Beyzanur çekiç
@Cbeyza
Ali Bulaç "Ne hurafelere bulaşmış gelenekçilik ve muhafazakârlık, ne de Kur'an'ı mutlaklaştırılmış akıl ve pozitivist verilerle tevil etmek isteyen rasyonalizm ve modemizm,” diyerek modemizme karşı en iyi korunmanın müslümanlan tüm yeryüzünde toplumsal davranışlarında birleştiren Sünnet olduğunu ileri sürer. Sünnet aradan kalktığında, sözgelimi kadınlarla el sıkışılabilir, başörtüsü atılabilir ve dilenilen zaman ve rekâtta namaz kılınabilirse modernizmin kolayca müslüman dünyaya sızacağını, kuramların, alışkanlıkların dikte edeceğini söylemektedir.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Adalet Ağaoğlu'nun Ölmeye Yatmak adlı romanı, kadının cins kimliğini, bireyselliğini el yordamıyla aramasını, sorgulamasını ifade eder. Cumhuriyetin kadın aydınının özgürlük ve dişilik arasındaki çıkmazını, Hilmi Yavuz'un işaret ettiği gibi, bu romandaki kadın tiplemesi Aysel çok iyi bir şekilde betimler.Ailesi düzeyinde geleneksel değerlerin işlendiği, ancak eğitim aracılığıyla Batıcı cumhuriyet ideolojisiyle tanışan kadın kahramanın bilincine, bu ideolojik ikilik, "kadın" olmak ya da "aydın” olmak arasında bir çelişme olarak yansır.Bu ikilikten kurtulabilmenin yolunu dişiliğinden sıyrılarak özgür olmakta, yani aydın olmakta bulur. Ancak aydın olmak da yetmemiştir; bastırılan dişilik, kâh diğerlerinin gözünde, kâh kendi isteklerinde su üstüne çıkmaktadır.
Bu yasalar Batı'da toplumsal aktörler arasında aracılık, uzlaşma vazifesini görürken bizde toplumsal değişmenin itici gücü olmuşlar, onun yönünü belirlemişlerdir. Medeni Kanun'un amacı âdet ve görenekleri tercüme etmek değil, tersine modernliğin ilkelerine uygun yeni bir aile yapısı getirerek, bu âdet ve görenekleri aşmaktır.Başka bir deyişle yeni Medeni Kanun medeniyetçiliğin bir vektörü niteliğindedir.
Kemalist milliyetçilik, Osmanlı kozmopolitliğine ve saray seçkinlerine karşı, Kurtuluş Savaşı'nın da yardımıyla, Anadolu'yu yücelterek kapıkullarının, bugünkü deyişle bürokrat orta sınıfının yükselişini ifade etmektedir. Saray'a karşıdır, ancak Saray'ın Batıcılığını sürdürmektedir. Yani, Alman burjuva milliyetçiliğinden farklı olarak, Medeniyet'e (Fransız ve İngiliz modellerine) karşı milli kültürün, yerel kültürün özgünlüğü üzerinde yükselmez.
Halide Edip Adıvar'ın "Yeni Turan" kadınları evlerinin süsü", "erkeklerinin sevda amacı" olmaktan çıkmış, öğretmenlik yapan, hastabakıcılık eden, "ağırbaşlı", "karakterli", "yararlı, çalışkan bir toplum elemanı", "erkeklere temiz bir arkadaş, çocuklara ve bütün memlekete bir ana, bir mürebbi" olan kadınlardır.
Halide Edip Adıvar, Kemalist kadın tipini hazırlamaktadır.