Hristiyanlık, Budizm ve İrfan, bütün gayretini toplumun değil, insan fertlerinin manevi ve ahlaki tekamülüne yoğunlaştırdı.
İlk dönem İslam'ı, aynı zamanda insanın maddi ve bedensel gelişimi ile de ilgileniyor; insanlardan faal arifler, zengin, medeni ve uyanık zahitler, takvalı siyasetçiler, toplumcu münzeviler, hizmetkar dindarlar, dünyacı ruhaniler ve maneviyatçı dünyacılar yetiştirmek istiyordu.