umit bulut

Israil toplumu
...Eskenazlar genelde acik tenlidir ve yakin tarihteki kokleriyse Avrupa'ya dayanir. Sefaradlar Ibranice'de Ispanya anlamina gelen "Sepharad" ismini almislardir ve cogunlugu 1948 yilinda Israil'in kurulusunun ilan edilmesinden sonra Arap ulkelerinden gitmeye zorlanmis yuz binlerce Yahudi olusturur. Pek cougunun iyi egitimli olmasindan ve daha once yerlesmis olduklarindan Eskenazlar genelde elit kesmi olusturuyordu; devletin kurulusundan beri siyaset ve is haysti buyuk olcude onlarin hakimiyetindeydi. Son yillardaysa Sefaradlar nufuz bakimindan buyudu, dini partileri siklikla guc dengesini sagliyor ve bu sebeple koalisyon hukumetlerine davet ediliyorlar. Iki mezhep arasinda birkac pratik fark var ancak Ortadogulu ve Avrupali arkaplanlarinin etkiledigi kulturel ve siyasi farklar yuzunden mezhepler arasi evlilikler cok nadir olmasa da halen bir norm degildir. Kulture gelindigindeyse Sefaradlar hem muzik hem de yemek tercihlerinde daha Ortadoguluyken, Eskenazlarin beslenme duzenlerinin kokenleri Dogu Avrupa Yahudiligine gider.
Sayfa 92·Kitabı okudu
İnsan ve Toplum
Reklam
Black Lives Matter
Dunyanin en zengin ulkesinde beyaz nufustaki her bin dogumda yenidogan olum orani yuzde 4.8 ancak bu oran siyahlar icin yuzde 11.7, yani kabaca Meksika gibi orta siralarda bir ulkenin oranlarina esit. Daha kotu saglik, daha az servet ve daha dusuk beklentilerin tamami iki yas kadar erken bir donemde gozle gorulur hale gelen daha az egitim sorununu da artiriyor. Bu yasa geldiklerinde daha az sayida siyah cocuk gelisim becerilerinde yeterlilik gosteriyor. Uc ila bes yasa gelindiginde, okuma becerisi acisindan fark aciliyor. Bunun siyah evlerde gorece daha az okuma materyalinin olmasi, kisitli zaman sebebiyle ebeveynlerin cocuklarla daha az vakit gecirmesi ve muhtemelen beyaz olmayan karakterlerin azligi sebebiyle kitap okumaya daha az ilgi duyulmasiyla baglantili oldugu dusunuluyor. Okul sisteminde ilerlemeye devam ettikce siyah Amerikalilarin beyaz ogrencileri uce katlayacak oranda ceza aldiklarini ya da okuldan uzaklastirildiklarini goruyoruz. Ogrencilerin cogunlugunun azinlik gruplardan oldugu okullarda ogretmenler de daha tecrubesiz olmaya ve daha az maas almaya egilimli. Bu rakamlarin ardinda siklikla tek ebeveynli, dusuk gelirli ev yasami ve gunluk hayatin gercekligi yatiyor. Siyah ebeveynlerin yuzde yirmi besi cocuklarinin tekinsiz mahallerde oldugunu soylerken, bu oran beyaz ebeveynlerde yuzde yedi. Siyah Amerikalilarin hapse girmesi de daha olasi: Amerikan nufusunun yuzde on dordunu olusturuyorlar ancak hapisane mahkumlarinin yuzde otuz sekizi siyah. Beyazlar icin cinayet oranlari her yiz bin kisi icin 2.5 olum. Siyah Amerikalilar icinse bu oran 19.4; yani pek cok ucuncu dunya ulkesi ya da gelismekte olan ulkeyle uyumlu. Istatistikler farklilik gosteriyor ancak CNN'e gore genc, siyah ve erkekseniz bir polis memuru tarafindan vurulup oldurulme olasiliginiz bir
Sayfa 70·Kitabı okudu
İnsan ve Toplum
Arastirmalar giderek daha fazla akil almaz riskler alan ektrem kayakcilarin, genellikle heyecan arayan kisilik tipine sahip oldugunu gosteriyor. Bu durumu bu kisilerin odul yollarinda dusuk reseptor seviyelerine sahip olduklari anlamina gelen genetik faktorlere baglayan kanitlar var. Bunun olasi bir sonucu olarak da bu kisiler arzu edilen zevk seviyelerine ulasmak icin daha fazla uyarici etmene ihtiyac duyarak asiri risklere giriyorlar.
Sayfa 292·Kitabı okudu
Hayat ve İnsan
Uzun suren bir bagimlilik surecinde ozsayginin ve sosyal baglarin yok olmasi uzucu derecede yaygindir. Kulaga cok yavan gelebilir ancak ozsayginin ve sosyal baglarin elde edilmesi, genellikle iyilesmenin cok onemli bir parcasidir cunku kendiniz de dahil olmak uzere kimsenin sizi umursamadigina ikna olduysaniz, neden bir bagimlilikla savasmak icin ugrasasiniz ki?
Sayfa 279·Kitabı okudu
Hayat ve İnsan
Tolerans
Genel olarak bir zevk tepkisini tetiklemek icin odul yolunda genellikle daha fazla dopamin, daha fazla aktivite gerekir. Ilacin ilk deneyimi odul yolunu sasirtir ve odul yolu bir daha tekrar kolay bir sekilde sasirmamak icin kendini zirhla kaplamaya baslar. Bu nedenle uyusturucu bir dahaki sefere ortaya ciktiginda yine bir tepkiye neden olur ama bu tepki o kadar guclu olmaz. Bu sebeple ayni tepkiyi elde etmek icin, yani odul yolundan istenen reaksiyonu elde etmek icin daha fazla uyusturucuya ihtiyaciniz olur. Daha sonra da odul yolu daha savunmaci olur ve daha duyarsiz tepki verir. Uyusturucu ve zevk arasinda bir nevi bilek guresi baslar. Burada soz konusu olan sadece beyin de degil. Butun bunlar olurken vucut da bos durmaz. Uyusturucularin beyne ulasabilmesi icin yutulmasi, solunmasi veya enjekte edilmesi gerekir. Yontem ne olursa olsun vucudun ilgili parcalari ve dokulari bu maddenin orada olmamasi gerektiginin farkindadir; bu nedenle de uyum saglayarak parcalanma ve temizleme sureclerini hizlandirirlar. Boylece uyusturucunun ard arda gelen dozlari genellikle parcalanir ve daha hizli disari atilir; bu da uyusturuculara etki yaratmalari icin daha az firsat ve zaman verir. Vucut ve beyin bir uyusturucunun varligindan etkili bir sekilde ders alir ve onu ortadan kaldirmak icin gorev basina gecer. Bu nedenle zevkli etkileri saglama almak icin her seferinde daha fazla uyusturucuya ihtiyac duyulur. Ne yazik ki beynin uyusturucu tarafindan degistirilen kisimlari, simdiye kadar kullanilmayan bazi VIP salonlari gibi sadece uyusturucular tarafindan kullanilan kisimlar degildir. Uyusturucu uyarimina daha az tepki vermeye baslayan odul yolu diger her seye de daha az tepki verir. Bu nedenle eglenceli sosyal etkilesimler, hobiler ve lezzetli yemekler gibi onceden zevkli olan
Sayfa 254·Kitabı okudu
Hayat ve İnsan
Reklam