Halil
@Kuant
'Psikoloji Bölümü Öğrencisi
'INFJ, 5w4, sp/sx
246 okur puanı
Şubat 2021 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Aquinas ve Aristotelesçi ereksellik
Nihayetinde Aquinas, yine Aristotelesçi olan bir fikri, yani şeylerin bir tasarının ürünü oldukları, bir işleve ya da "ereğe" sahip oldukları fikrini dikkate alır ; tıpkı okun belli bir yöne gitmesine, okçunun onu bu yöne fırlatmasının neden olması gibi. "Doğal cisimler gibi bilişten yoksun bazı şeylerin, her zaman (ya da en azından genelde) bir tasarımla, tesadüfi olarak değil de aynı şekilde hareket ettikleri gerçeğinden de anlaşıldığı gibi bir ereğe yönelik işlediğini görüyoruz . Bilgiden yoksun olan şeylerin -tıpkı ok ve okçunun durumunda olduğu gibi- bilen ve anlayış yetisine sahip bir varlık tarafından belirli bir yöne yönlendirilirse
bir hedefleri olabilir ancak:' Bu nedenle, tüm doğal şeyleri ereklerine göre düzenleyen bir akıllı varlık vardır ve biz buna "Tanrı" diyoruz.
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Ortaçağ insanları, ki sadece filozoflar değil, muhaliflerinin açıklamalarını kabul etmek, reddetmek veya şüphelerini beyan etmek zorunda oldukları bu muntazam tartışmaları (obligationes olarak bilinir) pek sevdiler. Sonunda kendisiyle çelişkili bir sonuca ulaşan ilk kişi
kaybediyordu.
Augustinus ve kötülük
Bu mesele, tasasız gençlik yıllarında Augustinus ve arkadaşlarının komşunun bahçesinden armut çalmasıyla ilgiliydi. Aslında armutlar çürüktü, kendisi de aç değildi ve zaten evde daha iyi armutlar vardı, ilk başta bu eylemi açıklayamamıştı, ama daha sonra, açıkça, "bu günah kötücüldü ve hoşuma gitti... bu utanç verici eylemde, utancın kendisinden başka bir şey bulmadım!" diyecektir. Bu eylem görünüşe göre sırf inadına yapılmış bir eylemdi; (Hannah Arendt'in yıllar sonra Nazi toplama kamplarıyla ilgili olarak söylediği gibi) kötülüğün "sıradanlığı"nı en açık olarak onun görünüşteki anlamsızlığı yansıtır.
...
Augustinus kendi kendine, "hırsızlık suçunu işlediğimde bana zevk veren , çaldığım şey değildi, çalmış olmam gerçeğiydi. Eğer bunu yalnız başıma yapsaydım, hiç de zevk almazdım"
Herakleitos
Öyle veya böyle, nehir meselesi, insan deneyiminin doğası söz konusu olduğunda çok daha yavan bir şeymiş gibi görünüyor. Her zaman değişen şeylerle karşılaşırız, fakat bu çeşitlilik görünümünün ardında daha önemli ve daha temel bir birlik vardır : "Soğuk şeyler ısınır, ısınan soğur, ıslanan kurur, kavrulan nemlenir:· Herakleitos, duyuların yanıldığını söylemez sadece, zira "görme, işitime ve deneyimlemeyle gelen, bunları kayırıyorum" diye ekler.
Hatta yaşam ile ölümün bile bir olduğunu söyleyerek devam eder Herakleitos. "Aynı şey yaşam ile ölüm, uyanıklık ile uyku, genç ile yaşlı ... çünkü şu değişenler bunlar oluyor ve bu değişenler şunlar oluyor:· Karşıtlar değişim sayesinde birleniyorlar : Birbirilerine dönüşüyorlar. Şu halde evrenin temel hakikati değişimdir. En yüce, yani "tanrısal" bakış açısı tüm karşıtlıkları birlikte görür:
"Gece ile gündüz, yaz ile kış, savaş ile barış, bereket ile kıtlık" hepsi aynıdır. Tanrısal bakış açısıyla, iyilik ve kötülük de aynıdır.
İki bin yıl sonra, Profesör Hegel, Herakleitos'un karşıtların birliğinin dönen girdabında, yeni "dünya felsefesi''nin nüvesini, "spekülatif mantık"ın kökenlerini ve sürekli değişim şeklindeki tarihsel mefhumu buldu. Hegel'in, tez ile antitezin sentez arayışındaki savaşı kavramı hem Marx'ın diyalektik materyalizmine hem de savaş ve çatışmanın arındırıcı güçleri şeklindeki faşist ideolojiye doğrudan yol verdi. Ama diğer taraftan, Herakleitos'un
kendisi şöyle ilan etmişti:
"Savaşın her şeyde ortak olduğunu ve çatışmanın adalet olduğunu bilmelisiniz:' Yalnızca savaşın hararetidir; "kimilerinin Tanrı, kimilerininse yalnızca insan olduklarını, bu ikincileri kölelere ötekileri efendilere döndürmek suretiyle kanıtlayabilen."
Heisenberg ve ''Panta Rhei''
Son yüzyılda Herakleitos, nehirlere değil de psişik enerji alanlarına giren bir tür erken kuantum fizikçisi olarak yeniden keşfedildi. "Belirsizlik ilkesi''nin mucidi Werner Heisenberg, onun görüşlerinin tamamen güncel hale getirilmesi için sadece azıcık bir düzeltmeye ihtiyaç olduğunu düşünerek şöyle yazıyordu:
Modern fizik pek çok açıdan Herakleitos'un öğretilerine aşırı derecede yaklaşmıştır. ''Ateş" kelimesini "enerji" kelimesiyle değiştirirsek, onun beyanını modern bakış açımızla kelimesi kelimesine tekrarlayabiliriz. Enerji aslında tüm temel parçacıkların, tüm atomların ve dolayısıyla her şeyin yapıldığı tözdür ve enerji hareket edendir ... Enerji, dünyadaki tüm değişimlerin en temel nedeni olarak adlandırılabilir.