تمام السعادة مبني على ثلاثة أشياء: قوة الغضب، قوة الشهوة، قوة العلم.
فيحتاج أن يكون أمرها متوسطًا؛ لئلا تزيد قوة الشهوة فتخرجه إلى الرخص فيهلك، أو تزيد قوة الغضب فتخرجه إلى الجموح فيهلك.
فإذا توسطت القوتان بإشارة قوة العلم دل على طريق الهداية، وكذلك الغضب إذا زاد سهل عليه الضرب والقتل، وإذا نقص ذهبت الغيرة والحمية في الدين والدينا، وإذا توسط كان الصبر والشجاعة والحكمة. وكذا الشهوة إذا زادت كان الفسق والفجور، وإن نقصت كان العجز والفتور، إن توسطت كان العفة والقناعة وأمثال ذلك.
“Tüm saadet (mutluluk), üç şeye dayanır: gazap (öfke) kuvveti, şehvet kuvveti ve ilim kuvveti.
Bu üç kuvvetin dengede olması gerekir. Şayet şehvet kuvveti aşırı artarsa, kişiyi gevşekliğe sürükler ve helake götürür. Gazap kuvveti aşırı artarsa, taşkınlığa yönlendirir ve yine helake sebep olur.
Eğer bu iki kuvvet (öfke ve şehvet), ilim kuvvetinin rehberliğiyle orta yolda tutulursa, bu durum kişiyi hidayet yoluna sevk eder.
Mesela; gazap arttığında, insan için vurmak ve öldürmek kolaylaşır. Ama eğer azalırsa, kişi gayret ve dinî/ahlakî koruma duygusunu kaybeder. Gazap orta yolda olursa, sabır, cesaret ve hikmet meydana gelir.
Aynı şekilde, şehvet arttığında; fısk (günaha düşkünlük) ve fücur (ahlaksızlık) ortaya çıkar. Eğer azalırsa, kişi tembelliğe ve acze düşer. Şehvet orta seviyede olursa, iffet, kanaat ve benzeri güzel hasletler meydana gelir.”