Mutlu Akçay
@MuTLuNa
Maksim Gorki der ki;Edebiyat
Puan vermedi
Anlayan, ama nasıl anladığını bilmeyen bu kafayı anlayan beri gelsin ....
Üçlemenin ilk kitabı " çocukluğum"un sonunda dedesi tarafından kendi haline bırakılan Ergenliğin ilk yıllarındaki Gorki , kuş yakalamaktan, bulaşıkçığa, ayakçılıktan, ikonografi atölyesine kadar bir çok farklı işte çalışır.
435 sayfa olan eser Gorki'nin büyüme çağında iken hayatından gelip geçen bir çok karakterlerle doludur . Bu karakterleri analiz ederken aslında 19. Yy. Rusyasinin kadin-erkek ilişkilerini , sosyoekonomik yapısını , kültürel öğelerini , Rus kültürünü gözler önüne seriyor.
Son derece acımasız , ahlaksız , güçlünün güçsüzü ezdiği, ağızlarından Tanrı, Meryem Ana sözleri düşmemesine ve dindar görünmelerine rağmen hayatlari hırsızlık, yalan ,dolan , içki ,kumar , kadın, dolandırıcılıkla geçen bir hayat örgüsü . Hem de en üst sınıftakinden en altına varıncaya kadar .
Yine kadınlara asla değer verilmediğini, bir meta ve eğlence aracı olarak görüldüğü , tek dertlerinin günlük karınlarını doyurmak , içmek ve kadınla eğlenmek olan bir toplum ...
Maksim Gorki ise adeta batalikta bir çiçek misali içindeki topluma inat merhametli , kadınlara değer veren ,insan yerine koyan hatta hayvanlara bile acıyan bir karakter. ( Ozaman ki toplumda hayvanlar da son derece değersiz . Romanda öyle bir bölüm var ki bir kişi Gorkinin hayvan sevgisiyle dalga geçmek için masum bir sokak kedisinin başıni kaldırıma vurarak öldürür ve Gorki ile gırtlak gırtlağa dövüşürler)
Ama tabi nadiren de olsa iyi insanlara denk gelmişligi de vardır Gorkinin . Az da olsa güzel insanlara rastlanıyor .
Serinin ikinci kitabı , birinciye göre betimlemelere ve analize daha çok yer verdiginden dolayı daha uzun ve zaman zaman okuyucuyu biraz zorlasada genel olarak Gorki ile birlikte olayların içinde
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Sizce?1000k
Puan vermedi
ÇOCUKLUĞUM
Gorki'nin "Çocukluğum, Ekmeğimi kazanırken ,Benim üniversitelerim'den" oluşan otobiyografik üçlemesinin ilk kitabı.
Babasını küçük yaşta kaybeden Gorki, annesi ve ninesi ile dedesinin evine yerleşirler . Annesi ailesinin istemediği bir evlilik yapmıştır o yüzden dede tarafından pek de hoş karsilanmazlar. Dede son derece aksi, sinirli, mendebur adamın tekidir . Ninesi ise azize tadında bir yaşlı kadıncağızdır.
Ailede dayılar, kardeşler, baba, evlat herkes birbiriyle düşmandır adeta ve dayak günün rutinleri arasındadır .
Eser Rus kültüründe kadının hiç değerinin olmadığını , çocukları eğitmenin yolunun dayaktan geçtiğini , 19. Yy Rusyasinin sosyoekonomik durumunun ne berbat şekilde olduğunu açıkça gözler önüne seriyor.
Yazarımız Gorkiye adeta içiniz acıyor ve dedesine diş biliyorsunuz okurken.
Bu arada çocuk Gorkinin çocuk olmasına rağmen gözlemleri dikkatini çekecektir . Bilhassa dedesinin Tanrı algısı ile ninesinin Tanrı algısı karşılaştırması ve kafasında iki tanrinin yer alırken despot olan ve tanrıyı daima cezalandırıcı olarak gören dedesinin tanrisindan hoslanmazken , yumusakli huylu olan ve bir azize olarak gördüğü ninesinin tanrısını çok sevmektedir. Burada çocuk eğitiminde din ve yaratıcı algısının nekadar önemli olduğunu , büyüklerin çocuklara anlatmaktan ziyade yaşantılarıyla örnek olmasınin ne derece önemli olduğunu anlatmaya çalışmaktadir .
Eserde zaman geçtikçe birçok kahramanlar gelip geçmektedir çocuk Gorkinin hayatindan.
Peki annesi neresindedir hikayenin ? Bir başında bir de sonunda desek pek de yanılmış olmayız .
Annesine doyamadığı, dede dayağı vs gibi şeyler yetmiyormuş gibi annesinin ikinci evliligiyle sarsılan Gorki , kısa süre sonra annesinin ölümüyle yapayalnız kalır .
Çünkü zalim dedesi artık kendi başının çaresine
Ana1000k
Puan vermedi
ANA (Maksim Gorki)
Herşeyin fiyatı durmadan yükseliyor buna karşılık insanlar ucuzluyor...
Rus prolateryasının Çarlık Rusyasına karşı verdiği mücadelenin romanıdır .
Pavel , fabrikalarda çok zor şartlar altında çalışan binlerce işçiden biridir. Sosyal, ekonomik , siyasi hiçbir hakka sahip olmayan işçiler aynı zamanda köleden farksız acımasızca çalıştırılmakta , maaşları yetmediği için zam beklerlerken aksine maaşlarından yerine göre kesinti bile yapıldığı dönemler olmaktadır. Pavel bu duruma dur diyecek arkadaşlarıyla kendilerinin deyimiyle yoldaşlarıyla birlikte mücadele yoluna bas koymuşlardır .
En fazla desteği de hiç beklemediği, okuma yazması bile olmayan, kocasından dayak yiyerek gençliğini tüketen Palegeya verecektir . Yani biricik annesi . Romanın ismi de zaten buradan gelmektedir . Palegeya sadece oğlunun değil, oğlunun yanında direnişe geçen tüm gençlerin annesi , anası olmuştur . Oğlu ilk hapishaneye girdiğinde gereken yerlere bildiri, dergi , gazete bile dağıtmayı korkusuzca kabul eder Ana. Oğlunun arkadaşlari Ananın evinde toplanırlar yerine göre . Ancak daha sonra Ana yoldaslardan birinin evine taşınmak zorunda kalır . Palev hapisten çıksa da ikinci kez gitmekten kurtulamaz ve mücadele devam eder .
Ana bu süreçte okuma yazmayı da öğrenir . Oğluyla gurur duyar ve o da artık bir yoldastir.
Oğlu mahkemede Sibirya ya sürgün yiyen Ana , mahkemedeki oğlunun not tutulmuş muhteşem savunma konuşmasını yoldaşlar ile birlikte bastırıp çoğaltmış ve trene binerek dağıtımı yapmak için yola çıkma da görevliler tarafından yakalanir ve trende ciddi arbede yaşanır. Yumrukların hedefi olan Ana nekadar çırpınsa da nafiledir ve boğazına sımsıkı sarilan kişi bırakmaz anayı ve nefessiz kalan kalan Ana ..............
Hüzünlü bir mücadele , yoldaş romanıdır Ana.
1905
DUYULMAZ ÇIĞLIK
Gazze yalnız, Gazze yetim, Gazze kimsesiz
Gazap Allah'ındır yakında, sanma sahipsiz.
Gazap üzümü misali Ebabilin ağzında her biri
Gazze şehitler diyarı, Gazze sabırlar mabedi
Gazze Gazaba gebe , ama Gazze artık bebeksiz
Zalimin zulmü mü güçlü , mazlumun ahı mı?
Yaratan ki güneşi, göğü; yerde ahını koyar mı?
Çevirmez mi geceyi gündüze, mazlumu da galibe?
Yemin eder yaratan aya, güneşe ve de yere, göğe.
Andolsun ki sabır ,acı , şüheda Gazze'nin miracı.
Şühedada miraç, ondan sebep yüzünde gamzesi,
Bilir çünkü kahpeye kalmayacak o biricik Gazzesi,
Ve kalacak dededen toruna hep Gazze'nin mirası,
Küfr-ü yılanları yutmadı mı sanki Musa'nın asası?
Elbet arşı sarsıyor Gazze'nin duyulmaz çığlık sesi.
Mutlu Akçay
Küçük Burjuvalar1000k
Puan vermedi
KÜÇÜK BURJUVALAR
Bir Maksim Gorki klasiği, tiyatro eseri . 19. Yy sonlari, 20 yy baslari Rusyasini irdeleyen kuşaklar arası çatışmaya değinen ve 1905 devriminin adeta ayak seslerini duyuran bir yapıt.
Varlıklı bir burjuva, karısı , oğlu , kızı , evlatlığı ile yaşamaktadır . Aynı zamanda uzaktan bir akrabası ve onun kızı da bu evde gündelikçidir. Oyunun baş kahramanı her ne kadar evin büyüğü baba gibi görünse de aslında Rusya'nın sosyoekonomik yapısını ve gençlerin durumunu anlatmak için ate kemiği büründürülen karakter evlatlık yani besleme olan Nil karakteridir . Evin kızı Nile aşık , Nil ise gundelikci kiza . Evin oğlu ise son derece sorumsuz özgürlüğüne düşkün biridir . Zaten baba ne kızıyla ne de oğluyla anlasabilmektedir . Eşi yani evin karısı da aslında aynı dertten muzdariptir. Evlatları ile iletişim kurmakta zorlanırlar ve onlar tarafından begenilmmemekten insan yerine konulmamaktan şikayetçilerdir . Aslında beğenilme değil büyüklerin dedikleri doğru bile olsa yeni kuşak için uygun bir yaşam değildir. Çatışma hep burdan cikmaktadir .
Evin kızı aşkından dolayı intihara kalkışsa da pişman olur ve yardım çığlıklarına koşan ev halkı ölümden kurtarır evin kızını .
Evin babası kızının kurtulmasına sevinirken bir yandan yıllarca besleyip büyüttüğü besleme Nil'i, sevdiği kız ve evin gundelikcisi ile kızın babasini evden kovar.
Oğlu da evi terketmekle tehdit etse de , dostunun da dediği gibi evin oğlu tıpkı babası gibi cimri ve korkaktir ve geri gelecektir.
Tam bir arada kalmış Rus kültürünü yansıtan tiyatro eseri . "Ayaktakimi Arasında" isimli bir diğer tiyatro eserini de okumanızı tavsiye ederim.
İyi okumalar efendim:)))