Demet Akpınar
@EDemet55
Instagram: okuyanogretmen_hu
On Kişiydiler
And Then There Were None, Türkçedeki adıyla On Kişiydiler, polisiye edebiyatın neden hâlâ bu kadar etkileyici olduğunu kanıtlayan romanlardan biri. İlk kez Agatha Christie okumama rağmen beni en çok şaşırtan şey kitabın dili oldu. Son derece sade, akıcı ve hafif bir anlatımı var. Buna rağmen sayfalar ilerledikçe insanın içinde büyüyen gerilim hissi hiç kaybolmuyor. Christie ağır bir dil kullanmadan okuru psikolojik olarak hikâyenin içine çekmeyi başarıyor.
Romanın atmosferi başlı başına etkileyici. Issız bir ada, dış dünyadan kopmuş insanlar ve giderek artan huzursuzluk hissi kitabın her sayfasında daha yoğun hale geliyor. Başlangıçta sıradan görünen karakterler zamanla birbirlerinden şüphe etmeye başlıyor ve bu durum okuru da sürekli diken üstünde tutuyor. En güçlü taraflarından biri de bu: Kitabı okurken yalnızca olayları takip etmiyorsunuz, aynı zamanda karakterlerle birlikte paranoyanın içine sürükleniyorsunuz.
Christie’nin anlatımı çok kontrollü. Gereksiz hiçbir sahne yokmuş hissi veriyor. Küçük görünen detaylar bile ilerleyen bölümlerde anlam kazanmaya başlıyor. Bu yüzden kitap bittiğinde insan ilk sayfalara dönüp yeniden düşünme isteği duyuyor. Yazarın okurla adeta zihinsel bir oyun oynadığı hissediliyor.
Roman yalnızca “katil kim?” sorusuna yaslanmıyor. Aynı zamanda vicdan, suçluluk, adalet ve insan psikolojisi üzerine de düşündürüyor. Karakterlerin geçmişleri ve taşıdıkları yükler hikâyeyi sıradan bir gizem romanından daha derin bir noktaya taşıyor. Özellikle insanların korku altında nasıl değişebildiğini görmek kitabın en güçlü taraflarından biri.
En sevdiğim yönlerinden biri ise akıcılığı oldu. Çok kısa sürede biten, sayfaları hızla çevirten ama buna rağmen etkisi uzun süre kalan bir roman. Polisiyeye yeni başlayacak biri için de bence mükemmel bir
Notre Dame'ın Kamburu
Victor Hugo’nun Notre Dame’ın Kamburu yalnızca bir roman değil; taşların, çanların, gölgelerin ve insan ruhunun birbirine karıştığı devasa bir ağıttır. Kitabı bitirdiğimde zihnimde kalan ilk şey bir olay örgüsü değil, bir hissin yankısı oldu: İnsan bazen en büyük yalnızlığını kalabalıkların ortasında yaşar.
Roman boyunca Notre Dame sadece bir mekân değildir; yaşayan, nefes alan, karakterleri içine çeken gotik bir kaderdir adeta. Hugo, katedrali taşlardan örülmüş bir organizma gibi anlatırken aslında insan ruhunun karanlık koridorlarını da dolaştırır bizi. Çan kulelerinden yükselen o kasvet, Paris’in kirli sokakları, meydandaki kalabalıkların acımasız coşkusu… Hepsi birlikte medeniyet denilen şeyin ne kadar ince bir ciladan ibaret olduğunu gösterir.
Quasimodo ise edebiyatın en trajik karakterlerinden biri olarak zihnime kazındı. Başta yalnızca kambur, çirkin ve korkutucu görünen bu adamın içinden çıkan sevgi; roman ilerledikçe çevresindeki “güzel” insanların ruhlarını paramparça eder. Hugo sanki bilinçli şekilde okuru utandırır. Çünkü romanın sonunda insan, Quasimodo’ya ilk baktığı an için kendi vicdanından özür dilemek ister. Onun sevgisi karşılık beklemeyen, kendini yok etmeyi göze alan neredeyse kutsal bir sevgiye dönüşür. Esmeralda’nın darağacında sallanan bedenine bakarken sessizce çöken Quasimodo’nun acısı, kitabın en ağır sahnelerinden biridir. Özellikle kulede rahibi izlediği anlar… O korkunç sessizlik… Sonrasında Frollo’yu aşağı atışı… Bunlar yalnızca olay değil, insan ruhunun kırılma sesidir.
Esmeralda’nın trajedisi de romanın en acı taraflarından biri. Hayatı boyunca korunmak isterken herkesin arzularının, korkularının ve saplantılarının ortasında sıkışıp kalıyor. Phoebus’un yüzeysel ilgisi, halkın vahşiliği, mahkemenin acımasızlığı ve Frollo’nun
Belki de ürkütücü komutan kendi yüreğinde de yumuşama hissediyordu.
