Otomatik PortakalAnthony Burgess
İngiliz yazar Anthony BURGESS'ın yazdığı distopik roman denebilecek bir seviye kitap. 1960'lı yılların İngiltere'sinin toplumsal olaylarını ve gençler arasındaki yozlaşmayı gözler önüne seren bir eser.Alex ve arkadaşlarının gece yaptıkları tüm taşkınlıklar, çirkinlikler, kriminal suçlar okuyucu olarak bizi o evrende bir kasvete, boğulma hissine sokan derecede iyi anlatılmış.Hatta bu kadar anti-kahraman nitelikle kötü biri (Alex) nasıl kahraman diye önümüze sürülebilir diye de hafiften sorgulatıyor.Sonraki aşamalarda Islah Evi'nden çıkmış Alex'in psikolog P.R.Deltoid ve babasının uyarılarına rağmen yaptığı suçlara devam ediyor.Kendi çetesinde yaşadığı liderlik kavgası ve Abdalof'a attığı tokat yüzünden arkadaşları Alex'e tuzak kuruyor ve Devlet Tutuk Evi'ni boyluyor.Dikkat çeken nokta Alex'in yaşadığı travmatik bir olay olmamasına rağmen, orta gelirli, yaşamını rahat idame ettiren bir ailesi olmasına rağmen Alex, özünde habis duygular bulunduğu için ve yaptıklarından haz duyduğu için bunları yapması.Her şeyin keskin nedenselliğe dayanmayacağı anlatılmış.Kitabın 2.bölümünde Alex'i Ludovico Yöntemi ile klasik koşullanma ve vücuduna bir sıvı enjekte yoluyla kötülük yapamayacak duruma getirilmesi.Ne zaman kötülük yapmaya meyillense ağrılar ve acılar yakasını bırakmaz.Hapishanedeki papaz karakteri buna karşı çıkarak insanların özgür iradesine engel koyulmaması gerektiği görüşünü temsil ediyor.Aşağılık Yaratıklar Bakanı ve Doktor Brodsky suçu önlemek için insanların iradesinin askıya farklı yönlerle alınabilmesi gerektiği tezini temsil ediyor.Burada kitapta kurgulanan temel soru bu karşımıza çıkıyor.Otomatik Portakal zaten İngiltere'de sorgulamayı yitirmiş, her denileni yapan anlamına gelen bir deyim.Ludovico deneyi ile kahramanımız çok sevdiği klasik
Tüm hayvanların en zekisi, iyiliğin ne demek olduğunu bilen insanoğluna bir baskı yöntemi uygulayarak onu otomatik işleyen bir makine hâline getirenlere kılıç kadar keskin olan kalemimle saldırmaktan başka hiçbir şey yapamıyorum...
Sayfa 20 - Türkiye İş Bankası, Anthony Burgess·Kitabı okudu
Apansız uyanırsan gecenin bir yerinde
Gözlerin uzun uzun karanlığa dalarsa
Bir sıcaklık duyarsan üşeyen ellerinde
Ve saatler gecikmiş zamanları çalarsa
Bil ki seni düşünüyorum. Ümit Yaşar Oğuzcan