Pis işleri faş ettiklerinde hayır işlediklerini, övgüye mazhar olacaklarını düşünenleri düşündüm. Babadan oğula aktarılan kin vasıtasıyla, mahalledekilerle safları sıklaştırmak adına, ölüden dedikodu aparanı, kaleminden bok damlatanı muteber bulmaları şaşırtıcı değil.
- Ah o tarih yok mu! Ah o tarih! O namussuzlar şöyle etmeyeydi. Beriki şerefsizler vatanı satmayaydı! Zaten bir kısmı ibneymiş, bir kısmı puştmuş. Biri var ki o tam kafirmiş. Ah o tarih!
Alçaklığın evrensel tarihi sıklıkla işaret eder; bel altından, yataktan yaklaşmak, çoğunlukla şan ve şöhreti yok etmeye yetmezse de müşterisi bol, kârlı bir ticarî girişimdir, çünkü tarihe hem sığınan hem de onu sopa kılanlar, yani anında sulh olmayanlar epey kalabalık bir nüfusa sahiptir ve dedikoduya, bok sineğinin boka çekilmesi gibi çekilirler.
Tenkitten, ihyadan anlaşılan; dedikodunun dedikodusunu, yani "o ona anlatmış, şu bundan dinlemiş" kavlinden aktarımları basmak olunca, apış arası tarihçileri üstad bellenir elbette. Öyle saça böyle tarak mıydı?
Sait Faik okudukça insan deniz kenarına daha çok gitmek, gemileri, balıkçıları daha çok izlemek istiyor. İnanılmaz bir deniz özlemiyle dolduruyor insanın içini. Mesela bir öyküsüne şöyle başlıyor:
" Yuvarlak dünyanın üstünde isimlerini bilmediğimiz fiyortlar, kanallar ve limanlar; gece olunca sakin denize bazan tek bir fener, bazan sağanaklı ışıklar döküp yürüterek, bu yuvarlak dünyanın üstünde bir vücut gibi sinirli ve hararetli yaşarlar.
Dünya alabildiğine doludur. Dünyada bakışları birbirine benzeyen birçok insanlar, deniz kenarlarında yıkanır; dağların üstünde buzlar içinde kayar veya ovanın salkımsöğütleri, kavakları altında sevişirler..."
(Robenson başlıklı öyküsünden)
Varlık ve Zaman'da denir ki: "Toplu taşıma kullanımında, haber mecralarının (gazete) kullanımında herkes başkasına benzer. Bu birliktelik asıl buradalığı bozarak tamamen 'öbürlerinin' varlık tarzına çevirir de öbürleri farklılıkları ve apaçıklıkları içinde daha da kaybolurlar."
Medyanın, yaşam biçimleri ile ihtimalleri çeşitlendiren etkisi Heidegger'e yabancıdır.