Herhangi bir savaş stratejisinde maharet, öncelikle bir ülkeyi sağlam olarak ele geçirmektir, yıpranmış bir ülke daha az yeğlenir. Öncelikli olan bütün bir ordudur, çökertilmiş bir ordu sonra gelir. Yeğlenen bütün bir taburdur, bozguna uğranlınış olan sonra gelir. Makbul olan tam bir bölüktür, darbe yemiş olan değil. Bu nedenle yüz savaşta yüz zafer kazanmak en mükemmeli değildir. En iyisi savaşmadan baş eğdirmektir.
Bu nedenle askerlikte esas olan galibiyettir, oyalanmak değil!
Bu nedenle askerlikten anlayan bir komutan halkın hayatını elinde tutan, bir ülkenin selametini tayin eden kişi demektir.
Savaş kandırmacalı bir iştir. Bu nedenle vurabilecekken vuramayacakmış gibi göstermek, saldıracakken saldırmayacakmış gibi göstermek, yaklaşırken uzaklaşıyormuş gibi göstermek, uzaktaşırken yaklaşıyormuş gibi göstermek gerekir.
Romanın dili oldukça sade ama bu sadeliğin altında yoğun bir duygu birikimi varmış gibi hissediyoruz. Çocuk anlatıcının deprem gecesiyle başlayan anıları, mahalle ilişkileri, ailesiyle kurduğu mesafeli bağ ve Claudia’yla yaşadığı gizemli yakınlık; kitabı sadece politik bir roman olmaktan çıkarıp kişisel bir hafıza anlatısına dönüştürüyor. Özellikle çocuk gözünden aktarılan ayrıntılar oldukça etkileyici: yetişkinlerin yarım kalan cümleleri, anlamı tam çözülemeyen korkular ve evlerin içindeki sessiz gerginlik, biz okurlara dönemin baskısını doğrudan hissettiriyor.
Kitabın en dikkat çekici yönlerinden birisi de yukarıda da bahsettiğim hafızaya yaklaşımının türü ya da biçimi. Yazar, geçmişi kesin ve net bir şekilde anlatmıyor; aksine anıların bulanıklığını koruyor. Anlatıcı sık sık emin olmadığını, bazı şeyleri yanlış hatırlıyor olabileceğini hissettiriyor. Bu durum romana samimi bir hava katıyor. Çünkü gerçek hayat da çoğu zaman böyle ilerliyor: insanlar geçmişi tam olarak değil, parçalar hâlinde hatırlıyor. Roman bu yüzden yalnızca bir dönemin hikâyesi değil, aynı zamanda hatırlamanın ve büyümenin hikâyesi halindeymiş gibi hissettiriyor.
Genel hatları ile gayet akıcı bir kitap olmasının yanında duygusal olarak biraz yoğun bir kitap hissi verdi bana. Ama edebi açıdan çok yorucu olmadığını düşünüyorum.
Okuyacak herkese keyifli okumalar diliyorum :)