Emin Cəbrayılov
@Eminjbrylv
Şu anda okuduğu kitap
Salman Rüşdi'nin oxuduğum ilk romanı olan bu kitab gözləntilərimin üzərində bir təəssürat yaratmağı bacardı.
Roman Hindistanın Bombay (Mumbay) şəhərində Xristian-Portuqal tacir ailəsi olan Da Gama'ların qarmaşıq keçmişi ətrafında şəkillənir. Bombay şəhərinin bu kozmopolit mühitində ötən əsri tam əhatə edən bu hekayə ailə içi intriqalar, eşq, sənət, siyasət və dini kimliklər kimi mövzularla iç-içə irəliləyir.
Ədviyyat ticarəti ilə məşğul olan Da Gama'ların varisi Auroranın özündən yaşca böyük, Malabar yəhudilərindən olan Abraham Zogoiby'ə aşiq olması, dünyaya gələn sonuncu övladları Moraes Zogoiby'nin dilindən danışılan bu hekayənin təməl daşlarından biridir. Nə qədər kozmopolit olsa da, Bombayın sosial həyatında səs gətirəcək olan bu eşqin meyvəsi Moraes sağ əli deformasiyaya uğramış halda dünyaya gəlir. Daha sonra vaxtından daha sürətlə yaşlanan bir bədənə sahib olduğunun fərqinə varır.
Atası Abrahamın Da Gama şirkətinin başına keçib bir müddət sonra şirkəti böyük bir holdinqə çevirməsinin, həm ticari zəkasına həm də Hindistan'ın qaranlıq tərəflərində güclü bir aktyor olmasına borclu olduğunu roman irəlilədikcə görürük. İngilis idarəsi sonrası Hindistan'ın şəkillənməsi, Bombay şəhərinin Hindistanın bağrında qərb mədəniyyətinin paytaxtı kimi daha da budaqlanmasını gördüyümüz bu romanda həmçinin sosial və siyasi toqquşmaların da şahidi oluruq. Moraes'in də iştirak etdiyi bu prosses kimlik böhranı yaşadacaq qədər fərqli bucaqlardan təsiri olan bir keşməkeşdir.
"Mainduck" Raman Fielding personajının Hindu milliyyətçiliyini istifadə edərək xalqı "birləşdirmək" hədəfinin qaranlıq tərəflərini, terror və sui-qəsdlərin saysız hesabsız olduğu bir transformasiya dövrünü əla təsvir edən Rüşdi, çoxmillətli və fərqli inanclara sahib Hindistan Ananın ümumi politik vəziyyətini belə
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
İlk dəfədir Afrika ədəbiyyatından bir şey oxuyurdum. Nigeriyalı yazıçı Çinua Açebe'nin "Xalq Adamı" kitabı Nigeriyanın post-koloniyalizm dövründə ölkədə baş verəcək olan ilk hərbi çevrilişdən günlər öncə yayımlanıb.
Kitab orta məktəb müəllimi olan gənc Odili'nin öz müəllimi Şef Nanqa'nı ziyarəti ilə başlayır. Şef Nanqa müəllimliyi siyasətə atılmaq üçün tərk edir, azadlığını yeni qazanmış ölkədə yaxşı əlaqələri sayəsində Mədəniyyət naziri vəzifəsi qazanır.
Odilinin Nanqa'nı ziyarəti əsnasında baş verənlər onu Nanqa'ya rəqib olaraq siyasətə qoşulmağa vadar edir. Yeni qurulan Sıravi Xalq Partiyası sıralarına qatılıb Nanqa ilə öz bölgəsində mübarizəyə başlayır.
Kitabda ali təhsilli şəxslərə, cəmiyyətin savadlı, ziyalı qisminə qarşı yaradılan nifrət, "Oksford oxumuş talançılar" obrazı yaxşı təsvir edilib.
"İngilislər ölkəmizi yedi dağıtdı, indi azadıq və zəngin ölkəmizi özümüz idarə edib gözəl həyat yaşayacağıq" kimi vədlərlə hakimiyyətə gələn, sonrasında isə xalqı və büdcəni yeməyə digərlərinin qaldığı yerdən davam edən siyasətçilər hardansa tanış gəldi amma dəqiq tuta bilmədim. Rəqiblərinə rüşvət verərək seçkidən uzaqlaşdırmaq istəyən siyasətçilər də həmçinin.
Xülasə Afrika ədəbiyyatından ilk oxuduğum əsər, məni bu qitənin ədəbi yaradıcılığına daha çox diqqət yetirməyə sövq edir. Açebe'nin kitablarından davam...
Əkbəri və minlərlə inqilab şəhidini xatırlamaq...Hapishane
İnqilabın Ayətullah Xomeyni başda olmaqla İslamçı dəstələr tərəfindən oğurlanmasının ardından "İnqilab Keşikçilərinin" bu yola birgə çıxmış olduqları solçu kəsimə,kommunistlərə, sosyalistlərə qarşı zülmlərini siyasi məhbusun gözündən görmə imkanı verdi bu kitab. İran elə bir coğrafiyadır ki, keçmiş himnlərində deyildiyi kimi "Hər rəngdən,dildən olanlar bir ad, nişan altında birləşib".
Kitab çoxmillətli,çox inanclı və eləcədə fərqli fərqli dünyagörüşü və siyasi baxışlara sahib milyonlarla insanın yurdunun qurtuluşu üçün verilən mübarizənin qurbanlarının gözündən inqilabın Evin həbsxanasında olan "müdafiəsini" göstərir.
Əkbərin Evin həbsxanasındaki yaşamı,orda şahid olduqları,özünün və eləcə də digər məhkumların məruz qaldıqlarını oxuduqca özümü xəyanətə uğramış sol inqilabçı kəsimdən biri olaraq görür, "beləmi düşünmüşdük biz inqilabı?" sualı səhifələr irəlilədikcə daha sıx sıx beynimdə təkrarlanırdı.
Antik İran tarixiTarih
Antik İran tarixi barədə qaynaqların az olmasına rəğmən əldə olanlardan yetərincə peşəkar şəkildə istifadə edib müəllif. İran coğrafiyasında hökmdarlıq anlayışı, Pers olmayan xalqlara, Zərdüşt olmayan inanclara tolerantlığın, təzyiqin necə şəkilləndiyini ətraflı şəkildə göstərən bir əsər oldu. Yadelli olmasına rəğmən Makedoniyalı İskəndərin İranda niyə məşru, qanuni hökmdar sayıldığını və Misirdən Hindistana qədər yayılan Sasanilərin çöküş dövrünü və niyə bu qədər qısa müddətdə Xilafət ordusu tərəfindən məğlub edildiyini axıcı dillə başa salan bir kitab oldu. İslam öncəsi dövrü bitirib kitabı hələlik yarıda saxlayıram.