ben bu kulaklara göre ağız değilim cümlesi ilk vurucu etkiyi yapmıştı bana, sonrasında kitabın gerisi çorap söküğü gibi geldi. içerisinde geçen her cümle tekrar tekrar okunası ve üzerinde düşünülesi. okumak isteyenlere tavsiyem kitabında başında sıkılıp bırakmamaları çünkü cümleler ilk başta "amaan amma dolandırmış lafı" şeklinde geliyor.
felsefeye ilgi duyan veya farklı fikir ve düşüncelere açık kişilerin mutlaka okumasını tavsiye ettiğim bir kitaptan ziyade bana göre bir kılavuz.
Reklam
Bu kitabı İlber Ortaylı tavsiyesiyle 2 yıl önce alıp okumuştum. Kitap biyografi tarzında olmasına rağmen, ki pek tahammül edemem, Zweig' ın bahsedişi, ayrı ayrı üç öykü okumuş gibi tat vermişti. Üç büyük ustanın hayatlarını, algılarını ve kalemlerini öyle ustaca eleştirmiş ve karşılaştırmış ki. Okuduktan sonra ustaların, özellikle Dostoyevski'nin, birkaç kitabını tekrardan okuma eğiliminde bulunmuştum.
.
'Toplumun' romanını yazan ve kendi gücünü dünyaya kabul ettirmek isteyen Balzac, 'ailenin' romanını yazan ve dönemin İngiliz kültürüyle özdeşleşen Dickens, 'bireyin' romanını yazan ve yaşamla ölüm, dehayla çılgınlık arasında gidip gelen Dostoyevski.
...
2009' dan bu yana Nietzsche' nin neredeyse tüm kitaplarını okudum. Anlatmak istediklerinin ne kadarlık bir kısmını doğru anladım, bilmiyorum. O herkes için yazmaz, onu anlayabilecek yürekler de pek nadir kanımca.
Bu kitabı yazma cesareti göstermiş olan İrvin Yalom' a hayranlık duyuyorum. Böyle bir dehayı böyle bir kurguyla anlatmak, Nietzsche' yi bu kadar doğru yansıtmak...
Hani derler ya "Hayatını değiştiren kitap var mı?" diye. Değiştirmedi, ama değdi, katlanır buldurdu. Bana merkez oldu bu kitap. Pergel gibi, spiral gibi yörüngesindeyim. Tekrar tekrar okuyup, kendime çalışıyorum.
.
Son olarak, kitaptaki felsefi argümanlar ve sorgulamalar aslında tek bir yere varıyor. Nietzsche felsefesi "amor fati" ye. Türkçedeki karşılığı "Yazgını sev". Yani 'önce zorunlu olanı istemek, sonra da istenileni sevmek.'; böyle oldu' yu böyle istedim' e dönüştürmek. Çok ince. Kavranılan kâr.
Beğenmedim. Biyoloji bilmeyen, astrofiziğe yabancı insanlara yutturabilirsiniz ama salt bir bilgi akışını magazin sosuna batırılmış yüzeysel bir anlatımla beni kandıramazsınız. Yorumlar tam bir aristokrat bakış açısının saray penceresinden yansıyan gözlemlerden fazlası değil. Ansiklopedi bilgilerinin ötesine geçemeyen kapalı kapılar ardındaki kısır akademik dedikodular ele alınmış. Hele bir imparatorluk ve kapitalizm bölümü var ki, yazar neredeyse sömürü çarkını bilimsel gelişmelerin en büyük destekçisi sayacak. Bizdeki bilim insanlarının düştüğü en derin yanılgılarından biri.
.
İnsan, doğadan koparken bir bilinç patlaması yaşadı. Doğayı biçimlendirecek bir güce erişti. Asıl sorun bu gücü nasıl kullanacağıdır. Gen bencildir ama bilinç bu bencilliği aşabilecek düzeydedir. Bilgi, bireysel açgözlülüğü mü beslemeli yoksa yeryüzünü bütün canlıların ortak yaşam iradesi ekseninde bilimsel çabalara mı kullanılmalı? Biyolojik olarak hayvan olabiliriz ama dürtülere hükmedebilecek bir donanıma sahibiz. İnsan merkezinde kurulan bütün düzenler benmerkeziyetçiliğin yıkıcılığını meşru kılıyor. Eleştirilerim buraya sığmaz. Bilgi tek başına yetersizdir. Onu sağlam tahlillerle içselleştirip keskin bir yorumlama ile işlemek gerek.
Siddhartha' nın kendini bulma yolculuğunu okumanın yan etkisi, sizi de kendi yolculuğunuza uğurlaması. Onun hikayesi ile sizinki paralel ilerliyor, o kendi varoluşunu sorgularken siz kendi cevaplarınızı buluyorsunuz. O başlık atıyor, siz uzaklara dalıp altına yazacaklarınızı düşünüyorsunuz. Yolunu şaşırmış hissedenlere, artık hiçbir şey hissetmeyenlere, bir bebek gibi yeniden var olmak isteyenlere, manâyı yitirenlere tavsiyemdir.
Siddhartha aradı, umarım siz bulursunuz... :)
Reklam