“Kim bilir?Kalbimiz kırıldığında,nasıl kırıldığına dair her türlü teoriyi biz uydururuz;oysa onu yere düşüren bizizdir.”
Ya hayatınızdaki her şeyi ikinci kez yaşama şansınız olsaydı?Bu size ne hissettirirdi,hayatınızda neleri değiştirmek isterdiniz?Ya da en can alıcı soru,bunu gerçekten ister miydiniz?
Sekiz yaşındaydı Alfie böyle bir gücünün olduğunu öğrendiğinde.Anneciği ölüm döşeğindeyken.Herhangi bir anı geri alabilir ve yeniden yaşayabilir.Ama bir şartla;ikinci denemenin sonuçlarını iyi ya da kötü kabul etmek zorunda..Ve tabii ölüm;ölümü değiştiremez.Birinin vakti geldiyse,gelmiştir!
Bir kumarhanedeyiz,yıllar önce ya da yıllar sonra..Kahramanımız Alfie ardı ardına üç kez şans numarasını tutturup milyonlar kazanıyor.Bu şüpheli kazançta bir hile olduğunu düşünen Dedektif La Porta sorgusu ile hikayemiz başlıyor.Ve Alfie’nin,çantasından üstünde ölürsem okunsun yazan bir kompozisyon defteri çıkarıp masaya koymasıyla tüm hikayeyi Dedektif ile beraber öğreniyoruz.Gianna’ya olan aşkını ve yeteneğiyle birleşince verdiği yanlış kararları da..Yanlış kararların geri alınamadığını da..
Belki de Milyonlarca ‘bir kere daha’cümlesi..Milyonlarca farklı alternatif. Kulağa başta harika geldiğinin farkındayım;ama içten içe öyle olmadığını anlıyoruz.Ağır bir sorumluluk değil mi sizce de?Sürekli geçmişi düşünmek,hataları silme rahatlığı,geleceği kontrol etme gücü ve bu rahatlıkla yaşama insanı yıpratabilecek ağır bir durum gibi geliyor bana.Hayatın değeri hataları silebilmemizde değil de onlarla birlikte yaşamayı öğrenebilmemizde değil midir sizce de?Deneyimlerimizde yani?
Baştan sona kendime sorular sorduğum inanılmaz akıcı bir kitaptı ve en çok neyi sevdim biliyor musunuz?Alfie’nin mükemmel bir karakter olmamasını.Oldukça şeffaf,doğrularıyla yanlışlarıyla,kusurlarıyla
Azizede olsa fahişede kadın mutlu olamadı !
Erkeklerin her şeyinin 'kendilerince' caiz olduğu zamanda kadınlara herşey yasaktı,erkeklerin kendileri yüzünden kendileri için yaptıkları fahişelik bile yasaktı !!!
39
geçenlerde kocam bana da vurdu” (İşpiroğlu, Memleketimden Kadın Manzaraları,
2017, s. 12). Ataerkil bakış açısında erkek güçlü bir bedene sahiptir, dahası erkeklik
gücü temsil eder. Beden, kadın ve erkeği cinsiyet noktasında ayrı kılan bir işleve
sahiptir. Cinsiyet ve beden ayrımı aynı zamanda kadın ve erkek ayrımını beraberinde
getirir. Bu noktadan hareketle oyunda kadın, cinsiyeti gereği erken yaşta evlenmeli ve
bu sistemin içerisinde görünmez olmalıdır. Bu durum Aliye adlı karakterin söyleminde
yer bulur: “Erken yaşta evlilik ve çok eşlilik yasal olarak bir kez kabul edilse, ne
erkeğin aldatmasına fırsat verilecek, ne de kadın zulüm görecek. Bütün sıkıntılar sona
erecek” (İşpiroğlu, Memleketimden Kadın Manzaraları, 2017, s. 33). Ataerkil düzeni
kabullenmiş kadınlara göre erkek daima mutlu edilmelidir, erkek mutluysa kadının
mutlu olmasının pek de önemi yoktur. Ataerkil düzeni kabullenmenin bir yansıması
olan bu anlayış Aliye’de ifadesini bulur: “Tabii erken yaşta evliliklere yönlendirilen
kızların kocalarını mutlu edebilmeleri için eğitim almaları şart” (İşpiroğlu,
Memleketimden Kadın Manzaraları, 2017, s. 33).
Feminist oluşumlar kadının ataerkil sistem karşısında yaşadığı zorluklara çözüm
üretmektir. Göçmen Düğünü adlı oyununda yer alan kadın karakterlerin aralarında
geçen konuşmalar ataerkil düzeni kabullendiklerini gösterir: “Şu gelinin annesine
baksana, kasım kasım kasılıyor. Gören de kocası işadamı sanır” (Çetindoğan, Toplu
Oyunları 1 Göçmen Düğünü, 2018, s. 15).
Aynı oyunda kız ve erkek çocuk ayrımcılığı İclal karakteri üzerinden dikkate
sunulur: “Oğlu olsun diye durmadan dualar eder saftirik ama kızını da canı gibi sever.
Bu ak oylumlu kız şans getirmiştir ona ne de olsa. Doğacak çocuğu için çektiği piyango
bileti sayesinde
“Qızlar ağlamaz” – Aysel Əlizadənin qadınlara, onların yaşadığı haqsızlıqlara və cəmiyyətdəki mövqeyinə dair yazdığı publisistik kitabdır. Kitabda müəllif qadınların susdurulmasına, zəif göstərilməsinə, duyğularını ifadə etmələrinin qadağan olunmasına qarşı çıxır.
Əsər qadınlara güc verir, onları özlərini sevməyə, haqlarını tələb etməyə, qorxmamağa və susmamağa səsləyir. Müəllif deyir ki, “qızlar da ağlaya bilər, danışa bilər, dəyişə bilər” – və buna tam haqqı var.
Kitab həm maarifləndirici, həm də ilhamverici bir manifestdir – qadınlar üçün yazılmış, amma bütün cəmiyyətə ünvanlanmışdır.
İlk öncelikle şunu söylemek istiyorum. İnceleme spoiler içerir. Eğer ben spoiler okumaktan nefret ediyorum diyorsanız lütfen okumayın.
Ve şimdi gelelim yorumuma; Açıkçası ilk iki kitaptan sonra bu ilaç gibi geldi. Olayların gidişatı beni biraz üzdü ama bu sefer daha fazla olayla karşılaştık. Büyük ihtimalle ilk iki kitabın bana yetersiz gelmesinin sebebi benim kaos canavarı olmam. Kritik olayları, heyecan verici kaoslara aç olmam.
Üçüncü kitap daha olaylı ama hala slow burn. Neyse bu kitapta sevdiğim ve sevmediğim karakterleri daha iyi ayırt edebildim. Karakter gelişimleri daha baskındı bu kitapta. Özellikle Cyrus'ın. Onun gözünden bir şeyler okudukça ne kadar zor durumda ve yalnız olduğunu hissettim ama her şeye rağmen o kadar güçlü bir karakterki. Kitap boyunca sürekli başkaları tarafından dışlanmasına, duygusal ve psikolojik olarak istismar edilmesine, en çok da sevdiği kadının ve annesinin onu öldürmek istemelerini bilmesine rağmen bir kere bile Kamran'ın yaptığı bencilliği veya itici hareketleri yapmadı. Acısını hiç dışa vurmadı. Sadece bazen Alize'ye. :)
Alize'ye de aşk olsun. Cyrus'a bir şeyler hissettiğini bilmesine rağmen yinede her türlü ölecek deyip kan bağını kabul etti. Hemde Cyrus'un bu kan bağından ne kadar acı çekeceğini bilmesine rağmen. Neymiş efendim. o şeytanın emrinde ona güvenemem. Tamam halkına özgürlük vaadetmek için her şeyi göze alıyor ama unutmasın ki o da Cyrus'a diğerleri gibi aynı bencilliği yaptı.
Kamran karakterini her ne kadar sevmesem de Huda ile atışmalarını okumak keyifliydi. Tahmin ama bana göre kitabın sonunda Kamran'la Huda'nın arasında bir şeyler olacak.
Bu bir gerçek ki seri devam ettikçe benim de Kamran nefretim artmaya devam etti. Bu kitapta daha baş edilmez, şımarık, bencil büyüyememiş bir ergendi bana göre.
İran EdebiyatıEdebiyat
Puan vermedi
Ben ne okudum ? Niye bu kadar geç kaldım? (2021 yapılmış ilk baskı) Çok farklı duygular içindeyim. Kitabı çok sevdim ama yazarından daha çok etkilendim.
Gazele Alizade Genç yaşta kendi seçimi ile aramızdan ayrılan yazarın hayatı bence bu kitabın en büyük ilham kaynağı.
.
Dev bir eser ünvanını hak eden bu roman baştan sona sembollerle örülü . Zaman zaman Hayvan Çiftliği’ni anımsattı bana. Sembollerin hepsini anladığımı ya da fark ettiğimi sanmıyorum.
.
Çoğunlukla absürt bir tiyatro oyunu izler gibiydim . Diyalogların yoğunluğu, kadronun canlı ve kalabalık oluşu, renkli betimlemeleri ile görselliği o kadar baskındı ki okumadım izledim adeta
.
Aşkabad şehrinde , 20 odalı, büyük bahçeli, aile yadigâr evde geçmişin hayaletleri ve nesneleriyle yaşayan dört kişi:
Evin tüm işlerini yürüten Yaver , kitapların dünyasına sığınmış , hayal alemindeki Vehhab , orta yaşlı, piyano çalan, erkeklerden tiksinen/korkan Lega ve evin büyük hanımı İdrisi Hanım(Züleyha)
.
Komünist(?) devrimin ardından kamulaştırılan evlerini eski liderleriyle , şairiyle,terzisiyle,işçisiyle ,çocuğuyla “kahraman” denilen bir takım insanlar yerleştirilir. Bu kişiler ile ev halkı ilk başta çatışsa da zamanla hepsi kendi kişisel hayatlarını dönüştürecek devrimi bizzat yaşayacaklardır.
.
Sahi hangi devrim vaat ettiği hayatı sunabilmiştir ki halkına?
.
Sayfalar ilerledikçe hem kahramanların önceki yaşamlarını hem de ev halkının sınırlarını öğrenir okur .
Özellikle ikinci ciltte yazar ve roman adeta devleşiyor .
Her bir ayrıntıdan bahsetmek istiyorum ama romanın büyüsünü bozmamak adına burada bırakıp sevgiyle tavsiye ediyorum.
.
İran edebiyatı meraklıları kaçırmasın !
.
Çevirmeni Zeynep Özel’e yürekten teşekkür ediyorum
.
#idrisilerinevi #gazalealizade #iranedebiyatı