Serhat Büyükturgay
@Universum
Kim Dünyadaki en iyi şeyin aşk olduğunu düşünür?
Aşk, güzelliği anlama çabasından başlayıpta, hayatı sorgulama yolunda bir yolculuğa çıkarır mı insanı ?
Bu hikaye; Kaba bir denizcinin Ruth adındaki soylu , iyi eğitim görmüş erişilmez güzelliğe sahip olduğunu düşündüğü birine aşkı ile başlar...
Martin ; hayatın zorluklarıyla mücadelesi içerisinde güzel olanı ayırt edemeyecek kadar sınırlı bir hayat yaşarken , üst sınıfın ilgi alanlarından etkilenir. Çünkü bu ilgi alanları ve yaşayış şeklinde insan ruhunu besleyen eylemler olduğunu farkeder. Güzelliğe hizmet etmek ister. Bu istek onu önce bir öğrenciye, daha sonra bir sanatçıya dönüştürür. Güzelliğe olan hayranlığının özünde Ruth' a duyduğu o büyük sevgi vardır. Bu duygu Martin' de cesaret , engel olunamaz bir öğrenme arzusu ve yazma isteği yaratmıştır.
Martin Ruth' a duyduğu sevgi ile insanı ve insanın zayıflıklarının da farkına varmaya başlar. Okudukça okur ve gerçekle yüzleştikçe tarifsiz bir hayalkırıklığı hisseder ve yalnızlaşır ! Duyguları fazlasıyla gerçek , güzel ve asildir .
Artık sanatsal güzelliği algılamada , doğayı ve insanı öğrenmede bilgiye , bilime sadece statü ve kültürel yetkinliğe sahip olmak için önem veren burjuva sınıfının çok üzerine çıkmıştı Martin ! Anlıyordu ki hangi sınıfsal statüde olursa olsun sevgi bencil arzuların , gizlenmiş dürtülerin üzerine serilmiş şık bir örtüdür !
Uzak olmadığımız belkide yanı başımızda olan zaman zaman asil duygularla olumlu anlamlar yüklediğimiz insan karakterine, topluluğuna yönelik çarpıcı bir bakıştır Martin Eden !
(Spoiler içerir)
Adalet sisteminin işleyişi, özgürlük, insan onuru ve adil olanın sağlanmasını gerektirirken kişinin bireysel özgürlüğünün sınırlarını belirleyen bir işleyişe zaman zaman evrilir. Bu otorite seni ve toplumu kendine bir kukla yapar. Sistemin sana izin verdiği kadar özgürsündür.
Tarihin bazı zaman dilimlerinde Adalet sistemi, gerçekten bireyin yada toplumun hak ve özgürlüklerini koruyan bir düzen kuruyormu ? F. Kafka Joseph K. Karakteriyle bunun tam tersine maruz kalan bir toplumun bireye indirgenmiş bir özetini anlatır.
Sistem insanı özgürmüş gibi bırakır bu sebeple bir mahkeme salonu bile yoktur. Dolayısıyla yazar bunun için metaforik bir anlatımı uygun görmüştür. Hatta Sonundaki o iki mahkeme cellatı bile Joseph K yı aralarına alır fakat Joseph K. nereye yürürse o iki Cellat da aynı yöne doğru yürür. Böyle olması örtülü bir özgürlük ifadesidir.
Toplum özgür olduğunu düşünürken aslında hep bir yargılanma süreci içerisindedir. Kilise ziyareti K' nın tek başına bir toplumu temsil ettiğinin bir aciklamasidir. Kilise papazı ayin için kürsüye çıktığında Josep K tek başına otururken bu sorgulamayı yapar. Dolayısıyla K toplum adına sistem karşısında bir kurban rolündedir. Konu ilgi çekici olsada metaforik anlatım tarzı beni kitabın içine çekmedi. Elbette yazar okuru bir merakın peşinden gitmesini sağlayabiliyor bu yönden sürükleyici bir hikaye diyebiliriz.
