Bir insan neden kötüdür?
Kötü doğulur mu, kötü olunur mu? İnsan, kendinin sahip olamadığı şeylerin hıncını neden başkasından çıkarır ve bundan zevk alır.
Roman boyunca Hacer Hanım'ın,Naciye'nin, Rıza'nın hep cezasını bulmasını bekledim. Buldular da. Ama içim soğumadı nedense. Çünkü adaletin geciktiği yerde çoktan bir insan eşinden, çocuğundan, süt gibi tertemiz hayatından olmuştu.
Orhan Kemal'in inanılmaz akıcı bir kalemi var. Okuması çok keyifliydi.
Ama Nazan'ın başına gelenler bana gurbete düşmüşüm de dilimden anlayan yokmuş gibi hissettirdi.
Kitaba şöyle bir eleştiri yapmak gerekirse kitabın sonu çok havada asılı kaldı.
Nazan kurtulamadı, kimsenin gözünde aklanamadı.Olayların perde arkası tam aydınlanmadı. Mazharın yaptığı yanına kâr kaldı.
Yani romanda gerçek bir pişmanlık yoktu. Evet kötüler cezalandırıldı ama iyiler de iyi olduğuyla kaldı.
Ve Goethe yine haklı çıktı.
"Dünya hassas kalpler için bir cehennemdir."