Adem'den Önce, jeolojik çağlardan Orta Pleyistosen denilen (780 bin sene ile 100 bin sene evvel) bir çağda yaşayan ilkel insan toplulukları arasındaki ilişkiyi bir nevi kurgulayarak anlatan ve evrime giriş kapsamına sokulabilecek bir kitap.
Üç çeşit canlımız var. "Ateş insanları" dediğimiz homo sapiens, "Halk" dediğimiz insanımsı ve "Ağaç insanları" dediğimiz maynumunsu en ilkel insan ataları bunlar. Kitapta karakterimiz küçük bir çocuk. Bu çocuk atacı (genetiklerini anne ve babadan fazla uzak atalardan alma durumu gibi birşey) olduğundan rüyalarında ilk insanlara ait bir kişiliğe sahip. Bu kişinin, yani bir nevi çok büyük büyük dedesinin anılarını rüyada görüyor.
Kitabın yazıldığı dönemde teknoloji günümüzde olduğu kadar gelişmemişti ve yüksek donanımlı aygıtlar vasıtasıyla ilerleyebildiğimiz genetik ve DNA bilimleri haliyle çok ilerleyememişti. Charles Darwin evrim konusunda modern döneme öncü olmuştu. London da başta Darwin'i ve o dönemin bilgileriyle yaptığı araştırmayı referans alarak bu eseri meydana getirmiş. Açıklamalar kısmında Levent Cinemre iyice bunlara değinmiş. O dönemin literatüründe olmayan, London'ın bilimsel olarak hatalı olduğu yerleri belirtmiş. Velhasıl kelam, evrimi farklı perspektiften değinen "Taş Devri Edebiyatı" dediğimiz türün kurucularından ve başarılı bir kitap.
Kitabı naçizane değerlendirmemden evvel yazara kısaca değinmek isterim. Sabahattin Ali, yalnız üç roman yazabilmiş (hepsini okudum). Onun harici kitapları ekseriya öykü olmakla beraber mektup, şiir, makale vs. türden. Sabahattin Ali'nin şöhreti bilhassa Kürk Mantolu Madonna, İçimizdeki Şeytan ve Kuyucaklı Yusuf'tan (hülasa romanlarından) gelir. Ama Sabahattin Ali birçok edebiyat otoritesinde büyük öykücü telakki edilmektedir.
Gel gelelim Sırça Köşk eserine. Kitapta 4'ü masal olmak üzere birçok hikaye var. Hikayeler ders verir nitelikle. Tasvir, kurgu, karakter açısından oldukça başarılı. Ali burada ne tamamen Mopasan tarzı yazmış ne de Çehov. Tam orta ayarda tabiri caizse. İktidar eleştiri, aydınlanma, halkın durumu gibi mefhumlar arka planda işleniyor.
Kısa bir zaman zarfında okuduğum, ayrıca oldukça sevdiğim bir hikaye kitabı oldu. Mutlaka tavsiye ederim. Ali'nin tüm külliyatını okumayı düşünüyorum zaten.