Atatürk: Modern Türkiye'nin Kurucusu

·
Okunma
·
Beğeni
·
4.314
Gösterim
Adı:
Atatürk: Modern Türkiye'nin Kurucusu
Baskı tarihi:
Temmuz 2004
Sayfa sayısı:
750
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789751409881
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Remzi Kitabevi
Baskılar:
Atatürk: Modern Türkiye
Ataturk: The Biography of the Founder of Modern Turkey
İstanbul doğumlu İngiliz yazar Andrew Mango, beş yılı aşkın bir süre yaptığı araştırmalar sonucu bu yapıtla kapsamlı ve nesnel bir çalışma ortaya koyuyor.

Türkiye'nin, bağımsızlığı ve varoluşu yolunda Atatürk gibi bir liderle yakaladığı olağanüstü şansı irdeleyen yazar, onu salt lider özellikleriyle değil, yakın çevresi ve insan ilişkileriyle de yansıtmayı başarırken, dönemin toplumsal yapısı ve güç dengelerinde de açıklık kazandırıyor.
638 syf.
·40 günde·Beğendi·10/10
> Bu, bu kitaba daha önce yapılmış Protip v.1.0 incelemenin devamı niteliğinde olan v.1.1 güncellemesidir. Biliyorum, o gün için esprisine de olsa, yayınlamış olduğum kısa inceleme ile hep birlikte çok gülmüş ve çok eğlenmiştik. Fakat işlerimin yoğunluğu ve kişisel durumumdan kaynaklı biraz gecikmeli de olsa, sözümü tutmak ve Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü ele alan bu güzel tarihi kitaba yakışan bir inceleme ile hakkını vermek isterim. Burada beni neyin beklediğini biliyorum ve ne kadar zorlanacağımın da farkındayım. Bize ait şanlı hem de yer yer üzücü bu tarihin kısa bir inceleme ile ele alınabilmesi, tamamının buraya sığdırılabilmesi ne mümkün?! Tarihin silinmez sayfalarına kazınan onca olay ve o zorlu, meşakkatli günleri yaşayan onlarca insanlar varken, bizler sadece yüzeysel geçişler ile anlatabiliriz bu geçmişimizi ve geçmişten bize kalanları.


Kitaba Dair

“Mustafa Kemal Atatürk, Avrupa uygarlığının belle epoque-güzel çağında dünyaya geldi” #35544653

> Ülkemizin yakın tarihi hakkında bugüne dek dikkat çekici birçok kitap, makale, çeviri araştırma ve ciddi çalışmalar yapılmıştır. Hep birlikte okumakta olduğumuz bu tür çalışmaların sayısı gün geçtikçe inanılmaz bir hız ile artmaktadır. Zaman içerisinde teknolojinin de bizlere sunmuş olduğu imkânlar doğrultusunda ortaya çıkan yeni akademik ve bilimsel çalışmaların katkısı sayesinde, ülkemiz tarihini tam teşekküllü incelenme düşüncesi birçok yazarı da bu konuda cesaretlendirmiştir. Ben de konuya olan ilgim doğrultusunda, Sn. İlber Ortaylı’nın Gazi Mustafa Kemal Atatürk adlı kitabını okuyup, hayal kırıklığı içerisinde inceledikten sonra, yeni kaynak kitap arayışı esnasında Andrew Mango ve kendisinin Atatürk: Modern Türkiye'nin Kurucusu kitabı ile tanıştım.

“Atatürk, Günümüzde genellikle radikal bir çağdaşlaştırıcı ve Batılılaştırıcı olarak bilinir. Bu tanım doğrudur ama yeterli değildir. Ülkesini, dünyanın en zengin ülkeleriyle aynı düzeye getirmek için Batı yöntemlerini ithal etmiştir çünkü zengin ülkelerin büyük çoğunluğu Batıda bulunmaktaydı. Ama onun hedefi taklitçilik değil, evrensel bir uygarlığa katılmaktı; Avrupa'nın Aydınlanma Çağı düşünürleri gibi, dine ve dinin neden olduğu ayrımcılığa karşın insanlığın ileriye doğru gitmekte olduğunu görmüştü. Gerçek bir bağımsızlık mücadelesinin, herkesi kapsayan laik bir ilerleme ilkesi adına, her ulus tarafından kendisi için yapılması ve böylece gelişmiş ülkelere karşı düşmanlığa yer bırakılmaması gerektiğine inanıyordu. Uygar insanların oluşturacağı evrensel bir toplumu ülkü edindiği için anti-emperyalistti. Her şeyden önce o bir kurucuydu, çağımızın en büyük ulus-yaratıcısıydı” #35618469

> Bu değerli eser, Türkiye Cumhuriyetinin, Bağımsızlık Savaşı süreci ve küllerinden yeniden doğuşu yolunda Gazi Mustafa Kemal Atatürk gibi, dünya tarihine mal olmuş bir lider ile yakaladığı olağanüstü fırsatı ele almaktadır. Onu bir tek yönetici tarafı ile değil, kendisinin ailesi, yakın çevresi, silah arkadaşları ve insanlar ile olan ilişkileriyle objektif olarak anlatmaktadır. Cumhuriyetin yeniden kuruluş yıllarının toplumsal öğelerini ve kuvvetler ayrılığını da işleyen bu kitap, Atatürk’ün karizmasının, kendisinin zaaflarının, çevresinde olan kadınlarla ilişkilerinin, yakın ve diplomatik dostluklarının, kızgın hallerinin ve iyilikleri ile nasıl bir insan olduğunun altını çizmektedir. İşte bu eser, gerçekten konusunda uzman bir tarihçinin konuya nesnel ve objektif yaklaşımının ele alındığı bir kitaptır. Evet, belki dikkatinizi çekecek bu inceleme sonrasında, Gazi Mustafa Kemal’in yaşamına dair birçok şeyi ve onun eşsiz, emsali görülmemiş Bağımsızlık Mücadelesini somut olaylarla inceleyen bu kitabı siz de okumak isteyeceksinizdir.

"İslamın dini kurumları tüm Müslüman topluluk (ümmet) için kurulmuştu ve tam ortasından yükselmeye başlayan ulus fikrini kapsamıyordu.” #35670192

“Koşullar çok kötüydü: ülkenin dört bir yanı göçmen akınına uğramış, hazine boşalmış, askeri harekâtların yarattığı hasardan dolayı bazı bölgelerde, özellikle doğu Anadolu'da kıtlık baş göstermişti.” #35670927

> Andrew Mango, gerçekten okumaya değer bu kitabında Atatürk’ten “Jön Türk” (Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde ortaya çıkan meşrutiyetçi ve Abdülhamit dönemine muhalif olan genç ve aydın kuşak) olarak bahsediyor. Ona göre, babası Ali Rıza Bey’i küçük yaşta kaybetmesi Mustafa Kemal’in bağımsız, güçlü ve gözü pek bir kişilik geliştirmesinde etkili olmuştur.

“Mustafa Kemal Atatürk dünyaya geldiğinde, çok uluslu Osmanlı imparatorluğu çatırdıyor ama işlevini hâlâ sürdürüyordu.” #35687217

> Mango, Yüce Önderin çocukluk ve gençlik yıllarında yaşadıklarına ve söylediklerini temel alarak “…bazı düşüncelerin onun ruhunda ne kadar eski ve köklü olduğunu bir kez daha gözlemleyebiliriz: Bir kez daha şimdiyi değil, ileriyi düşünme konusunda uyarıda bulunuyor; ortamın yaygın görüşüne uymayı reddediyordu” değerlendirmesini yapıyor. Burada, bu yorum her ne kadar bize “asice” gelse de, Yazar burada bize Atatürk’ün Türk kökünün geleneklerine bağlı, ama yenilikçi yana sahip ve gelişmeye, ilerlemeye, modernizasyona açık olan ileri görüşlülüğünü anlatmak istiyor.

“Padişah ve görevliler entrikacıları ve isyan etmeye hazır olanları aşağı yukarı biliyorlardı. İçlerinden bazıları uzak köşelerdeki zindanlara atılmış, bir kısmı sürgüne gönderilmiş, bazıları görevlerini yitirmiş, bir kısmı da iş yapmadan maaş alma rüşvetiyle susturulmuştu.” #35671224

> Atatürk, Osmanlı İmparatorluğu'ndan devraldığı bu enkazı adeta bir sanatçı gibi işledi ve nüfusunun belli bir yüzdesi Müslüman olan, tarihte birçok şeyden geri kalmış, mahrum bırakılmış olan bu ülkeden oldukça farklı bir şey yarattı. O’ bu ülkenin halkına güvendi ve bunda asla şüphe etmedi. Yüreğinde iman yatan bu halkın benliğini ve bağımsız ruhunu yeniden canlandırmak için ilahi gücün kendisine vermiş olduğu bu fırsatı değerlendirmesini çok iyi bildi. Hepsinin üzerine sanki ölü toprağı serpilmiş gibi derin uykuda olan halkı uyandırdı ve ihanete çanak tutanlara karşı tarihte emsali görülmemiş bir askeri düzene soktu.

“Müslüman Türklerin beynini kemiren soru, ülkenin varlığını sürdürüp sürdürmeyeceği değil, kendilerinin bu ülke içinde yaşamlarını sürdürüp sürdüremeyecekleriydi.” #35690165

"Millet zulüm ve istibdat altında mahvoluyor. Hürriyet olmıyan bir memlekette ölüm ve izmihlâl [çöküş] vardır," #35782553

> Ulus devleti olmanın kolay olmayacağını, sancılı bir süreç geçirecek Türkiye’yi ve Atatürk'ü, “Türklerin Babası”nın yaşamını kalemi ile destansı şekilde anlatan yabancı bir yazarın kitabını okuyacağız. Atatürk’ün yeni Türkiye'yi Cumhuriyetini kurmadan önceki askeri ve siyasi kariyeri, neredeyse bu kitabın yarısından fazlasını kaplamaktadır. Türk arşiv kaynaklarını da etkileyici bir şekilde tarayarak konuya eğilen Mango, Atatürk'ün, 1923 dönemi sonrası destekçileriyle, rakipleriyle ve yakın çevresiyle olan ilişkilerini de sıkı ele alıyor. Peki, Atatürk ve onun yenilikçi, devrimci düşüncesi bu genç ülkeye ne getirdi ve tüm kitle tarafından kolayca benimsendi mi? Mango'nun titiz detaylı çalışması bile bu sorunun cevabında olan belirsizliğini koruyor ve bunun hakkında yorum yapmak biz okurlara kalıyor.

"Türk ordusu vatanı, dış tecavüz ve istiladan, milleti taassup ve fikir esaretinden kurtardığı gün vazifesini yapmış olacaktır," diye yanıtladı. Ona göre "Türk milleti Batı dünyasından çok geride kalmıştı" ve ana amaç çağdaş uygarlık düzeyine çıkartmak olmaydı. #35838039

“Ve arkadaşlarıma dedim: Vatan mutlaka selamet bulacak. Millet mutlaka mesut olacaktır. Çünkü kendi selametini, kendi saadetini memleketin ve milletin selamet ve saadeti için feda edebilen vatan evlatları çoktur.” #35839393

> Doğrusunu ifade etmem gerekirse, Mango tarzından yazılan tarihi eserleri okumaktan keyif alıyorum. Bir Türk olarak neden okul ve eğitim kurumlarımızda böylesi geniş kapsamlı Atatürk eğitimi almadığımızı kendime sormadan edemiyorum ve sonrasında nerede ve hangi şartlar altında yaşadığımız aklıma geliyor. Sonra gene kendi imkânlarım doğrultusunda bu işe devam etmem gerektiğini tekrar hatırlatıyorum kendime. Vakti zamanında (en azından 80'li ve 90'lı yıllarda) okullarda tarih konusunu hiç iyi ele alamadık ve bizden olan büyük bir lideri ve liderleri bile neredeyse tamamen göz ardı ettik. Savaş, siyaset ya da diplomasi nedir? Nasıl yapılır? Nasıl yürütülür? Biz bunları bilemedik. İşte Mango açıkça bir Atatürk hayranı olarak bize bunları anlatmaktan, açıklamaktan çekinmiyor. Ulu Önderin keskin zekâsı sayesinde bir tarih nasıl yazılır, o tarihi şekillendirirken nelere katlanılır hepsini anlatıyor.

Mustafa Kemal şimdi bütün enerjisini halen Türklerin elinde bulunan toprakların, insanların ve onları savunacak askerlerin korunmasına yöneltecekti. #36022450

"Uzmanların hataları daima büyüktür, ama hataların en büyüklerini Türkler konusunda yapmışlardır." #36478396

"Size ben taarruz emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman içinde, yerimizi başka kuvvetler ve kumandanlar alabilir," #35864116

Şimdiden keyifli okumalar dilerim arkadaşlar.

Bir sonraki kitap yorumu ve değerlendirmesin de görüşmek dileğiyle. Esen kalınız!

~ A.Y. ~
Kaan
Kaan Atatürk: Modern Türkiye'nin Kurucusu'yu inceledi.
750 syf.
Andrew Mango'nun bu eserini, Atatürk'ün hayatıyla ilgili en başarılı biyografilerden biri olarak duymuştum. Ben bir 'en' belirleyecek kadar biyografi okumadım ama oldukça beğendiğimi söyleyebilirim. Bunda baş etken yazarın son derece objektif yaklaşımıdır. Kitabin her yerinde yazarın bir bilim insanı yaklaşımıyla konuyu ele aldığını görebiliyoruz. Buna ek olarak tabiki kendi yorumları ve analizleri de vardır. Ben yazarın bu yorum ve analizlerini beğendim; büyük ölçüde de kendisine katıldım okurken. Atatürk'le ilgili özellikle yabancı birinin bakış açısını okumak istiyorsanız direkt bu kitabı tercih edebilirsiniz diyebilirim.

Kitaba gelecek olursak yazar, girişte Osmanlı Devlet ve toplumunun halini ortaya koyarak başlamış. Bunu özet şeklinde yapmıştır. Burada özellikle gayrimüslim ve Müslüman halkın durumlarının karşılaştırılması önemlidir. Devletin Batıdaki gelişmeleri takip etmemesi, kendi içinde bilimsel ve felsefi gelişim saglamamasi, giderek dinin devlet üzerindeki etkisinin artması, bu iki halkın ekonomideki ve sosyal hayattaki konumları gibi nedenlerden dolayı gayri müslim halkın özellikle ekonomik ve kültürel durumu Müslümanlardan daha iyi bir hale gelmiştir. Bunlarla birlikte dünyaya hükmeden bir imparatorluk ve dünyanın en üst kültürel gücü olmaktan üst üste yenilgiler alan hasta adam haline geliş ve kültürde, fende ve her türlü gelişimde geri kalmış hale gelmenin ezikliginin de etkisiyle Müslüman halkta devletin son zamanlarinda, gayrimuslimlere karşı düşmanlık duyguları artmaya başlıyor. Gayrimuslimlerin bir kısmı özellikle İstanbul gibi büyük şehirlerde rahat bir yaşamları vardır; daha kirsaldaki azınlıklar ise Fransız devriminden yayılan milliyetcilik akimlariyla ve Osmanlının içinde ikinci sınıf vatandaş olmak istememeleri, reform vaatlerinin de etkili olmamasi gibi etmenlerle ayrılmak için büyük devletlere yakinlasmaktadirlar. Bu noktada yazarın şu sözleri durumu özetler niteliktedir:

"Müslümanların beynini kemiren soru, ülkenin varlığını sürdürüp sürdüremeyeceği değil, kendilerinin bu ülke içinde yaşamlarını sürdürüp sürdüremeyecekleridir."

Büyük Savaşta Osmanlı mağlup olur. Ama Çanakkale'de M. Kemal'in yıldızı parlar. İmzalanan ateşkesten sonra İstanbul'da önemli makamlara gelerek bir kurtuluş çareleri bulunabilir mi fikri çerçevesinde bir süre arayışta geçer ama bir yandan da yakın arkadaşlarıyla Anadolu'ya geçmenin ve oradan bir hareket düzenlemenin planları yapılır. En sonunda üst düzey yetkilerle Samsun'a ayak basarak Kurtuluş Savaşı'nı başlatır. Onun savaş boyunca temel stratejisi "düşmanı bölmek yabancı dostlar edinmek" olmuştur. Yani önce politikacı sonra asker olmak durumundaydi. Her ne kadar meclisteki çoğu insan ısrarla onun hep ordunun başında olması gerektiğini düşünseler de... Meşhur bir söz vardır "Savaşta her şey mübahtır," diye ve Muhammed'in sözü "Savaş hiledir," diye; M.Kemal de savaş boyu hem yabancı güçlere karşı hem de kendi halkına, destekcilerine ve muhaliflerine karşı bu iki sözün doğrultusunda hareket etmiştir diyebiliriz. Buna birkaç örnek verelim: Atatürk'ün sanırım dini siyasette kullandığı tek zaman İstiklal Savaşı yıllarıdır. Meclisi cuma günü açıyor. Açılmadan evvel camiye gidiliyor, peygamberin sancağını tutan hocaların arkasında yürünüyor, kurbanlar kesiliyor ve bunların yurdun her yanında yapılması isteniyor. Ayrıca İstanbul Hükümetinde Şeyhülislamin İstiklal Savaşını yapan kadro hakkında çıkardığı bunlar kafirdir, katli vaciptir fetvasına karşılık Ankara'da Börekçi önderliğindeki hocaların karşı fetvasindan faydalaniliyor. Benzer şekilde M.Kemal konuşmalarında dine olumlu vurgular yapıyor. Bu tavrı 1924'e kadar devam edecek. Burada bir dipnot olsun; M.Kemal, Çanakkale Savaşı sırasında yazdığı mektuplarda askerlerinin manevi gücünü artıran dinsel inançlarından bahseder. Bir başka mektupta da Nuri(Conker)'ye verdiği bir cezadan bahsederken cennet konusunda espri yaptığı görülür(-Corinne'e yine şaka yaptı: "Allahtan cennette kendisi(Nuri) için yapılan, fakat henüz inşa halinde bulunan köşk temennisiyle bitinceye kadar sabretmesi için verdiğim nasihatlere kulak verdi"-)
Diğer bir örnek; askeri ve mali yardım için Sovyetlerle ilişki kuruluyor. Bu esnada mecliste komünizm yanlısı bir kesim oluşuyor ve savaş sırasında hemen komünizme geçilmesi isteniyor. Çerkes Ethem gibi başıbozuk ama o sıralar askeri güç konusunda önemli olan bir kesim de bu gorustedir. Başlarda M.Kemal de buna ses çıkarmıyor hatta bu görüşte olan Ali Fuat'a bir mesajında "Yoldaş" diye de sesleniyor. Sovyetlerle sıkı ilişki kuruluyor lakin her zaman bu ilişki bir mesafede oluyor, yani M.Kemal, Sovyetlerin fikir ihracına mani oluyor. Nitekim dengeler değişirken mecliste, komünist kesimden birtakım isimler denize atılıyor. Çerkes Ethem tehlikesi de hallediliyor. İngilizleri yalnız bırakmak için Fransizlarla anlaşma yolları her fırsatta aranıyor. Bunun gibi bir sürü örnek verilebilir. Savaş sırasında M.Kemal düşmanın verdiği fırsatlardan da en iyi şekilde faydalanmasini biliyor. Bu konuda en önemli iki örnek; Yunanlilarin İzmir'i işgali (M.Kemal 1924'te "Ahmak düşman buraya gelmeseydi belki bütün memleket gaflette puyan kalırdı") ve İtilaf güçlerinin resmi olarak İstanbul'u işgali ve akabinde Meclisi Mebusan'ı basmalari. M.Kemal ilk hata sayesinde halkın bilinçlendirilmesini sağladı. İkinci hata ile de meşru siyasi ve askeri gücün Ankara olduğunu kabul ettirdi.

Düşman kovulup yurt kurtarildiktan sonra ise M.Kemal kültür devrimine başlıyor. Öncelikle 1922'de Saltanat kaldırılmışti. 1923'te Cumhuriyet ilan ediliyor. Bundan kendilerini haberdar etmediği için birtakım arkadaşlarının tepkisini çekiyor. Ayrıca bu arkadaşları savaş boyu da onun liderliğini kabul etseler de ilerisi için onun hedefleri konusunda endişe duymuslardi. Şimdi de bir savaş kahramanı, yurdu kurtaran unvanlarin verdiği güçle otoriter tek güç olmasının, ve hedeflerini yapmasının önünde hiçbir engel kalmadigindan dolayi daha çok endişe duymaya başladılar. Saltanat tepki çekmeden kaldırılmıştı lakin 1924'te hilafetin kaldırılması tepki çekti. Öyle ki muhaliflerden ülkenin başına halife geçmeli diyenler bile çıkmış. Yani herkes hilafetin kaldirilmasindan yana değildi. Lakin kaldırıldı. Bunla beraber artık muhaliflerin endişeleri din konusunda yapılacaklara geldi. M.Kemal 1922-23'lerde İslam dinini de tasarılarına koymaya cabaliyordu diyor yazar ve onun konusmalarindan birkaç örnek veriyor: "Dinsiz kimse olmaz. Bu genelleme içinde şu din veya bu din demek doğru değildir," "İslam ise bütün dinlerin en olgunu, en mantıklısıdır ve bilgi peşinde koşanların davranış biçimini saptar," Balıkesir'de vaaz verirken "Allah birdir, şanı büyüktür," diye başlayıp çağdaş islamcilarin görüşlerini aktardı: camilerin işlevi ve Türkçenin dinde öneminin artırılması vs. Askerliği sırasında dinin, halkı üzerindeki gücünü görmüştü. Savaşta bunun çokça faydasını görmüştü. Bu güç, devrimleri sırasında yani savaştan sonra da işe yarayabilir miydi; daha önemlisi İslam ile bilim(kendi hedeflerindeki ülke) bütünleşebilir miydi? Savaştan sonra da bu nedenle bir süre buna çabaladı ama bundan vazgectigi görülebiliyor. Karabekir, M.Kemal'in halife olamayacağını anlayınca bundan vazgectigini söylemiş ama yazar buna katılmıyor; vazgecmesinin nedeni "dini duyguların, projesinin gerçekleşmesini engellediğine karar vermesi" diyor. Nitekim 1924'ten sonra onun yayınlanmasını desteklediği kitaplar materyalist ve determinist ideolojileri destekleyen kitaplar olduğu, M.Kemal'in dine açıktan olumlu vurgularinin bittiğini ve akabinde de 1928'te İslam'da reform fikrinin tamamen rafa kalktığını ifade etmiş. Zaten Atatürk'ün çevresindekilerde hakim olan görüşün, "İslam'da yapılacak bir reformun, kuru bir dalı aşılamak kadar yararsiz olduğu yönündeydi," olduğu belirtilmiş.

M.Kemal her ne kadar yurdu kurtaran savaş kahramanı itibari olsa da yapmak istediklerini rahat bir şekilde yapamiyordu. Özellikle muhaliflerin artması ciddi sorundu. Açıkçası muhaliflerin hayatı, dünyayı ve halkı M.Kemal gibi goremedikleri çok bellidir. Bir örnek sadece, M.Kemal laikliği getirmek istiyor ama muhalifler daha ılımlı bir çalışma olmasını, M. Kemal kadınlara özgürlük istiyor ve bunun için medeni kanunda keskin değişim planlıyor, muhalifler ılımlı, ve dine de yer açılmasını istiyor. Muhaliflerin aslında ne istediği ve istediklerinin de gerçek düzlemde bir karşılığı olduğu belli degil; aslında belli, gerçek düzlemde bir karşılığı yok. Dine yer açılsın diyorsan; İslam'daki hukuk geçerli olacaksa kadın özgür olamaz. Kadına vereceğin her özgürlüğe karşı şiddetli bir ses çıkar ve ileride de mutlak bu özgürlük elinden alınabilir. Yani bir kültür devrimi için minnosluk, ılımlı, şirin pozlar değil M.Kemal'inki gibi keskin ve kararlı bir tavır ve planin uygulanmasi gerekir. Yazarin bu konuya örnek olacak bir analizi vardir; "Atatürk ile yurtiçinde kendisine muhalif olanlar arasındaki en temel fark, onun dış dünyadan korkmamasina karşın otekilerin korkmasiydi,". M.Kemal, bu gerçekçilikten uzak aşırı romantik ve dogmatik fikirlere sahip insanların arasında yalnizdi ve halkını ve ülkesini uygar yapabilmenin tek yolunun kendisinden geçtiğine inanmışti. Bunun için de daha güçlü olmalıydı ama bu güç istemi amaç değil aracti. İşte buna giden yolda iki önemli olay etkili oldu. Bunlardan biri Şeyh Sait isyanı ve akabinde çıkarılan Takdiri sükun kanunu diğeri de izmir suikastıdır. M.Kemal daha otoriter konuma yükseldi ve devrimler de hızlandı.

Ancak M.Kemal'in idealinde bir diktatörlük yoktu. Halkına bir diktatörlük yapısı bırakmak istemiyordu. Bırakmak istediği ileride demokrasiye dönüşebilecek bir düzendi. Ancak demokrasi için şartlar uygun değildi. Nitekim iki dünya savaşı arasında uygar dünyada bile demokrasilerin düştüğü durum ortadayken Atatürk'ten o yıllarda şu anki gibi Parlamenter demokratik bir yapı getirmesini beklemek ultra polyyanacilik olacaktır. Bırak 1920-30'lu yılları 2020'ye gelmişken kimi ülkeler kendi elleriyle parlamenter demokrasilerini mahvettiler. Yazar da bu konuda şu sözü ediyor; "Atatürk ardında bir diktatörlük değil, bir demokrasi yapısı bırakmıştı." Ülkesine komünizm, faşizmin girmesine mani oldu. Yönetiminde tek bir defa borç alarak büyük bir ekonomik ve sosyal gelişim sağladı. İslam birliği veya Turk birliği gibi hayallere kapılıp ülkesini Enver gibiler gibi maceralara sürüklemedi. Kadınların özgür ve uygar dünyaya uygun bir konuma gelmesini sağladı. Yazarın da dediği gibi "İslamiyet medeni kanuna hukmettikce, tam eşitlik olanaksizdi ve kadın özgürlüğünde herhangi bir ilerlemeye karşı cikilabilir ve tam tersine cevrilebilirdi. TÜRK KADINI ELDE ETTİKLERİ HAKLARI ATATÜRK'E BORÇLUDUR." Atatürk merkeze laikliği koyduğu bir kültür devrimi yaptı. "Ülkesini tamamen bağımsız, uygar ülkeler topluluğunda saygın bir üye yapma amacını gerceklestirdi" ama devrimleri yurdun her yanına, her kesime ulaşmadı. Erken ölümü, ardından gelenlerin ABD'ye yanaşmakta aşırıya giderek Soğuk Savaş'ta ABD idealleri için pompalanan dini politikalara kendilerini kaptirdilar. Komünizm yuvası diye köy enstituleri önce islevsizlestirildi, sonra kapatildi; yerlerine imam hatipler açıldı. İhtiyaçtan fazla camiler yapıldı, ilahiyat fakülteleri açıldı sürekli, Diyanet İşleri kuruluş amacından sapti ve başta ayrılan bütçeden çok daha fazlasını almaya başladı; aydın din adamı değil yobaz din adamları yetistirildi. Kapatılan tarikatlar açıldı, ortalıkta yedi yaşındaki kızla evlenilmedi diye deprem oluyor; zina olduğu için başımıza bela geliyor, kadınlara ... km uzağa kendisi gitmemeli, laiklik şeytan işidir, dine göre yonetilmeliyiz, diyen hocalar, insanlar türedi. Ve bunlar ilk tavizle başladı. Sanildi ki Atatürk'ün laik merkezli kültür devriminde dine de yer açılabilir. Ancak siyasal islama elini veren kolunu kaptırir. Bazı ülkeler şu an başka yerlerini de kaptirdi ama kimilerinin hala bundan haberi yok. Bazen dışarıdan bakan bir insan çok daha iyi görüyor ve analiz edebiliyor. Yazardan bir pasajı aynen aktaracagim. Oldukça haklı ve doğru bir analiz, tespit: "Mantık açısından bakınca Fransız laisizmi Müslüman bir topluma uygulanamazdi. Dinin kişiye özel olduğu ilkesi İslam Tarihi açısından tutarlı değildir. KURAN YALNIZCA AHLAK İLKELERİNİN TOPLAMI DEĞİL, AYNI ZAMANDA HZ.MUHAMMED'IN YARATTIĞI DEVLETİN MEDENİ HUKUKU VE CEZA HUKUKUYLA ANAYASASIDIR. KURANLA BİRLİKTE PEYGAMBERİN SÖZ VE EYLEMLERİ(SUNNETI), TOPLUMSAL VE BİREYSEL DAVRANIŞ BİÇİMLERİNİN AYRINTILARINI AÇIKLAYARAK MÜSLÜMANLIĞIN TEMELİNİ OLUŞTURUR. Açık kafalı din düşünürleri kutsal yasaları farklı yorumlayabilir ve açıklayabilir ama bunların gecerliligini yadsimak, bir Müslüman için devrimci bir harekettir. Atatürk, 1924 yılında hilafeti kaldirdiktan sonra işte bunu yaptı." Ve peşine yazar şunu ekler; "Falih Rıfkı Atay, Kemalizmi İslamiyetin reformu olarak tanımlarken, dinin ibadet kuralları dışındaki bütün kurallarını iptal eden bir reform olduğunu söylemişti." Şu an da zaten Türkiye'deki müslümanların çoğunluğu bu doğrultuda bir Müslümanlık yaşar. Yani Atatürk, bir zamana kadar dinle yapmak istediklerini uyusturabilecegini düşünüyordu. Ancak bir yerden sonra bunun mümkün olmadığını anladı ve dini bir kenara koydu. Yoluna öyle devam etti. Nitekim 1928'de yabancı bir yazarın (çünkü eleştirel kitapları ancak yabancı yazarlar yazabiliyor) islam tarihi kitaplarını okuyor ve özellikle 'cariye' ve 'beni kureyza katliamı' gibi noktaların altını çiziyor, notlar alıyor. Buna benzer şekilde (ama bunu ne zaman okumuş bilmiyorum) 'Allahın mevcudiyeti inkar edilebilir mi?' adlı Türkçe bir inceleme/kitap da okuyor ve bu kitap konusunda "Din düşünürleri kurallarını güçlendirmek için bilim ve felsefeyi birbirine karıştırmak konusunda ellerinden geleni yapmışlar," notunu düşüyor. Bir zamana kadar 'gerçek islam bu değil," şeklinde de düşünmüş ancak sonradan fikri değişmiş de olabilir. Ancak nihayetinde vardığı yol, devlet işlerinden dini tamamen çıkarmak, buna ek olarak halkın dinin kaynaklarına bizzat ulasabilmesi için kuran ve hadisleri Türkçe'ye çevirmek; Islamı ibadetleri edilen ve kişinin salt vicdanına ve özel hayatına bırakılan hale getirmek oluyor. Türkçe çeviri ve türkçe ezan vs konusunda Atatürk, İslam'ı olabildiğince Turksellestirmeye çalışmış olması da muhtemeldir. Ayrıca Atatürk'ün kendi kişisel olarak vardığı noktada da benim görüşüm ki yazar da aynı görüşte; dinden uzaklaştıgi ve çıktığı yönündedir. Bu konuya örnek olarak birçok sözü vs verilebilir. Ancak bunu dememin nedeni salt bir sözü değil, onun sözlerini, yaptıklarını kronolojik olarak izledigimde bunu görüyorum. Ama illa örnek verilecekse; Atatürk'ün evrim hakkında da çokça kitap okuduğu bilinir, bunlara aldığı notlarda olsun başka çalışmalarındaki açıklamaları olsun(Türk Tarihinin Ana Hatları adlı kitapta, "Her durumda, hayata, herhangi bir tabiat harici etkenin müdahalesi olmaksizin, dünya üzerinde tabii ve zaruri bir kimya ve fizik seyri neticesi olduğunu kabul etmek gerekir") hayatı, insanın ve dinin oluşumunu evrimsel ve salt doğa içinde kalarak açıkladığı görülür. Keza parti programı için sarfettigi sözler ki hayatının sonlarina aittir; "Bunun kapsadığı prensipler, idarede ve siyasette bizi aydınlatıcı ana hatlardir. Fakat, bu prensipler, gökten indiği sanılan kitapların dogmalarıyla asla bir tutulmamalidir. Biz ilhamlarimizi gökten ve gaipten değil, doğrudan doğruya hayattan almış bulunuyoruz." Kendi kaleme aldığı medeni bilgiler kitabının İslam ve Muhammed'le ilgili kısımları olsun ve 1928'de Grace Ellison'in 1926-27 yıllarında Atatürk'ün kendisine söylediği sözlerini aktardığı pasaj olsun ("Benim bir dinim yok ve bazen bütün dinlerin denizin dibini boylamasini istiyorum. Hükümetini ayakta tutmak için dini kullanmaya gerek duyanlar, zayıf yöneticilerdir; adeta halkı bir kapana kıstırırlar. Benim halkım demokrasi ilkelerini, gerçeğin emirlerini, ve bilimin ogretilerini öğreneceklerdir. Batıl inançlardan vazgecmelidir. İsteyen istediği gibi ibadet edebilir. Herkes kendi vicdanının sesini dinler. Ama bu davranış ne sağduyulu mantıkla çelişmeli ne de başkalarının özgürlüğüne karşı çıkmasına yol acmalidir") gerekse dönemin ABD elçisine gizli kalması şartıyla söylediği sözleri olsun; birçok örnek verebilir. Ama dedigim gibi salt bir sözünden değil sözlerinin, hayatını, işlerini kronolojik olarak analiz edince bu sonuca varıyorum. Nihayetinde onun şahsi inancı ve onun vicdanına kalmış bir durumdur. Bunları belirtmemin nedenleri; kitapta yazar sık sık bu konuya deginmistir ve nihayetinde ben de bu kitabı inceliyorum; konuyla ilgili kendi fikrimi beyan etmek istemem ve adamı zorlaya zorlaya yedi yaşında hafizdi, on iki yaşında hacıydı gibi absürd sözlerle ve kutsal metinlere yapilagelen orda onu demek istemiyorculugu adamın kendisinin cekinmeden söylediği sözlere de uygulamaları ve sonuçta da (bence) tarihi bir hata(kimilerinki bilerek çarpitma) yapılıyor olmasıdir. Bu çabaların iki nedeni var: Bir kesim onu dinsel inancıyla halkın gözünden düşürmeye, hatta Deccal diye göstermeye çalışması; diğer kesim ise bunlara bir yanıt olarak onu ekstra dindar(bir dine mensup vs) göstererek halkın ondan sogumamasina calismalaridir. Bir kesim de gerçekten onunla ilgili dindar diye de düşünüyorlardir, bu da normaldir; bir sözüm yok. Lakin Atatürk bu halk için hem askeri hem kültürel, ekonomik, sosyal, siyasal, toplumsal yönde bu kadar önemli işler yapmışken, onu yeniden dünya saygı gören bir konuma taşımışken ve asirlardir üzerinde taşıdığı ezikligi ve ölü toprağını, cehaleti üzerinden atmasını saglamisken onu sevmenin ve daha önemlisi ona saygı göstermenin kilit noktası, şartı onun dinsel inancı ve bu konulardaki şahsi fikirleri olmamalıdır. Şu eleştiri gelebilir bana da; sen dine inanmiyorsun ondan dolayi onu zorla böyle gösteriyor veya niteliyorsun; ben açıkçası kısa bir zaman dışında dine mensupken de onun bir dine inandığını düşünmüyordum şimdi de düşünmüyorum. Yaniliyorsam da ve bir zaman makinesi olsa da gitsem sorsam ve ben Müslümanım veya başka bir dine mensubum dese de benim ona sevgi, saygı veya ona bakışımda bir değişim olmaz.

Bu noktada yani iki farklı yaklaşımın neden onun şahsi özellikleri üzerinden tartışmaya girdiginin nedenini söylemek gerekiyor. Yazarın çok iyi açıkladığı gibi, Türkiye'deki devrimler Atatürk'le yani kişiyle bütünleşmiştir. Haliyle de devrimlerden yana olanlar ile olmayanlar da tartışmayı onun şahsı üzerinden yapabiliyorlar.

Şahsi özellikleri demişken de Atatürk; hayvan ve doğa sevgisi yüksek bir insandır. Çocukları çok seven, kadınlara çok değer veren bir yapıya sahiptir, kadınlar konusunda utangaç olduğu da belirtilmiş. Buna karşın aşk hayatında mutlu olduğu soylenilemez. Zaten buna da ne kadar zamanı oldu ki. Bir çocuğunun olmaması ve başka nedenler, kendisini halkının babası olarak görmesine neden olmuş olabilir. Tartışmayı ve kendi görüşünü mantık düzleminde diğerlerine kabul ettirmeyi seven biridir. Düzeni seven ve bu yönde sert de olabilen biridir. Yönünü uygarlığa, bilime, fene ve bu yönde olduğunu gördüğü Batıya dönen ama bunu yaparken hiç sorgulamadan ne varsa alayım mantığında davranmayan biridir. Bu parafı konuyla ilgili yazarın iki pasajini alintilayarak bitirecegim:
"Atatürk yetenekli bir komutan, kurnaz bir politikacı ve son derece gerçekçi bir devlet adamiydi. Hepsinden öte, Aydınlanma çağının bir insanıydi. Ve Aydinlanmayi yaratanlar evliyalar değildi," ve "Atatürk'ün verdiği mesaj, Doğu ile Batının evrensel laik değerler ve karşılıklı saygı temelinde bir araya gelebileceği, milliyetcilikle barışın uyumlu olabileceği, insan aklının yaşamdaki tek gerçek rehber olduğudur. Bu iyimser bir mesajdir ve geçerliliği her zaman kuşkulu olacaktir. Ama saygı gösterilmesi gerekilen bir ilkedir."

Bir önceki parafla ilgili bir şey daha Atatürk bir Türk milliyetçisidir. Bunu yeni bir parafta yazmamin nedeni, bunun peşine hemen Dersim olayları ve Kürtlere yönelik uygulanan şeyler gelmesidir ve bunlara da yeni bir parafta deginmenin daha mantıklı olmasıdır. Atatürk olsun ve o devrin insanları olsun etkilendikleri yer Fransız aydınlanmasidir. Keza Atatürk'ün etkilendiği bir isim olan Namık Kemal'in 1878'de "Ülkemizde Türkçe dışındaki bütün dilleri yok etmeye çalışmalıyız... Ulusal birliğe karşı dil belki de dinden daha sağlam bir engel oluşturur," sözleri verilmiş. Sonuçta;
Atatürk de çevresindekilerin de tahayyullerindeki devlet yapısı; tek dili olan tek bir ulustan oluşan üniter bir devlettir. Etnik kimliklerin/gecmislerin özel hayata itilmesi istenir. Atatürk'ün savaş sırasında Kürtlere özerklik sözü verdiği ve bu esnadaki konusmalarinda Kürtler diye bahsettigi ama hep Türklerle Kürtlerin ayrılamaz kardes oldukları vurgusu yaptığı belirtilmis. Ancak savaştan sonra Atatürk'ün konusmalarinda Kürtlerden açıkça ismen bahsedilmedigi belirtilmiş. Keza uygulanan politikalara kısaca deginilmis. Yazar, "Kürt sorununun sürüp gitmesi, Türk milliyetciliginin Atatürk'ün paylaştığı, ama başlatmadigi hatalı bir yaklaşımın sonucu" olduğunu söylüyor. Özerklik tanimamasinin olası nedenleri olarak; az önce belirtildigi gibi düşünsel yön, Kürtlerin o dönemde kendi aralarında savasmalarinin buna uygun olmayacağı ve çağdaşlaşma yolundaki reformlara mani olabileceği etmenleri verilmiştir. Nihayetinde de Atatürk'ün bu sorunun çözümünü kendinden sonrakilere ve zamana bıraktığı belirtilmis.


İyi okumalar
750 syf.
·23 günde·10/10
5 yıllık bir çalışmanın ürünü olması , zengin kaynaklar taranması sonucunda yazılması , olayları tek yönlü bakış açısı ile anlatılmaması, kitabın bir yüceltme ya da yerme amacı taşımaması ve son derece objektif yazılmasından dolayı bugüne kadar okuduğum Mustafa Kemal Atatürk biyografilerini gölgede bırakan bir kitap oldu.
57 yıllık hayatına
11 Savaş
27 Madalya
7 nişan
13 kitap
1 Ülke sığdıran Atatürk ne kadar olgun ve ileri görüşlüymüş ki henüz daha 40'lı yaşların başlarında Modern bir Türkiye kurma fikrini çevresine ve tüm ülkeye kabul ettirmiş.

Bugünlerde Cumhuriyetin bütün unsurları bu sarışın mavi gözlü adamı sevse de sevmese de şu gerçek hiç bir zaman değişmeyecek ; özgürlüğümüzü, bağımsızlığımızı, kadınlara verilen hakları ve günümüzde her ne kadar Atatürk'ün kurduğu Diyanet ismini telaffuz etmekten çekinse de ibadetimizi özgürce yapmamızı ona borçluyuz.
Nurlar içinde yat
750 syf.
·Beğendi·10/10
Atatürk hakkında tek bir kitapta sunulabilecek, kaynak - araştırma bazlı bütün bilgilere haiz bir eser, öyleki bu kitaptan 2 kat daha kalın olan Şevket Süreyya Aydemir 'in Tek Adam (3 Cilt Takım) cildinde bile yer almayıp bu kitapta yer alan pek çok bilgi mevcut. (Bana göre halen Tek Adam (3 Cilt Takım) serisi en tepededir ama bu onun da eksikleri olmadigi anlamina gelmez)

Olabildiğince objektif olup, duygulara kapılmadan eleştirilere de yer verilmesi bu kitabın kıymetini daha da arttırıyor.
750 syf.
·Beğendi·10/10
Atatürk - Modern Türkiye'nin Kurucusu

Uzman bir yazar, nesnel bir yapıt;

İşte Atatürk'ün yaşamı ve mücadelesi!...

İstanbul doğumlu İngiliz yazar Andrew Mango, beş yılı aşkın bir süre yaptığı araştırmalar sonucu, bu yapıtla kapsamlı ve nesnel çalışma ortaya koyuyor.

Türkiye'nin, bağımsızlığı ve varoluşu yolunda Atatürk gibi bir liderle yakaladığı olağanüstü şansı irdeleyen yazar, onu salt lider özellikleriyle değil, yakın çevresi ve insan ilişkileriyle de yansıtmayı başarırken, dönemin toplumsal yapısı ve güç dengelerine de açıklık kazandırıyor.

Prof. Geoffrey Lewis Atatürk için "O, tek bir insanın neler yapabileceğini gösteren 20. yüzyılın olağanüstü lideri" diyor. Evet, kitleleri ardından sürükleyebilen, insanları birbirine kenetleyebilen siyasal önder... Ancak sonuçta Atatürk de herkes gibi bir insan... Karizması, zaafları, kadınlarla olan ilişkileri, dostlukları, nefretleri, iyilikleri ve hatta kıskançlıklarıyla bir insan... Mango, bu olağanüstü çalışmasıyla, Atatürk'ü işte bu yönleriyle daha bir yakınlaştırıyor bize.

Bu basımda Saltanat ve Cumhuriyet dönemine ilişkin tüm yazılı kaynaklara ulaşılmıştır. Çoğu eski yazı birçok belge aslından olduğu gibi aktarılmış, döneme özgü söyleyiş ve ifade özellikleri korunmuştur.
750 syf.
·37 günde·Beğendi
Atatürk'ü tanımak ve anlamak isteyen herkesin kesinlikle okumasi gereken bir kitap.Objektif ve inanilmaz kaynaklarla hazırlanmış bir başyapıt.
750 syf.
·Puan vermedi
Bu ülkenin bir gerçeği onu anlamamak ve anlatamamak. Yansız ve tarafsız bir dille yazamadığımız ve bir türlü idrak edemediğimiz liderimiz! Onu eleştirenler hep bir çıkar zümresinin etrafında birleşmiş siyasi güç arayışındaki kişilerin güdümündeler. Yobazlar ve birtakım anarşistlerin dışında ya anlaşılmadı veyahut putlaştırılarak tapıldı. İşte bu kitap bilimsel bir çalışma niteliği taşımaktadır. Bu yönüyle bana kalırsa tek ve ilk olduğunu söyleyebilirim. Elbette "Çankaya, Zeytindağı ve Tek ADAM" gibi nadide eserleri göz ardı etmek imkansızdır. Ancak onlar daha ziyade anı niteliği taşıyan ve kısmen nesnellikten uzak kitaplardır. En azından Andrew MANGO'nun eseriyle kıyaslandığı zaman böyle olduğunu söyleyebilirim. Kesinlikle tarihimize ışık tutan ve ezber bozan sarsıcı bir eser. Bize ezberletilen, sorgulatılmayan veya hep çarpıtılarak belli başlı siyasi hedefler doğrultusunda sorgulanan bilgilerin apaçık otaya serildiği muazzam bir bilgi çığı!
750 syf.
·1 günde·Beğendi·9/10
Atatürk hakkında yazılmış en güzel ve kapsamlı bigoyrafilerden biri. Atatürk' ün hiç bilmediğiniz yönlerine tanık olurken, aynı zamanda bir yabancının gözünden de onu inceleme fırsatı bulacaksınız. Okumanız dileklerimle... Atatürk: Modern Türkiye'nin Kurucusu
750 syf.
·6 günde·Beğendi·9/10
Atatürk'ü her yönüyle inceleyen, duygularını, aşklarını, ihtiraslarını tarafsız anlatan bir başyapıt. Mustafa Kemal'i putlaştırmadan, asker, lider yönleriyle ele alan bir eser.
750 syf.
"beni görmek demek behemahal yüzümü görmek demek değildir. beni ve fikirlerimi anlıyorsanız, bu kafidir."

günümüzde atamıza ilişkin yapılan televizyon programlarında onu yad etme ve hakkını teslim etme programları olması gerekirken; ne yazık ki saygı duymalı mıyız, diye tartışıyorlar. 
çok yazık. 

ben atatürk'ü sevmeliyiz, okumalıyız, anlamalıyız ve en önemlisi anlatmalıyız diyorum.

bilin ki atatürk'ü sevmeyen, saygı duymayan insanlar atatürk'ü tanımayan insanlardır.
atatürk'ü, onun fikirlerini, tanıtmak bizim en birincil görevimiz olmalıdır.

nice eş bir hiç için dul kalmadı.
nice ana yavrusunu bir hiç için kınalayıp şehadete yollamadı. 

"iki mustafa kemal vardır: biri ben, et ve kemik, geçici mustafa kemal… ikinci mustafa kemal, onu “ben” kelimesiyle ifade edemem; o, ben değil, bizdir! o, memleketin her köşesinde yeni fikir, yeni hayat ve büyük ülkü için uğraşan aydın ve savaşçı bir topluluktur. ben, onların rüyasını temsil ediyorum. benim teşebbüslerim, onların özlemini çektikleri şeyleri tatmin içindir. o mustafa kemal sizsiniz, hepinizsiniz. geçici olmayan, yaşaması ve başarılı olması gereken mustafa kemal odur!"

Kendim için yapmış olduğum bir özeti de sizlerle paylaşmak isterim.

8.sf) malazgirt muharebesi’nde bizanslıları yenilgiye uğratan selçuk türkleri yaşadığımız toprakları eline geçirdi. ellerine geçen topraklara rum/rumeli adını verdiler. osmanlı aynı şekilde balkanlara “rumeli” demeye devam etti. küçük asya için yunancada “doğu” anlamına gelen anatolsözcüğünden türetilen anadolu adı kullanılmaya başladı.

9.sf) islam’a dönen transilvanyalı bir macar olan ibrahim müteferrika arap harfleri kullanan matbaayı açtı(1727) birkaç yıl sonra kapatıldı. (sebebi ise atalarımızın çok kitap okuması… tarihimiz sürekli ilk açılan matbaa diye anlatır. halbuki ilk kapatılan matbaa olarak anlatmak; günümüz ve geleceğimiz daha hayırlı olsa gerek. )

13.sf) 1843’te yapılan sayımda ülkenin toplam nüfusu: 17 milyon(12.5 milyon müslüman, 2 milyon rum)

17.sf) 23 aralık 1876 -ilk osmanlı yasası kanun-i esasi.
19 mart 1872 - parlemento toplandı.
14 şubat 1878 - ikinci abdülhamit parlementoyu kapadı.

18.sf) 1878-1908 arasında istanbul hükümeti 18 kez el değiştirdi. anadolu’daki ermeni isyanlarına müslümanlar orantısız karşılık verdi. 
abdülhamit artık batı’nın gözünde ‘’kızıl sultan(le sultan rouge)”

21.sf) abdülhamit’in en büyük başarısı osmanlı imparatorluğu’nu barış içinde uzunca bir süre yaşatmasıdır. 1879’daki yunan savaşı kesin zaferle sonuçlanan tek savaştı.

29.sf) bir çift mavi göz 13 mart 1880/12 mart 1881 arasında doğdu. 

31.sf) ali rıza bey, zübeyde hanım’dan 20 yaş büyük. baba tarafının arnavut olduğu söylenir.

32.sf) kardeşleri: fatma, ömer, ahmet, mustafa, makbule*, naciye

34.sf) ali rıza efendi, işinin kötü gitmesi sonucu psikolojik olarak çok zor duruma girdi. gözle görülür bir şekilde eridi, gitti. içkinin de etkisiyle bağırsak iltihabı tanısı koyuldu. aile gelenekleri onu başarısız bir insan saymıştır.

37.sf) kılıç ali, “mustafa daha küçükken giyimine çok düşkündü, yetişkin gibiydi.”
zübeyde hanım, “ nazik, utangaç, herkes tarafından sevilen bir çocuk.”
doktorlar, “ uykusuzluk, kabızlık, çeken utangaç bir insan.”

38.sf) “ çocukluğumdan beri bir tabiatım vardır. oturduğum evde ne kız kardeş ne de ahbap ile beraber bulunmaktan hoşlandım. ben yalnız olmayı çocukluktan çıktığım zamandan itibaren diama tercih etmiş ve böyle yaşamışımdır.” 

39.sf) adı mustafa olan matematik öğretmeni, bu üstün yetenekli öğrencisine yakınlık duyuyor ve onu çok beğeniyordu. bir gün küçük mustafa’ya: “oğlum senin de ismin mustafa, benim de… bu böyle olmayacak. arada bir fark bulunmalı, bundan sonra adın mustafa kemal olsun” dedi. selânik askerî rüşdiyesi’ne mustafa adıyla giren zübeyde hanım’ın oğlu, 1895 yılında bu okulu başarılı olarak bitirdiği zaman, artık “mustafa kemal” olarak anılacaktır. (kemal: bilgi ve erdem bakımından olgunluk, yetkinlik, erginlik, eksiksizlik)

41.sf) zübeyde hanım, ragıp efendi ile evlenince gururuna yediremez evden ayırılır.

43.sf) mustafa kemal şiire heveslendi, öğretmeni engelleyince edebi osmanlıca alanında kendini geliştirdi. sonraları kusursuzlaşacak hitabetinin temeli manastır’da atıldı.

44.sf) mustafa kemal, fransızcaya büyük ilgi duydu. yaz tatilinde hristiyanların verdiği kurslara gitti. geç yaşta iyi seviyede konuşur oldu. fransızcayı avrupa’nın anahtarı olarak görüyordu. 

46.sf) mustafa kemal, harbiye’de sıklıkla yediği pilav ve kuru fasulye en sevdiği yemekti.

47.sf) mustafa kemal, mevlevi tarikatlarında “hu!” çekmiş. aynı tatilde dans etmeyi ve vals öğrenmişti. arkadaşları ile sık sık beyoğlu’na giderdi.

48.sf) “fakat ne yapayım ki içmeye mecburum; kafam çok ama çok beni mustarip edecek kadar çok hızlı çalışıyor… içmediğim zamanlar uyuyamıyorum; ıstırap içinde bunalıyorum.” (hasan ziya soyak’ın hatıraları)

49.sf) mustafa kemal önceleri sadece bira içerken harbiye üçüncü sınıfta ali fuat cebesoy sayesinde büyük ada’da rakının tadına bakmıştır.

50.sf) “harbiye senelerinde siyaset fikirleri baş gösterdi. “
1889 ittihad-ı osmani, 1895’te ittihat ve terakkiismini aldı ve 1905’te başarılı bir darbe yaptılar.

53.sf) mustafa kemal, ali fuat, ömer naci harbiye yıllarında gizli gizli gazete açıp, siyasi eleştirilerde bulundular.

56.sf) siyasi işlere girdiği için sorgulandı. başarı sırasına göre balkanlara atanması gerekirken geçirdiği sorgulamadan dolayı şam’a bir süvari kıtasına memur oldu.

62.sf) mustafa kemal, vatanın yıllardır süregelen çöküşünün son safhalarını yaşadıklarının farkındaydı. şam’da görev yapmasına rağmen aklı sürekli balkanlar, selanik ve istanbul’daydı. vatan ve hürriyet cemiyetini kurup, yafa ve kudüs’te örgütlenme çalışmalarında bulundu.

64.sf) mustafa kemal sahte raporla selanik’e –aklı her daim orada- gidip cemiyetin orada örgütlenme çalışmalarını yönetti.

66.sf) ali fuat paşa, suriye-filistin’de geçirdikleri vakit sonrası mustafa kemal’in araplarla hiç samimi olamadığını milliyetçiliğinin tohumlarının bu topraklarda atıldığını söyler.

72.sf) mustafa kemal dostları ve tanıdıkları sayesinde 3.ordu komutanlığı kurmaylığına atanır. ittihat ve terraki cemiyeti’ne katılır.

74.sf) mustafa kemal, cemal paşa’ya “eğer şunun bunun teveccühünden kuvvet almaya tenezzül ederseniz, halinizi bilmem fakat atiniz çürük olur.”

78.sf) 23 temmuz 1908 resneli niyazi ordu komutanı osman paşa’yı kaçırdı. enver paşa, meşrutiyetin ilan edildiğini açıkladı.

80.sf) 24 temmuz 1908 abdülhamit kanun-i esasi’yi yürürlüğe koydu. 

84.sf) “meşrutiyetten sonra bütün eshas meydana çıktı. o zamana kadar saf ve nezih çalışıyorduk. ben herkesi böyle biliyordum. şahsi nümayişleri çirkin buldum. bazı arkadaşların hareketlerini şayan-ı tenkit gördüm. tenkitten içtinap etmedim. bu fenalıkları bertaraf etmek için ilk düşündüğüm tedbir, ordunun siyasetten çekilmesi fikridir. bunu diğer arkadaşlar caiz görmüyorlardı.”

96.sf) mustafa kemal, 5. ordu komutanı hasan tahsin paşa’ya sunduğu ağır askeri eleştiriler sonucu istanbul’a çağrılır.
hasan tahsin paşa bir sene sonra selanik’i yunanlılara teslim eder.
mustafa kemal, doğduğu evi, doğduğu şehri bir daha göremez.
mustafa kemal, trablusgarp’a atanır. trablusgarp yolcuğu başarılı olur.

102.sf) enver binbaşı abdülhamit’in yeğeni naciye sultan ile nişanlanır.
teşkilat-ı mahsusa kuruldu.

103.sf) ittihat ve terakki kaybettiği seçimi fesh edip tekrar seçim (sopalı seçim) yapar, iktidara gelir.
mustafa kemal “şerif” adında bir gazeteci olarak libya’ya gider.

106.sf) mustafa kemal, ayn mansur kampı’ndaki çatışmalarda gözü mikrop kapar. 
arapların cephede para karşılığı savaşması yetmezmiş gibi daha çok para kazanmak için bilerek kötü savaşıp savaşı uzatma çabaları mustafa kemal’i çok sinirlendirir.

110.sf) mustafa kemal, bingazi’de geçen bir yılda askeri becerilerini ve dehasını bir kez daha kanıtlamıştı. fakat parlamento’nun yayınladığı teşekkür listesinde adı yoktu. en başta enver paşa’nın ismi vardı.
mustafa kemal “ben napolyon’u hiç sevmiyorum; çünkü napolyon her şeye kendi şahsını sokardı. mücadelesi muayyen bir dava için değildi; kendi davası içindi. işte bu cihette bu gibi adamlar için gayri kabil-i içtinap(kaçınılmaz) olan felakete uğrardı.’’ sözünü ettiği bu tip adamlar arasında enver’in bulunduğu açıkça belliydi.

111.sf) 13 ekim 1912’de özerklik isteyen bulgaristan ve sırbistan osmanlıya ültimatom verdi.

112.sf) 29 ekim-15 kasım arası balkan ittifakı(400 bin), osmanlı doğu ordusu’nu(112 bin) bozguna uğrattı. kaçınılmaz. osmanlı güçsüz, cevap veremiyor. –bir hikayeye göre bulgar ordu komutanı edirne’ye varınca kral’ına selimiye’yi yıkalım mı? diye sorar. kralın verdiği cevap eğer selimiye’yi yıkarsak tarih önünde asla cevap veremem-

114.sf) mustafa kemal 21 kasım’da gelibolu yarımadası ile çanakkale boğazını korumak için bolayır’da toplanmış ‘bahr-i sedit boğazı kuvay-ı mürettebesi (akdeniz birleşik gücü) harekat şube müdürlüğüne getiriliyor.(ali fethi okyar sayesinde.)

115.sf) 23 ocak 1913’te bab-ı ali baskını… yeni sadrazam mahmut şevket paşa.

116.sf) yeni hükümet barışı reddetti, taarruza geçildi, başarısız olundu.

117.sf) mustafa kemal ve ali fethi istifalarını verdi.

119.sf) 11 haziran 1913 mahmut şevket paşa öldürüldü. sait halim paşa göreve getirildi.
21 temmuz 1913 edirne’ye girildi. edirne’ye giren ilk birlik mustafa kemal’in tugayı olmasına rağmen enver ikinci fatih ilan edildi.

122.sf) mustafa kemal 27 ekim 1913 tarihinde sofya’ya askeri ateşe olarak atandı.

124.sf) talat paşa’nın isteğiyle enver harbiye nazırıatandı. padişah bunun gazeteden öğrendi. 
enver paşa 1000 subayı emekliye sevk etti.
cemal paşa bahriye nazırlığına atandı.
liman von sanders genelkurmayın ve harbiye nazırlığının yetkisini aldı.

129.sf) mustafa kemal sofya’da ‘halkçılık’ ilkesinin temellerini benimsedi.

131.sf) sait halim paşa önerisi ile 2 ağustos 1914’te almanya ile antlaşma imzalandı.

132.sf) goeben ve breslau > yavuz ve midilli

137.sf) mustafa kemal defalarca enver paşa ve cemal paşa’ya askeri görev için mektup yazar. enver paşa kafkasya’ya gidince vekili ismail hakkı19.tümen komutasına mustafa kemali getirir.

141.sf) yarbay mustafa kemal 19. tümenkomutanlığı için bölgeye gider fakat hiçbir askeri kurum 19. tümen’i bilmez. 
mustafa kemal 57. alay ile maydos’a hareket eder.
seddülbahir ‘de mehmet adlı bir çavuş tüfeği kitlenince yerden aldığı taşla ingiliz denizcisine saldırmıştır. mustafa kemal bu ismin ülke geneline yayılmasını sağlamıştır; “mehmetçik”
19.tümeni güçlendirmek için 72-74. alaylar ikmal edilir. mustafa kemal, arapları eğitimsiz olduğu için kabul etmez.

142.sf) liman von sanders 5.orduya atanır.

144.sf) mustafa kemal 9. tümenden geri çekilen askerler görür.

niçin kaçıyorsunuz? dedim.
-efendim düşman! dediler.
düşmandan kaçılmaz.
-cephanemiz kalmadı.
cephaneniz yoksa süngünüz var!
-mustafa kemal, 57. alaya ulaşınca “size ben taarruzu emretmiyorum ölmeyi emrediyorum. biz ölünceye kadar yerimizi başka kuvvetler ve başka kumandanlar alabilir.”
-25 nisan’da mustafa kemal conkbayırı’nı elde tutmayı başarır. ertesi gece 77. alay(araplar) paniğe kapılıp kaçınca durum kritikleşir.

mustafa kemal ‘imtiyaz’ nişanı alır. liman von sanders’in kurmay başkanı olarak atanır.

145.sf) mustafa kemal, enver paşa’ya telgraf çeker, içeriği; liman paşa’yı eleştiren ağır yanlışlarını söyleyen telgraftır. bunun sonucunda mustafa kemal sağ kanadın kuzey komutanlığına getirilir.(kolordu)

146.sf) 1 haziran’da mustafa kemal albay rütbesine terfi eder.

149.sf) liman von sanders 11.tümenin komutasını verir. anafartalar grup komutanı albay mustafa kemal.

151.sf) mustafa kemal elde ettiği büyük başarılar ardından enver paşa’nın gelibolu ziyareti sırasında kendisine ziyarette bulunmaması sonucu istifa eder.
enver paşa, liman paşa’nın isteği doğrultusunda özür diler ama mustafa kemal kabul etmez. kendisi daha büyük fırsatları bekler. mustafa kemal alman subaylarla kavga eden türk subayını liman paşa’ya teslim etmez, araları bozulur. istanbul’a gider.

156.sf) istanbul’a padişaha “gazi” unvan verildi. başarılı komutanların onore edildiği törende mustafa kemal’in ismi bir kez dahi geçmedi.

158.sf) mustafa kemal’e 16.kolordu komutanlığı verildi. tuğgeneral rütbesine terfi etti.(ertelenmiş terfi)
mustafa kemal paşa’nın birinci dünya savaşı’ndaki son rütbe.

165.sf) mustafa kemal 7.ordu komutanlığına kabul etti. (falkenhayn’a engel olmak için)

168.sf) enver paşa, falkenhayn tarafını tutunca mustafa kemal istifa ediyor. 
sina cephesi yarılıyor, kudüs düşüyor.

171.sf) mustafa kemal veliaht mehmet vahdettin ile almanya ziyareti yaptı.

176.sf) vahdettin, damadı enver paşa’yı genelkurmay başkanlığına getirir.
mustafa kemal 7.orduya tekrar atanır.

180.sf) bu cephede kararsız hareketlerden ve savaştan bıkan 300.000 asker kaçar.
liman von sanders görevden alınır. yıldırım ordularıkomutanı mustafa kemal olur.
mustafa kemal buna rağmen başarılar gösterir.
30 ekim 1918’de mondros mütarekesi imzalanır.
istanbul’dan geri çekil çağrısı gelmesi üzerine mustafa kemal “mondros teslimiyetini tanımam ateş açarım.” der. sonrasında görevden alınır. 

189.sf) 1 kasım 1918 enver, talat, cemal alman zırhlısı ile berlin’e kaçtı.

190.sf) 8 kasım 1918 ingiltere musul’u işgal etti.
devlet izin vermediği için mustafa kemal el altından silahla direniş gösterdi.

191.sf) 21 aralık 1918 adana, fransızlar tarafından işgal edildi.

193.sf) 13 kasım 1918 mustafa kemal haydarpaşa’dan boğaza bakar. 61 parçalık düşman donanmasını görür ve der “geldikleri gibi giderler.”
196.sf) mustafa kemal finanse ettiği “minber” gazetesini çıkartır.
vahdettin ile ilişkilerini ilerletir.
mustafa kemal bütün vaktini teşkilatlanma için harcar. yakın çevresi yavaş yavaş oluşmaya başlamıştır.
20. kolordu komutanı ali fuat paşa
15. kolordu komutanı kazım karabekir
jandarma komutanı refet bele

204.sf) damat ferit 4 mart’ta ittihat ve terakkicilerden arındırılmış hükümet kurar.

211.sf) mustafa kemal 9.ordu müfettişliğine geniş yetkilerle atandı.

215.sf) bandırma limanından ayrılmadan evvel itilaf güçleri tarafından aranır. mustafa kemal “ahmaklar*! biz kaçak eşya veya silah götürmüyoruz. azim ve iman götürüyoruz. bunlar bir milletin istiklal aşkını ve mücadele azmini takdir edemezler. bütün güvendikleri maddi kuvvettir.” diye bağırır.

216.sf) 1918 kasım’da bir röportajda “kuvvetli olmak, manen, ilmen, fennen, ve ahlaken kuvvetli olmak demektir. askeri kuvvet en sonda gelir.”

221.sf) mustafa kemal, samsun’dan ayrılırken arabası bozulur ve yaya devam ederler. isveççe orijinal halinden şunu söylerler. “dağ başını duman almış, gümüş dere durmaz akar, güneş ufuktan şimdi doğar, yürüyelim arkadaşlar. sesimizi yer, gök, su dinlesin, sert adımlarla her yer inlesin.” bu sözler istiklal savaşında çarpışan genç subayların marşı olur.

224.sf) mustafa kemal 13 haziran’da havza’dan amasya’ya hareket eder.

226.sf) 9 temmuz’da mustafa kemal 3.ordu müfettişi olarak son emrini verir. “padişah yanlısı telgrafhaneler askeri mahkemede yargılanacak.”

232.sf) mustafa kemal istifa eder. 3.ordu’nun yeni müfettişi kazım karabekir rütbesi mustafa kemal’i üst rütbeli komutan gibi selamlar, emri altına girer.

235.sf) erzurum kongresi 23 temmuz 1919’da gerçekleşir.

241.sf) sivas kongresi 4 eylül 1919’da geçekleşir.

247.sf) 30 eylül damat ferit istifa eder.

böylece mustafa kemal dört ay içinde kendisini anadolu’ya göndermiş olan sadrazamın makamdan indirilmesini sağlamış olur.

250.sf) mustafa kemal yeni hükümet için vahdettin’e teşekkür etti.

251.sf) mustafa kemal bir toplantıda şu nazireyi okudu:
“vatanın bağrına düşman dayadı hançerini
yokimiş kurtaracak bahtı kara maderini!”
sözlerinin devamına “ulusun yüreğinden başka bir kemal çıktı.” dedi ve ekledi. 
“vatanın bağrına düşman dayasın hançerini
bulunur kurtaracak bahtı kara maderini!”

259.sf) 1919 sonbahar seçimlerinde mustafa kemal erzurum mebusu seçildi.

260.sf) 20 aralıkta istanbul hükümeti mustafa kemal’in ordudan uzaklaştırılması emrini kaldırdı, madalyalarını iade etti.

264.sf) mustafa kemal’in desteğiyle 6 nisan 1920’de anadolu ajansı kuruldu.

270.sf) mustafa kemal “sağlam bir örgüt kurulması için temelden tavana doğru gitmek gerektiğini ama başlangıçta yukarıdan doğru inmekten başka çare yoktur; çünkü bireyler kendi başlarına düşünmeyi öğreninceye kadar kitlelerin dışarıda etkilenebilir.”

287.sf) tbmm’nin imzaladığı ilk antlaşma gümrü antlaşması.

289.sf) 11 eylül 1920’de istiklal mahkemeleri* kuruldu.

303.sf) inönü zaferinden sonra mustafa kemal “siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz.”

306.sf) kütahya-eskişehir savaşında ordu mağlup olur.
mustafa kemal bu mağlubiyete rağmen maarif kongresi’nin toplanmasına karar verir.
meclisin taşınmasının düşünüldüğü bu zor dönemde maarif kongresi 21 temmuz’da toplanır.

308.sf) 5 ağustos’ta mustafa kemal meclis tarafından üç aylığına başkumandanlığa atanır.

311.sf) 11 ağustos’ta mustafa kemal yeni savunma prensibini açıkladı. “hatt-ı müdafaa yoktur sath-ı müdafaa vardır.”

313.sf) sakarya savaşından sonra mustafa kemal’e “gazi” ve “mareşal” unvanları verildi.

324.sf) 1 mart 1922 “türkiye’nin sahibi ve efendisi hakiki müstahsil olan köylüdür.”

329.sf) gazeteler 26 ağustos’ta büyük bir çay partisinin olacağını ilan eder. 

331.sf) tarihler 30 ağustos’u gösterdiğinde yunanlılar arkalarına bakmadan kaçmaya çalışır.
“ordular! ilk hedefiniz akdeniz’dir! ileri!”

332.sf) trikoupis tüm cephelerin komutanlığına getirilmiş olduğu haberini esir tutulduğu vakit almıştı. kötü bir şaka.

381.sf) gazi mareşal mustafa kemal paşa “efendiler yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz.”
750 syf.
·Beğendi·10/10
Yazar tarafından 1999 yılında kaleme alınan Atatürk’ü anlatan kitap, çok geniş bir araştırmanın ve kaynakların bir ürünü.
Akademisyenlerin ve akılcı düşünenlerin referans aldığı kitap!
Peki neden !
Kitap ,Sevgili Atatürk’ün doğumundan itibaren gerek kendi çocukluğu, gerek Osmanlının son durumu, gerek Osmanlıda ki aydınlanma hareketi, gerek Avrupa ve Balkanlardaki milliyetçilik akımlarını ve tarihsel süreci çok geniş bir yelpazeden okuyucuya sunuyor.
İşte bu bilgilerin ışığında Atatürk’ü anlayın diyor. 1900 lerin başlarında Jön Türklerin iktidarı ele geçirme çabalarından, Birinci Dünya Savaşına girişimize kadar iktidar hırsının getirdiği hatalara kadar, her şey gözünüzün önünde ve siz karar veriyorsunuz doğru yada yanlışa. Ya da Bu daha doğru, bu daha az doğru yargısına.
Ne Atatürk’ün, ne Jön Türklerin, nede Kurtuluş Savaşı sürecinde güzel ülkemizin bağımsızlık sürecinde emeği geçen asker yada siyasi yada diğer alanlarındaki adamların hataları, hırsları, başarıları üstü örtülmeden anlatılıyor.
Bir sayfada doğru bulmadığınız bir davranışa sonraki sayfada daha makul bakabiliyorsunuz. Kitap yabancı bir aydın tarafından kaleme alınması nedeni ile hiçbir tarafın adamı olmadan dile getirilmiş yargısını pekiştiriyor.
Yazar, Atatürk’ü ne övüyor ne yeriyor sadece dönemine göre olması gereken eylemleri yaptığına vurgu yapıyor. Atatürk tabu olmadan ete kemiğe bürünmüş bir insan olarak anlatılıyor kitabın en güzel tarafı da bu.
Yazar Atatürk’ün savaşları, devrimleri yaparken. Bazen hırsının dozunu kaçırdığını da dile getiriyor. Ancak hiçbir insanın her an doğru noktada duramayacağını da...
Silah arkadaşları ile ters düşmesini, hatta bazılarının Atatürk’e suikast olayından sonra idam edilmesi gibi hassas noktalarda, İmparatorluktan Cumhuriyete geçişin bir sancısının sonucu olmasına da vurgu yapıyor.
Kısaca o dönemde yapılan doğru ve yanlışları yargılamak isteyenlere akılcı bir kaynak.
Atatürk’le beraber Osmanlı, Avrupa, Osmanlı Aydını, Cumhuriyet Aydını, ekonomisi, siyaseti, eğitimi, tarihi, dili, dini, yenileşmesi kısaca tarihsel değişimde anlatılıyor kitapta.
Atatürk’ün özel hayatı, eğlencesi, kadınlarla ilişkisi, sıcak bir aile ortamı kurma çabası. Tüm bunlara rağmen gerek özel hayatında gerek siyasi ve sosyal hayatta yalnızlığı da görülüyor.
Tüm bu yenileşme, kültürlü ve aydın bir Türkiye yaratma çabaları derin bir birikiminin sonucu olduğunu, yalnızlığına da yine bu derinliğinin sebep olduğunu, kitabı okuyunca anlıyorsunuz.
Kısaca Sevgili Atatürk’ü duygusal bağla sevmekten öte anlamak için okumak isteyenlere, Sevgili Atatürk ve etrafındaki olup bitenler hakkında zengin bir kaynak.
750 syf.
·Puan vermedi
Türkiye Cumhuriyetimizin kurucusu ulu önder Mustafa Kemal Atatürk yabancı bir yazardan daha doğrusu yabancıdan dinlemek gerçekten şaşırttı ve kitapta düşünce yanliligi olmadan objektif açıdan anlatılmıştır.uzun lafı kısası Mustafa Kemal Atatürk ilke ve inklilablarinitüm dunya insanı icin bir kurtulus olduğunu görüyoruz..MUTLAKA okuyunuz
Kadınları "süs eşyası" ve sevgiyi "eğlence" olarak tanımlayan başka oyun metnine de itiraz etti. ''Biz kadınlar için böyle düşünemeyiz ! Kadın varlığı ulusun bin bir noktadan temelidir," diye yazdı sayfanın kenarına ve "sevgiyi bir eğlence saymak, onu ciddiye almamak olur !" diye ekledi.
"Özetle sonuç şudur ki, kadın konusunda cesur olalım. Vesveseyi bırakalım. Onların beyinlerini ciddi bilim ve fenlerle süsleyelim. İffeti, fenni sağlıklı bir surette izah edelim. Şeref ve haysiyet sahibi olmalarına birinci derecede önem verelim,"
"Benim bir dinim yok ve bazen bütün dinlerin denizin dibini boylamasını istiyorum. Hükümetini ayakta tutmak için dini kullanmaya gerek duyanlar zayıf yöneticilerdir; adeta halkı bir kapana kıstırırlar. Benim halkım demokrasi ilkelerini, ger­çeğin emirlerini ve bilimin öğretilerini öğrenecektir. Batıl inançlardan vazgeçilmelidir. İsteyen istediği gibi ibadet edebi­lir. Herkes kendi vicdanının sesini dinler. Ama bu davranış ne sağduyulu mantıkla çelişmeli ne de başkalannın özgürlüğü­ ne karşı çıkmasına yol açmalıdır."
Andrew Mango
Sayfa 447 - Grace Ellison 1928 de yayınlanan kitabında Atatürk'ün söylediği sözü
bu kavramın sınırlarını zorladı. 1930 yılında hedefini koydu. "Ülkesini, yüksek istiklalini korumasını bilen Türk milleti, dilini de yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarmalıdır."

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Atatürk: Modern Türkiye'nin Kurucusu
Baskı tarihi:
Temmuz 2004
Sayfa sayısı:
750
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789751409881
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Remzi Kitabevi
Baskılar:
Atatürk: Modern Türkiye
Ataturk: The Biography of the Founder of Modern Turkey
İstanbul doğumlu İngiliz yazar Andrew Mango, beş yılı aşkın bir süre yaptığı araştırmalar sonucu bu yapıtla kapsamlı ve nesnel bir çalışma ortaya koyuyor.

Türkiye'nin, bağımsızlığı ve varoluşu yolunda Atatürk gibi bir liderle yakaladığı olağanüstü şansı irdeleyen yazar, onu salt lider özellikleriyle değil, yakın çevresi ve insan ilişkileriyle de yansıtmayı başarırken, dönemin toplumsal yapısı ve güç dengelerinde de açıklık kazandırıyor.

Kitabı okuyanlar 197 okur

  • Esra Çağlak
  • Emre ÇAKIRLAR
  • Burhan yaman
  • Fatih Selçuk
  • Emre Köse
  • Kutay Burak Yeşil
  • Özer özerler
  • Hüseyin Kahleoğulları
  • Sinan demirci
  • Furkan Evci

Yaş gruplarına göre okuyanlar

0-13 Yaş
%0
14-17 Yaş
%0
18-24 Yaş
%18.8
25-34 Yaş
%40.6
35-44 Yaş
%12.5
45-54 Yaş
%21.9
55-64 Yaş
%6.3
65+ Yaş
%0

Cinsiyetlerine göre okuyanlar

Kadın
%36
Erkek
%64

Kitap istatistikleri (Bütün baskılar)

Bu baskının istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%56 (42)
9
%25.3 (19)
8
%14.7 (11)
7
%4 (3)
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0