Seda Zerentürk
@ZSeda
Bir ses:
Her şeydir kitap.diyor.
***
"En büyük savaş, cahilliğe karşı yapılan savaştır."
Mustafa Kemal Atatürk
***
Sevr Antlaşması, Mustafa Kemal'in İtilaf devletlerine direniş göstermek konusunda haklı olduğunu ortaya çıkarmıştı. Milliyetçilere karşı girişimler durduruldu, Osmanlı Harbiye Nazırı, 'kuva-yı milliye'nin vatanı kurtarmak için çalıştığından kuşku duyulmadığını ve bu nedenle mahkemeye çıkarılmak yerine kutlanmaları gerektiğini belirten bir bildiri yayınladı. Daha sonraları Sultan Vahdettin, 'kendi şahsiyetine ve otoritesine karşı oldukları halde', Tevfik Paşa Hükümetini is başına getirmekle Kemalistlerin İstanbul'da etkili olmalarını sağladığını söyleyerek itibar kazanmak isteyecekti.
Reklam
Yunanlıların ilerlemesi başlayınca parlamentoda durumu eleştirenler kürsüye çıktı. 3 Temmuzdaki gizli toplantıda Mustafa Kemal onlara gerekli yanıtı verdi. ...
Damat Ferit ile arkadaşları İngilizlere oranla daha kötü bir düşman sayılırlardı. Şimdi ilk atılacak adım, ulusal birliği yeniden oluşturmaktı. Bir gün önce, ulusa seslenen bildirisinde Mustafa Kemal, Türk halkının dini duygularını hedef almıştı: "Bütün milleti hep birlikte, kesin kararlılıkla Yunanlılara karşı direnmeye çağırıyoruz. Allah'ın yardımıyla bu cihad kısa zamanda Yunanlıların yenilgiye uğratılmasıyla sonuçlanacaktır."
Halide Edip sürgünde yazdığı anılarında Mustafa Kemal'i töre dışı, alaycı bir insan olarak nitelendirecekti; aslında savaşta her şeyin mubah olduğuna inandığını söylemek daha doğru olurdu. Üstelik daha farklı bir kültür evreninde yaşayan halkın lideri olarak, kendini herkesten uzak hissetmesi de doğaldı.
Ertesi gün Büyük Millet Meclisi Başkanı olarak millete ilk duyurusunu yayınladı. "Biz vekilleriniz, Allah ve peygamber adına yemin ederiz ki 'Padişah'a, halifeye isyan sözü yalandır. İstediğimiz tek şey, Hindistan ve Mısır'ın başına gelen halden vatanımızı kurtarmaktır. Mustafa Kemal
Padişah ile Damat Ferit, milliyetçileri, Bolşevikler ya da en azından mason İttihat ve Terakkicilerin artığı 'dinsiz ittihatçılar diye nitelendirerek onlara karşı İslami duyguları kışkırtmaya çabalıyordu. Anzavur kendi çetesine, Hz. Muhammed'in Gücü anlamına gelen Kuva-yı Ahmediye daha sonra da Kuva-yı Muhammediye adını vermişti. Damat Ferit'in inzibat gücünün bir adı da Hilafet Ordusuydu. Sonunda Mustafa Kemal __din kozlarını__ oynamaya karar verdi.
**
21 Nisanda yayınladığı genelgeyle meclisin açılışında yapılacak dini törenleri açıkladı. Kuran ve hadislerden parçalar okunacak, kurbanlar kesilecek, peygamberin sakalı şerifi ve bayrağı dolaştırılacak, aynı zamanda halife olan sultanın, kullarının ve ülkesinin güvenliği için dualar edilecekti. Mustafa Kemal benzer törenlerin ülkenin dört bir köşesinde yapılarak, özel dualar ve vaazlarla yeni meclisin vatani görevlerinin açıklanmasını da istedi.
Meclisin açılışı tasarlandığı gibi 23 Nisan Cuma günü gerçekleştirildi.
Cuma namazının önemi nedeniyle bu tarih özellikle seçilmişti. Mustafa Kemal ile kente gelebilmiş olan mebuslar Hacı Bayram Camiinde toplandı ve namazdan sonra en önde elinde rahle üzerinde bir Kuran, ardında başının üzerinde Peygamberin sakalı şerifini taşıyan iki din adamının bulunduğu görevliler grubu izleyenlerin Allahuekber sesleri arasında Ittihat ve Terakki lokaline doğru yürümeye başladılar. Fransızların kısa bir süre önce boşalttığı bina, meclis toplantı yeri olarak seçilerek aceleyle hazırlanmıştı. Tavanı kapatmak için inşaat halindeki bir ilkokulun kiremitleri alınmış, vekillerin oturacakları sıralar bir liseden getirtilmişti. Grup binanın önüne ulaşınca dualar okundu ve kurbanlar kesildi. Sonra milletvekilleri resmî açılış için içeri girdiler. Gerçek çalışmalar ertesi gün başladı.
Reklam