Akıl sağlığı uzmanlarının danışanların yaşamlarındaki travma seviyesini değerlendirmek için kullandıkları Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği (ÇÇOYÖ) adında bir ölçüt sunar. Bu ankette fiziksel, sözel ve cinsel taciz dahil çeşitli çocukluk travma türleri ve bu tür bir istismara tanık olma veya hapse atılmış bir aile üyesine sahip olma gibi deneyimleri içeren on soru bulunur.
On soruya her evet cevabi bir puandır. Yapılan araştırmalarda, puan ne kadar yüksekse madde kullanımı, intihar oranı ve kronik hastalıklara yatkınlık gibi olumsuz yaşam sonuçları olasılığının o kadar yüksek olduğu görülmüştür.
ÇÇOYÖ çerçevesi önemlidir çünkü çocukluktaki travmanın bedenimizde ve zihnimizde nasıl kalıcı izler bıraktığını açıkça ortaya koyar. ÇÇOYÖ'ler, çocuklukta olanlarin, özellikle de son derece olumsuz deneyimlerin bir ömür boyu bizimle kaldığını gösteriyor.
ÇALIŞMAYI YAP: BİLİNÇ OLUSTURMAK
1. Günün içinde birkaç dakikanı, yapmakta olduğun şeye odaklanmaya ve tüm varlığınla gerçekten anda olabilmeye ayır. Bu, bulaşıkları yıkarken, çamaşırları katlarken ya da banyo yaparken olabilir. Yürüyüş yaparken bulutlara bakmak için durmak veya gün boyunca çalışma alanından gelen kokuları bir anlığına gerçekten koklamak anlamına gelebilir.
O andaki deneyiminin tamamına tanik olacağın konusunda bilinçli bir seçim yap. Kendine "şimdi bu andayim" de. Zihnin, koşullanmasından çıkarıldığı için şaşkın ve izleniyor olduğundan sürekli bir direnç ile karşılık verebilir. Aklına her türlü düşünce dolabilir. Onlara sadece tanık olmaya çalış.
2. Kendini şu ânin içine toprakla. Duyularımız maymun zihninden çıkıp şimdiki anla daha derin bir bağlantı bulmamıza olanak sağlar. Diyelim ki bulaşıklan yıkarken bu egzersizi yapmayı seçtin. Sabunu ellerinde hisset. Sabunun ellerinin üzerinde nasıl köpürdüğünü gör; lavabodaki tabakların kayganlığını hisset; havanın kokusunu fark et. Bu, zihnin sana dışarı çıkmanı emretmeden şimdiki anda kalmana olanak sağlar. Bunu yapmak, egzersizi pratiğe döktükçe daha rahat hale gelecek.
3. Bunu bir-iki dakika kadar yaptıktan sonra kendine bu zamanı verişini takdir et. Çalışmayı yapmaya ayırdığın vakit için kendine teşekkür edebildiğin bu an, zihninin ve bedeninin nasıl hissettiğini anlamasına olanak sağlayacak.
4. Bu egzersizi günde en az bir kez tekrarla. Daha rahat hale geldikçe egzersizi tekrarlayabileceğin farklı anları daha fazla fark etmeye başlayacaksın.
“Allah var” deyip de yokmuş gibi yaşamanın, Kur’an’a inandığını söyleyip de Kur’an’sız bir yaşantının doğuracağı tehlikeden kendimizi ve neslimizi korumak mecburiyetindeyiz.
“ Günleri hatırlamayız, anları hatırlarız” yazılı bir tabela vardı. Bu kısa cümle dikkatimi çekti. Eve dönünce, bu alıntıyı Google’da araştırdım (20. yüzyılda yaşamış olan İtalyan şair Cesare Pavese’ye ait çıktı)