Kitap, Endülüs'te yaşayan Santiago adlı bir çobanın hikayesini anlatır. Santiago, rüyalarında tekrar tekrar görülen bir hazinenin peşine düşer. Bu hazinenin İspanya'dan çok uzaklardaki Mısır'da olduğuna inanır. Hazinesini bulmak için yola çıkmaya karar veren Santiago, kaçakçılara, bedevi tüccarlara ve cesur bedevi kadına rastlar. Tüm bu deneyimler, onun hayatta gerçekleştirmek istediği amacını keşfetmesine yardımcı olur.
Kitapta yer alan en önemli mesajlardan biri cesaretin, inancın ve özgürlüğün gücüdür. Coelho, okuyucularına kendi hayatlarındaki engellerle ve başarılarıyla yüzleşmeleri için ilham vererek Santiago'nun yolculuğu aracılığıyla bir dizi yaşamsal prensibi sunar.
Simyacı, büyük filozofların ve bilginlerin her zaman aradığı ama hiçbir zaman bulamadığı "evrensel bilgi" kavramını ele alır. Coelho, kitabında simyacının alışılmadık düşüncelerini kullanır ve okuyucularını düşünmeye teşvik eder. Romanın sonunda Santiago, hazineyi aslında başından beri aradığı yer olan İspanya'nın bir köşesinde bulur ve evine dönerken öğrendikleri sayesinde özgürleşir.
Simyacı, insanların hayatlarında gerçekleştirmek istedikleri istekleri bulmalarına, kendilerini bulmalarına, cesaretlerini bulmalarına ve dünya ve evrenin içinde kendilerine ait bir yeri olduğunu anlamalarına yardımcı olur. Bu nedenle, Simyacı birçok okuyucuya ilham vermiş ve kişisel gelişim alanında popüler bir eser haline gelmiştir.