Hak mücadelesi için özgüvenin sağlanamadığı veya yitirildiği her durumda,insanlık içine girdiği çaresizlik halini,dine sığınarak atlatmaya çalışmıştır Böylesi toplumsal savruluş halleri ise,dinlerin egemenler tarafından,hak ve özgürlüklerimize karşı kullanılmasını beraberinde getirmiştir.
Çokkimlikli çokkültürlü üstelik çok derin sınıfsal eşitsizlikler le bölünmüş bir ülkede,milli birlik-kutsal devlet"fikri ile demokrasi arsındaki ilişki çözülemez bir gerilim içinde olacaktır