Mesela Arapçada "sahîh" diye bir söz vardır. Türk, bunu "sâhi" diye uzatıp inceltmiştir. Arapçada "sahlap" diye bir kelime vardır. Türk halk telaffuzu, buna "sâleb" demiştir. Arapça "na'na" kelimesinin Türkçede "nâne" telâffuzu da böyledir. Türk, "Salanikos" adlı bir şehir zaptetmiştir. Fakat bu adı beğenmemiş, zamanla, ona "Selânik" demiştir.
Selânik... Bu kelimedeki ince ve uzun "lâ" sesini, bütün dünyada Türkden daha güzel telaffuz eden bir başka millet yoktur. Başkaları buna "la" derler, "laa" derler, fakat kolay kolay "lâ" diyemezler. Bizim "lâle" deyişimizde, "ceylân" sesimizin güzelliğinde ve kendi "ala" kelimemizden inceltip uzatarak yarattığımız "elâ" sözünde, hep bu Türk "lâ"sı seslenir.
Dillerin bir mûsıkî kudreti kazanması, kelimelerin birer "nağme güzelliği" alması, kısa zamanda olmamıştır. Denilebilir ki dil ve edebiyat sanatı, bu güzel neticeye varmak için, sanat ve edebiyat târîhinin daha ilk anlarından başlayarak; "sözü "ses"le birleştirmeye çalışmıştır.
Bunun en açık delîlî, "söz"ün en güzel "sesli ifadesi" olan şiir sanatının, başlangıçta mûsıki sanatından ayrı olmayışıdır: Bilindiği gibi, ilk şiirler, asırlarca, hattâ çağlarca, mûsıkî âletlerinden çıkan seslerle birlikte söylenmiştir.
(...)
Eski Türkler, şiiri, "kopuz"la söylüyorlardı. Saz, eski Türk şiirinin, ayrılık kabul etmez arkadaşıydı. Türkler, onsuz şiir söylemez; yalnız söz sanatında değil, yapacakları hareketlerin de pek çoğunda onun yardımını ararlardı.
«Bu denizler, bu ırmaklar bize yetmez! Daha, deniz, daha ırmak istiyoruz! Yurdumuzu öylesine büyütelim ki gök kubbesi ona çadır, güneş de bayrak olsun!»
Muallimler, hangi dersin hocası olurlarsa olsunlar, Türk çocuklarına herşeyden çok Türkçeyi öğretecek, onlara, anadillerinin ses ve söz güzelliklerinden, ifâde ve mânâ zenginliklerinden güfteler ve besteler vereceklerdir. Öğretmen değil de anne ve baba iseniz, abla ve ağabey iseniz, bu sizin daha sevgili vazîfenizdir. Yavrularınıza, sözlerini halk dehâsının yarattığı ve bestesi yine halk sanatından yükselen "ninni" ler söylemekten başlayarak, öğreteceğiniz en güzel şey, "Türkçe"dir.