Melda
@Meldaym
1998
64 okur puanı
Aralık 2024 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
İyilik kişinin içinden gelir
Otomatik Portakal Üzerine Düşüncelerim
Anthony Burgess Otomatik Portakal’ı sadece distopik bir gelecek tasviri değil, insan doğası ve özgür irade üzerine sarsıcı bir sorgulama. Kitapta geçen “İyilik ikişinin içinden gelir.” cümlesi bence eserin özünü en sade haliyle ortaya koyuyor.
Ana karakter Alex’in hikâyesi bize şunu açıkça gösteriyor: Bir insanın içinde iyilik yoksa, dışarıdan uygulanan hiçbir zorlama, hiçbir ceza ya da manipülasyon onu gerçekten “iyi” yapamaz. Aksine, baskı ve işkence, kişinin karar alma özgürlüğünü elinden alır ama karakterini dönüştürmez.
Alex’in yaşadığı dönüşüm, ne devletin uyguladığı Ludovico yöntemiyle ne de cezaevindeki disiplinle gerçekleşiyor. Gerçek değişim ancak onun kendi deneyimlerinden ve yüzleşmelerinden doğuyor. Bu da bize özgür iradenin ve içsel farkındalığın önemini hatırlatıyor. Çünkü bir insan, gerçekten değişmeyi istemedikçe, en ağır cezalar bile sadece yüzeysel bir etki yaratır.
Burgess’in sorduğu en çarpıcı soru belki de şu: Bir insanın seçme hakkı elinden alınırsa, onun iyi olması hâlâ bir erdem sayılır mı?
Kendimizden Kaçarken Yakalandığımız Bir Kitap
Az önce 
Yeraltından Notlar bitirdim ve içimde tuhaf bir ağırlık var. Kitap boyunca kendimden kaçmaya çalıştım sanki. Çünkü 
Fyodor Dostoyevski , insanın kendiyle yüzleşmekten kaçtığı ne varsa, hepsini açık açık söylüyor. Yeraltı Adamı’nın sesi zaman zaman rahatsız edici, itici ama bir o kadar tanıdık. Onun çelişkileri, öfkesi, kırgınlığı aslında hepimizin içinde bir yerlerde var.
Kitaptan bir cümle aklıma kazındı:
“Fakat insan sistemlere, bazı soyut kavramlara o derece bağlıdır ki, mantıktan yana olmak için gerçeği bile bile değiştirmeye, gözlerini kapayıp kulaklarını tıkamaya razı olur.”
İşte bu, hepimizin zaman zaman yaptığı bir şey. Görmek istemediğimizde bakmıyoruz, duymak istemediğimizde susuyoruz.
Bu kitap kolay okunmuyor ama kolay unutulmuyor da. Belki rahatsız ediyor, ama o rahatsızlık bazen en gerçek yüzleşmedir. Bazen insanın tokat yemesi gerekiyor uyanması için. Yeraltından Notlar tam da öyle bir tokat: sert ama gerekli.
Spoiler içerir1000Kitap
Aylardır okunmayı bekleyen, ama bir türlü elim gitmeyen; okuduktan sonra ise “Bunca zaman neden okumamışım?” dediğim kitaplardan biri… Ben hayatta her şeyin bir zamanı olduğuna inanırım. Bu kitap da tam olarak bana bunu tekrar hatırlattı. Çektiğimiz onca zorluk ve acının sonunda, hayalini bile kurmaya cesaret edemediğimiz yerlere gelebilmeyi anlatan en güzel örnek, Meto’nun hikayesi olabilir. “Daha başına ne gelebilir ki?” dediğimde, daha da kötü olayların gelişmesiyle her bölümde farklı bir Meto ile karşılaştım.
Çocukluğundaki kitap tutkusunun ve ne olursa olsun okumaktan ve yazmaktan vazgeçmeyişinin karşılığını sonunda alması, okurken mutluluk gözyaşlarımın akmasına sebep oldu. Hayatına ne kadar kötü insan girip dünyasını yıksalar, onu yetim bıraksalar ve derin yaralara sebep olsalar da bir o kadar da aile diyebileceği, el uzatan, düştüğünde kaldıran insanlar da girdi. Ve en önemlisi, dostu girdi… Onun ölümü hayattan kopma ve herkesten kaçma sebebi olsa da aslında o, Meto’nun “büyük adam” olmasına; imkansız sandığı aşkına, sevdiği ve yıllardır düşlediği kadına kavuşmasına vesile oldu.
Murat Tavlı ile bir kitap fuarında tanışmış ve o gün bana bu kitabını önermişti. Buradan, böyle bir hikayeyi kaleme alıp bizimle paylaştığı ve o gün bu kitabı bizzat önererek bugün bunu okumama vesile olduğu için kendisine teşekkür ediyorum.