Gençlerin beynini çürüten Wattpad kitapları.
Bugün yayıncılık adı altında yapılan şey, kelimenin tam anlamıyla bu topraklara ve gerçek edebiyata ihanettir. Ergenlik çağındaki çocukların henüz tam oturmamış algı dünyalarını, hormonal hezeyanlarını ve sığ fantezilerini hedef alarak basılan o "Wattpad" bozması kitaplar, yüzyıllardır insanlığın biriktirdiği edebi mirasa açıkça yapılmış birer hakarettir. Kitapçılarda en ön rafları süsleyen, rengarenk kapakların arkasına gizlenmiş bu içi boş sayfalar, genç nesillerin zihnini uyuşturmaktan başka hiçbir işe yaramıyor. Sektörün devleri, üç beş kuruş daha fazla kazanmak uğruna çocukların gözlerini boyamaktan, onları niteliksizliğe mahkum etmekten zerre utanmıyor, aksine bundan sapkın bir zevk alıyorlar. Karaktersizliğin, kurgu mantığı çökmüşlüğün, dil bilgisi kurallarından bihaber olmanın ve en acısı da şiddeti, toksik ilişkileri, istismarı romantize eden bu metinleri "kitap" adı altında piyasaya sürmek ticari bir kurnazlık değil, toplumsal bir suçtur. Okuma alışkanlığı kazandırmak yalanının arkasına sığınarak bu paçavraları savunanlar bilsinler ki, bu içerikleri tüketen çocuklar edebi zevk geliştirmiyor; aksine, gerçek sanata karşı tamamen körleşiyorlar. Sırf tıklanma sayıları yüksek diye bu çöplüğü kutsallaştıran, gençlerin ceplerindeki harçlığa göz dikip onlara kuşe kağıda basılmış zihinsel atıklar satan yayınevleri ve editörler bu vebalin en büyük ortağıdır. Çocukların gözlerini boyadığınız o sahte dünyalar, geleceğin düşünemeyen, sorgulayamayan ve estetikten yoksun nesillerini yaratıyor. Edebiyatı bu kadar ucuzlatmaya, gençliği bu kadar sığlaştırmaya hakkınız yok.
Kur'an-ı Kerim'de Hz. Musa ile Firavun'un kıssasında anlatılan sihirbazlar, sadece göz boyayan illüzyonistler değildiler; onlar, hakikati ters yüz etmek, kitleleri manipüle etmek ve Firavun'un kurduğu haksız düzeni meşrulaştırmak için çalışan birer propaganda aracıydılar.
"Firavun'un sihirbazları çalışıyor" ifadesi, günümüz dünyasındaki pek çok modern illüzyonu ve manipülasyonu çok iyi özetler. Bugün de insanlığın zihnini bulandırmak, yanlışı doğru, zulmü adalet, haramı helal gibi göstermek için çalışan modern "sihirbazlar" mevcuttur:
Algı Yönetimi ve Propaganda: Kitle iletişim araçları, medya ve dijital platformlar üzerinden toplumların değer yargılarıyla oynanması, hakikatlerin gizlenip yalanların parlatılması.
Adalet ve Ahlakın Ters Yüz Edilmesi: Güçlülerin haksızlıklarını haklı göstermek için üretilen teoriler, süslü kavramlar ve "modern" kılıflar.
Zihinlerin Bağlanması: İnsanların sorgulama yeteneğini elinden alarak, onları sorgulamayan ve sisteme itaat eden kitleler haline getirme çabaları.
Ancak bu kıssanın en önemli ve umut verici kısmı sonudur: Firavun’un sihirbazları ne kadar büyük bir illüzyon yaratırlarsa yaratsınlar, Musa’nın asası (yani mutlak hakikat ve Allah'ın sünneti) ortaya çıktığında, o sahte büyülerin ve yalanların tamamını yutmuş, yok etmiştir.
Üstelik hakikati ilk fark edenler ve Firavun’un tüm tehditlerine rağmen ona ilk başkaldıranlar da yine o oyunun içindeki sihirbazların kendisi olmuştur. Bu da gösteriyor ki, algılar ve yalanlar ne kadar güçlü çalışırsa çalışsın, hakikatin karşısında tutunamazlar.
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Gruba uyum sağlama (conformity) sadece psikolojik bir tercih değildir. Gregory Berns'ün fMRI kullanarak yaptığı algı deneylerinde, bireyler grubun bilerek verdiği yanlış kararlara katıldığında, beyinlerinin prefrontal (karar alma) bölgesi değil, doğrudan paryetal ve oksipital (algı) korteksleri hareketlendi. Yani insan, gruba uymak için yalan söylemiyor; grup baskısı o kadar güçlüdür ki beyin, dış dünyadaki fiziksel gerçekliği gerçekten grubun söylediği şekilde yanlış görmeye başlıyor. Gruba karşı gelindiğinde ise amigdala (korku ve alarm merkezi) doğrudan tetikleniyor. Biyoloji, sürüden ayrılmayı fiziksel bir tehlike gibi cezalandırıyor.
Artık başka yerlerde, bambaşka ortamlarda aynı Ay'ı, aynı Gün batımını izliyoruz. Ama hiç bir şey aynı değil...
