kuşeyrîden imam olarak bahsederek onu aynı vasfı yüklediği Mâtüridi seviyesine taşımıştır. Bu noktada Nesefî'nin Kuşeyri için imam nitelemesi yapması, kurucu âlimler için kullandığı bir tür övgü vasfıdır. Ancak Nesefi, tefsir anlayışını kesinlik sadece Letâifü'l-Kur'ân üzerine inşa etmemiştir.
Reklam
Nesefi'nin et-Teysir'de takipçisi olduğu kişilerden bir diğeri, Sünni tasavvuf anlayışını şekillendiren Kuşeyri'dir. Bu noktada Nesefi'nin Kuşeyri nakilleri, et-Teysir'de zühd ve takvaya yönelik işari manaların bulunmasının yanında Sünni tasavvuf anlayışını geleneğinde yerleştirme/pekiştirme amacına matuftur.
Nesefi'nin Salebi ve Vahidi ile kurduğu irtibatın sonucunda Nişabur tefsir çevresi ile yakınlığı vardır.
Her ne kadar et-Teysir'de Salebi'nin adı iki yerde geçse de Salebi etkisi başından sonuna metne içkin haldedir.
Sa'lebi ve izinden giden Nesefi'nin ortak noktalarının başında özellikle muhaddisler tarafından eleştirilen Mukātil b. Süleyman ve Kelbi'e itibar kazandırmaları gelmektedir. Muhaddisler, her iki müfessiri isnad ve sıhhat (bireysel yorum ve şaz görüşler) sebebiyle eleştirmişlerdir. Bu noktada gelenekte Mukatil, sened kullanmadığı için çeşitli tenkitlere ve ambargolara maruz kalmıştır. Diğer yandan hadis otoriteleri Kelbi'nin hadis rivayetlerini kabul etmeyerek sika olmadığını belirtmişlerdir Onu yalancılıkla itham ederek "en zayıf tarikin" sahibi olduğunu ileri sürmüşlerdir. Bu bağlamda Taberi bile güvenilir birkaç isnad zincirinde yer alan rivayet haricinde doğrudan ondan nakil yapmamıştır. Hakkındaki olumsuz görüşlere rağmen, Kelbinin rivayetlerini Sa'lebi nakletmiştir. Nesefî de Sa'lebînin izinden giderek Kelbî'nin 435 civarında görüşünü aktarmış, istisnaları hariç bunlara itiraz etmemiştir. Hatta "rahimehullah" diyerek ona hayır dua etmiştir. Bu durum Kelbi'yi eleştirmekle birlikte mesafeli olmadığını göstermiştir.
Reklam