Kafamız karışık bizim. Bir taraftan saatte 300 km hız yapabilen araçlar üretiyoruz, diğer taraftan hız kontrolü için radarlar kuruyoruz yollara, cezalar kesiyoruz limit aşanlara. Hem güneşleniyoruz hem de güneşten korunmak için bilmem kaç faktörlü krem kullanıyoruz. Güneşten korunmak için yapılması gereken tek şey gölgede oturmak aslında.
Neredeyse 5.000 yıldır cep telefonsuz yaşadı insanlık. Yani Mandıra Filozofu'nun yaşam biçimi zannettiğimiz kadar çelişmiyor genetik yazılımımızla. Belki de asır zor olan bu yeni dünyaya uyum sağlamak. Ayrıca ben o 5.000 yıl önce yaşayan insanların bugün İstanbul trafiğinde araç kullanırken kurnazlık peşinde koşan kimi uyanıklardan çok daha medeni olduğunu düşünüyorum. O insanlar bizlerden çok daha bilgiliydi, çünkü hayatta kalabilmek için birçok konuda bilgi sahibi olmak zorundaydılar; oysa modern insan bir şeyi çok iyi biliyor ama diğer bütün konularda cahil. "Adam beyin ameliyatı yapabiliyor ama Koçtaş'tan bir sehpa alıp eve götürüp monte edemiyor."
Bilim insanlarının yeni şeyler bulmaya çalışmasını, bilimin de sürekli değişmesini bekleriz. Peki ana her şeyin zaten keşfedildiğini düşünseydik bilim neye benzerdi ? En iyi bilim insanı olmak için başkalarının keşiflerini okumak yeterli olurdu.
Bilim, her zaman nedenlerle ilgilenmiştir. Bilim insanları, neyin neden gerçekleştiğini bilmek ister. Bir hücrenin hiç sonu gelmeyecek biçimde bölünmeye başlayıp kansere yol açmasının nedeni nedir ?
Yaz boyunca yeşil kalan yaprakların sonbaharda kahverengi, sarı, kırmızıya dönmesinin nedeni nedir ?
Maya katılan ekmek hamuru neden kabarır ?
Bu ve daha birçok soru, çeşitli “nedenler” üzerinden yanıtlanabilir. Yanıtlar bazen çok basittir, bazen çok karmaşıktır. Bilim insanları çoğunlukla Aristoteles’in etkin neden olarak adlandırdığı nedenlerle uğraşır ama maddi ve formel nedenler de önemlidir. Ereksel nedenler farklı konuları gündeme getirir. Günümüzde bilim insanları bilimsel deneylerle süreçleri açıklamakla yetiniyor. Daha geniş açıklamaları veya ereksel nedenleri bulmaya çalışmıyor.
Bu daha çok din veya felsefenin işi.