Demokrasiyle yönetilen toplumların en önemli görevi, demokratik kurumların bekasını koruyacak tedbirler almak ve bunları gerektikçe yenilemektir.
Reklam
John Kennedy'nin bir keresinde gözlemlediği gibi, "...tabular insanların ortaya çıkardığı sosyal eserlerden en gereksizler arasındadır"
Filozof ve psikolog William James herhalde "Erdemli olma sanatı, neyi görmezden gelmeyi/dikkate almamayı bilme sanatıdır." der iken belki de bu tür bir şeyi kastediyordu.
Chrysippus der ki: "Bilge, hiçbir şeyden yoksun değildir, ama ona birçok şey gereklidir. Buna karşılık akılsız kişiye hiçbir şey gerekli değildir, çünkü akılsız kişi hiçbir şeyi kullanmasını bilmez, her şeyden yoksundur. Bilge için el, göz ve günlük kullanım için birçok şey gerekli olsa da, hiçbir şeyden yoksun değildir. Çünkü yoksun olmak zorunluluğu da birlikte getirir; oysa bilge için hiçbir şey zorunlu değildir."
Demek ki kendi kendisiyle yetinse bile dost gereksinir bilge; olduğunda çok dostu olsun ister, mutlu yaşamak için değil ama! Çünkü o, dostu olmadan da mutlu yaşar. Bilge, en büyük iyi araçlarını dışarıda aramaz: Saygınlığı kendi içindedir, kendi kendisiyle bir bütündür. Eğer bir parçasını dışarıdan ararsa, kadere boyun eğmeye başlamış demektir.
Bu yüzden, bilim insanları şüphe ve belirsizlikle çalışmaya alışkındır. Tüm bilimsel bilgi belirsizdir. Şüphe ve belirsizlikle birlikte ilerleyen bu deneyim önemlidir. Bence bu deneyimin, bilimlerin ötesine geçen oldukça önemli bir değeri var. Kanımca daha önce hiç çözülmemiş bir problemi çözmek için bilinmeyene açılan kapıyı aralık tutmalı ve bunun yanı sıra problemi tamamıyla doğru bir şekilde kavrayamama olasılığını göz ardı etmemelisiniz. Aksi halde, kararınızı zaten vermişseniz, problemi çözemeyebilirsiniz.
Bilim insanı size cevabı bilmediğini söylediğinde bilgisiz bir insandır. Nasıl çalışacağını hakkında bir önsezisi olduğunu söylediğinde belirsizdir. Nasıl işleyeceğini bildiğinden oldukça emin olduğunda ve "İddia ediyorum bu şekilde işleyecektir” dediğinde bile bir miktar şüphe içindedir. Ayrıca ilerleme sağlamak için bu bilgisizlik ve şüpheyi kabul etmek büyük önem taşır. Çünkü ancak şüphemiz olduğunda yeni fikirler için yeni yönlere bakma ihtiyacı duyarız, Bilimin gelişme oranı, sadece gözlem yapma sayınızdaki artış değil, çok daha önemlisi, sınanacak yeni şeyler yaratmanızdaki artıştır.
Yeni yönlere bakamayacak veya bunu arzu etmeyecek olsak, bir şüphemiz olmasa veya bilgisizliğimizi kabul etmezsek yeni fikirlere ulaşamayız. Doğru olanı bildiğimiz için soruşturmaya değecek hiçbir şey olmaz.
Reklam