Aziz Nesin’in Aferin adlı eseri, yazarın kendine has keskin mizahı ve derin toplumsal eleştirilerini bir araya getiren sarsıcı bir öykü derlemesidir. Kitap, bireyin toplumsal sistem, bürokrasi ve dalkavukluk kültürü karşısındaki sıkışmışlığını, adeta bir ayna tutarak gözler önüne serer. Nesin, her biri bağımsız görünse de temelde aynı çürümüşlüğü hedef alan öykülerinde, "aferin" peşinde koşan, takdir edilme arzusuyla kendi benliğinden ve ahlakından ödün veren insan tiplerini trajikomik bir dille resmeder.
Eserin en büyük orjinalliği, dönemin sosyo-politik aksaklıklarını yerel bir dille ele alırken, evrensel bir insanlık panoraması çizmeyi başarmasıdır. Aziz Nesin, okuyucuyu sadece güldürmekle kalmaz; durum komedisi ve absürt olay örgüleri aracılığıyla derin bir sistem sorgulamasına iter. Karakterlerin içine düştüğü çelişkiler ve trajik durumlar, yazarın yalın ama bir o kadar da keskin üslubuyla birleştiğinde, eseri sadece yazıldığı dönemin değil, her dönemin bürokratik ve toplumsal çıkmazlarını anlatan zamansız bir başyapıt haline getirir.
Kısacası Aferin, insanın onaylanma arzusu üzerinden toplumsal çürümeyi ve sistemin bu çürümeyi nasıl beslediğini gösteren güçlü bir yergi örneğidir. Aziz Nesin’in gözlem yeteneğinin ve ironi ustası kimliğinin en somut kanıtlarından biri olan bu kitap, güldürürken can acıtan, düşündürürken de okuru kendi eylemleriyle yüzleştiren sarsıcı bir edebi deneyim sunmaktadır.