Yazar:
Nilüfer Göle
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 21 dk.
Sayfa Sayısı:
189
Basım Tarihi:
2000
Yayınevi:
Metis Yayınları
ISBN:
9789753421942
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Nitel bir araştırma olan “Modern Mahrem” de veri olarak sözlü ifadelerden, betimlemelerden ve yorumlardan istifade edilmiş kamusal alanın yeniden tanımlanan ifadesi ile sınırları çizilmiş ve toplumda oluşan modernizm düşmanlığına karşın “özel” olan mahremiyeti “sosyolojik aracılık” metodundan faydalanarak saha araştırmasının çok daha derinlemesine boyutuyla incelenmesi sağlanmıştır. Aktörle bire bir etkileşimde bulunan Göle, sosyolojik tahlilleri anlamada bilimsel objektiflikten asla taviz vermemiş uzaklık\ yakınlık ilişkisinin sınırlarını hesaplama da hassas ölçüler kullanmıştır. Fakat yazar aynı zamanda konunun sınırları çizilse dahi kullanılan metotlar ve prensipler ışığında bu sınırların aşılabileceği dinamik bir yapısı olan toplumun ve aktörün bire bir etkileşimde bulunulduğu durumlarda araştırmacının yetkisizleştirilmesi gerektiğini de savunmuştur.
İki ayrı medeniyetin vurgusu yapılan “modern” ve “mahrem” kelimeleri Türkiyede oluşan yeni kamusal görünürlük için kullanılabilecek en uygun kavramsal sınırlara sahip kelimelerdir. Semantik yönden kuvvetli, kendi mana hiyerarşisini oluşturan modern ile mahrem kelimeleri aralarındaki zıtlıktan doğan bir uyum ile hem çatışmacı yönünü hem de fonksiyonel taraflarını yaşayan Türk toplumu için adeta yeni bir sosyolojik söyleme teorisel bir yaklaşıma imza atmıştır.
Medeniyetin mihenk taşı olarak görülen kadın ve türban üzerine yazılan bu kitap; özellikle kamusal alan sınırlarının yeniden inşası olarak görülen İslam Hareketi ve bu hareketin modernizmin de etkisiyle kamusal alanın yapısal dönüşüme etkisini sosyolojik teori temeli analitik olarak irdelemiştir. Göle sorulmayanı sormuş söylenmeyeni söylemiş toplumun kendi iç sesine dönüşen problemleri gün yüzüne çıkarmakla kalmamış bu minval üzeri eleştirilerle hem laik kesimin
Sosyolojik ve tarihsel perspektifte ele alınan eser, özellikle kadının mihenk taşı oluşundan ve mahremiyetin böylece zelzele misali sallanışının gittikçe artmasindan bahseder.
"Kişisel olan siyasîdir."İnsan ve Toplum
Puan vermedi·189 syf.··
Beğendi
·2021 30. kitabı
·9 günde okudu
·Okunma: 09 Mayıs 2021 17:49
Nilüfer Göle, Türk toplumunda geçmişten bu yana çok hassas bir konu olagelmiş örtünmeyi ele alıyor Modern Mahrem'de. Salt din bağlamında değil, kendi alanı olan sosyolojik temellendirmeler üzerinden nitel bir araştırma örneği olarak ele alıyor bu hassas konuyu. Yanı sıra, günümüzde de mevcut olan siyaset-din ilişkisinden de bahsediyor Nilüfer Göle. Tanzimat'tan Cumhuriyet dönemine ve oradan da 80 sonrası çalkantılı döneme kadar uzanan derinlemesine bir inceleme sunuyor okura. Ve en önemlisi bunu yaparken objektifliğini hiçbir zaman elinden bırakmıyor. Araştırma yöntemi olarak "aktif katılımcılı" mülâkat yöntemini seçtiği için bireylerin şahsî düşüncelerine kendi ağızlarından ulaşabiliyoruz.
Kitap boyunca kadın haklarının kazanımı konusunu tarihsel süreç içerisinde görebilmek mümkün. Çileden çıkmak da mümkün. Günümüzün de en rahatsız edici durumlarından biri olan, kadınlarla ilgili her meselede ekranlarda orada burada çıkıp da erkeklerin saatlerce konuşması, Tanzimat Döneminde yani 1800'lü yıllarda da böyleymiş. Kadınların çarşaf giyip giymemesi hatta peçelerinin eni boyu, evinin dışında nerelerde görülebileceği ve görülemeyeceği, kimlerle konuşabileceği ve konuşamayacağı gibi daha birçok konuda erkeklerin afişler hazırlayıp sokaklara asmaları mı dersiniz, bildiri dağıtmaları mı dersiniz; kadınlar üzerinde türlü tahakkümler mevcut. Fakat bu 1800'lü yılların meseleleri. Aradan geçen 150-200 yılda sahiden hiç mi zihniyet değişimi yaşanmadı da hâlâ kadınlarla ilgili her meselede ekranlara çıkıp takım elbiseli sahtekârlar, ikiyüzlü yaratıklar konuşma hakkını bulabiliyorlar kendilerinde? Görüyoruz ki değişen tek şey işin yöntemi. Geçmişte afişle bildiri ile yapılan şey şimdi teknoloji unsurları ile yapılıyor.
Sonuç olarak, günümüzü anlamak için geçmişi anlamak çok önemli.
Türkiye’ deki modernizm ile gelenekselliğin çatışmasını, cinler arasındaki ayrım üzerinden anlatmaya çalışan yazar. Çok önemli sosyolojik bir araştırmayı sunuyor bize. Anlatım dili sade, yorucu olmayan, kısa bölümlerle soluk olmayı sağlayan, kaynakçasıyla zenginleşmiş bir eser.
Modern Mahrem Kitap İncelemesi
Batıcılık(Modernizm) ile İslamcılık birbiri ile sürekli çatışan iki olgudur. Tanzimat dönemindeki batıcılık hareketi ile başlayan bu çatışma günümüzde bazı dönüşüm/değişimlere uğrasa da halen güncelliğini korumaktadır. Bu iki olgu arasındaki çatışmanın temelinde ise ''kadın'' yatmaktadır. Modernizm akımının savunucularına göre kadın o dönem ki mevcut giyim tarzından(peçe, çarşaf) sıyrılması, terk etmesi gerekir. Nitekim bu akımın gerçekleşmesi ve Anadolu'da uygulanabilmesi için gerekli ön şart budur. Peçe/çarşaf/örtülülük/kapalılık batıcılık karşısındaki en büyük engeldir. Zira bu kapalılık ile kadının mahrem alanı terk etmesi ve kamusal hayata adım atması pek mümkün görünmemektedir. Bu düşüncenin karşısında ise dönemin Müslüman/İslamcı düşünürleri şiddetle karşı çıkmış; kadının mahrem alandan ayrılmaması gerektiği, bu giyim tarzını terk ettiği ve kamusal düzleme adım attığı takdirde aile hayatının tehlikeye gireceği ve toplumsal düzenin bozulacağı düşüncesini savunuyorlardı. Bu tartışmalar devam ederken konu üç düzlemde tartışılmıştır. 1- Tamamen batıcılık 2- Tamamen reddetme 3- Yalnızca bilim ve teknoloji alanında uygulanması olmuştur. Diğer bir düzlem de modernizmin kültürel bağlardan kopmadan yapılması gerektiğidir.
Cumhuriyetin ilanı ve sonrasında kadının kamusal hayata girişi hızlanmış, Müslüman/Türk kadınından çarşaf/peçe çıkarılmaya başlanmış. Türkiye'de kadınlar erkeklerin bulunduğu alanlara girmeye başlamış bir takım siyasi haklar verilmiştir. Ancak halen çarşaf/peçe kemalist rejimin baskısı altında kalmış İslami giyim tarzını koruyan insanlara iğreti ile bakılmış, gericiliğin/yobazlığın sembolü olarak görülmeye devam etmiştir. Bu dönemde kemalist kadınlar erkekleşmeye başlamış, erkeklerin arasında bulunmaları nedeniyle davranışsal olarak
Muhafazakar kimlik
1960’ta başlayan muhafazakar kadın kimliğin arayış ve muhafazakar kadınların kamusal alandaki cinsiyet ve şahsiyet arayış ile okuma sorumluluğu ve kadının şekillenen kimlik boşluğu siyasi partiler bazında nasıl kulanıldı. Örtünmenin Kur’an’i emir bazında nasıl siyasal bir sembol ola bildi!
70’li yıların başında Erbakan muhafazakar kimlikle aktif bir siyasi figür olarak ortaya çıkması ve gürünen ve görünmeyen tarikat ve cemaat ile siyasal muhafazakar kimliğin kavgasında kadının kimlik sorunun ve laik seküler siyasi anlayış Türkiye de YÖK problemini ülke gönderin meşgul edip kadını örtünmenin siyasal bir kimlik ve oy kazanım deposu, siyasi parti ile tarikat ve cemaatlerin görünmeyen kazanımı!
80 darbesinin arka planın da muhafazakar kadın kimliği ve 28 Şubat post modern darbe il 2000’lerin baş örtüsün sorunu çözülmesi ve baş örtü modaya dönüşmesi ve örtünme emri ile ilgili ayet cemaat ve tarikat ile siyasi partiler bazında kadının şahsiyet ve cinsiyet bazında laik seküler kesimler tarafında nasıl su istimal etiler?
Kitap sosyolojik bir kimlik inşasında Türkiye de var olan bir kimliği çok güzel bir şekilde ele alıyor. İlgisi olan arkadaşlara tavsiye edilir.....
Modernizm, kadın erkek ilişkileri, mahrem alan ve örtünme konularında sosyolojik ve yakın tarihsel bakış açılarının yer aldığı kaliteli bir eser.Dili biraz ağır gelebilir.
Dili inanılmaz derecede ağır olsa da Bu daha çok Nilüfer Göle'nin inanılmaz dağarcığından kaynaklanıyor. Türkiye'de kadın olgusunun laikçi ve muhafazakar cephelerdeki yeri ve birbirilerine bakış açıları incelenmiş. Bir tarafta eğitim ve kişilik hakları için savaşan muhafazakar kadınlar, diğer taraftaysa İlkelerin korunması ve modernizm adına hemcinslerinin hak taleplerini engellemeye çalışan laik kadınların savaşına ve bu savaşın sonuçlarına ışık tutan, olabildiğince objektif analizler ve çözümlemelerle dolu sosyolojik bir yapıt. Tavsiye ederim
Türkiye’de modernleşme sürecinde mahremiyet, kadın, başörtüsü ve kamusal alan arasındaki ilişkiyi sosyolojik açıdan inceleyen bir çalışma.
Modernleşme süreciyle birlikte kamusal alan ve özel alanın yeniden şekillendiği anlatılıyor. Geleneksel toplumda mahrem olan birçok şey modern toplumda görünür hale gelmiş. Yazar özellikle başörtülü kadınların modern kamusal alana girişi üzerine odaklanıyor. Üniversite, iş hayatı ve şehir yaşamında başörtülü kadınların görünür olması Türkiye’de modernlik tartışmalarını ortaya çıkarmıştır. Türkiye’de geleneksel İslami değerlerle modern yaşam tarzı arasındaki gerilimi ele almış. Başörtüsü sadece dini bir sembol değil, aynı zamanda kimlik ve kültür tartışmasının parçası olarak görülmüş. Modernleşme sürecinde kadın bedeni ve giyim tarzı önemli bir tartışma konusu olmuş. Başörtülü kadınlar hem dindar kimliklerini korumaya hem de modern eğitim ve çalışma hayatına katılmaya çalışmış. Mahremiyet kavramı modern toplumda dönüşmüş. Geleneksel mahremiyet anlayışı ile modern kamusal görünürlük arasında yeni bir ilişki ortaya çıkmış.
Tanzimat ile başlayan inhiraf özelinde bazı içtimaî dalgalanmalar arasında günümüze kadar gelen kadının toplumdaki yeri meselesine 1980 sonrası başörtüsü mücadelesi bakımından değerlendirmeler getiren ve bunu yaparken bazı mütedeyyin münnevver fikirlerine ve solcu ideolojik saplantılı görüşlere mukayeseli yer veren bir eser olarak "örtünme"yi ideolojik, pozitivist modern bilim yönüyle ele alan çalışma olmuş. Faşist, feminist olgular ve kavramlar içeren fakat bazı meseleleri de tam anlamıyla özümsemiş pasajlar da kitapta yerini bulmuş. Farklı bir bakışı görmek için okunabilir.
Yazar Hakkında
Nilüfer GöleYazar · 10 kitap
Nilüfer Göle (d. 1953, Ankara), Türk sosyoloji profesörü ve yazar.
Babası, eski Cumhuriyet Halk Partisi Kars milletvekili Turgut Göle, dedesi ise Celal Göle'dir. Ailesi Ardahan'ın Göle ilçesi Dedeşenköyündendir. Ankara Koleji ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nden mezun oldu. Doktora tezini Paris'te, Alain Touraine'nin yanında tamamladı. Göle'nin doktora tezi Mühendisler ve İdeoloji adıyla yayınlandı. Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde doçent olarak çalıştı. İktisatçı Asaf Savaş Akat ile evlidir ve Celal Göle'nin kız kardeşidir. Eski başbakan yardımcısı Ali Bozer ile eski Hacettepe Üniversitesi rektörü Yüksel Bozer'in yeğeni ve eski Yargıtay 1. Başkanı Mustafa Fevzi Bozer'in torunudur.
Eğitimi
ODTÜ ve Fransa'da Paris Üniversitesi'ndeki eğitiminden sonra sosyoloji doktorasını Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales'de aldı. 1983-85 yıllarında Maison des Sciences de l'Homme'da yardımcı doçent, Ecole Superieur de Commerce de Paris'de öğretim görevlisi olarak çalıştı. Boğaziçi Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yaptı. Nilüfer Göle, şu an Paris´te Ecole des Hautes Etudes et en Sciences Sociale'de ders veriyor. Yazarın Metis'te yayımlanan kitaplarının dışında Türkçe'de ve yabancı dillerde yayımlanmış çok sayıda makale ve incelemesi bulunuyor.
Başlıca Eserleri
Modern Mahrem, Medeniyet ve Örtünme, Metis Yayınları, İstanbul, 2011, ISBN 9789753421942
İslamın Yeni Kamusal Yüzleri Bir Atölye Çalışması, Metis Yayınları, İstanbul, 2012, ISBN 9789753422642
Keşif Yolculuğu, Granada Kitap, İstanbul, 2013, ISBN 9786054643288
Seküler ve Dinsel: Aşınan Sınırlar, Metis Yayınları, İstanbul, 2012, ISBN 9789753428651
İç İçe Girişler: İslam ve Avrupa, Metis Yayınları, İstanbul, 2010, ISBN 9789753427050 (orijinal dili İngilizce)
Mühendisler ve İdeoloji Öncü Devrimcilerden Yenilikçi Seçkinlere, Metis Yayınları, İstanbul, 2012, ISBN 9789753421980
Melez Desenler İslam ve Modernlik Üzerine, Metis Yayınları, İstanbul, 2011, ISBN 9789753422949
Toplumun Merkezine Yolculuk, Ufuk Kitapları, İstanbul, 2002, ISBN 9789756571248
