İnsan, akıl nuruyla aydınlanmadıkça, kendi nefsini göremez. Karanlıkta kalan kimsenin ne kendisini, ne çevresindekileri görmesi gibi, nefs de, kendi özünü, aklı ve aşkın biçimleri(suret, form) , aklın ışığıyla görür.
"Senin gönlün dâima
meshûr ve müsahhardır, mâzursun
Sen, gamın ne olduğunu aslâ bilmedin, mâzursun
Ben, sensiz bin gece kan yuttum;
Sen, bir gece sensiz kalmadın, mâzursun..."
Ahmed Gazali