KELİME-İ TEVHÎD’İN ŞARTLARI
İmâm İbn Receb rahîmehullâh şöyle demiştir: “Lâ İlâhe İllallâh’ı söyleyip ona şehâdet etmekten maksad, cehennemden kurtulmayı ve cennete girmeyi gerektiren bir sebeb olmasıdır. Bu gereklilik ise söylenen sözün şartlarının hepsinin bir arada bulunması ve onu ortadan kaldıracak bir durumun olmaması halinde geçerli olur. Tevhîd kelimesinin söylenen şartlarından birisi eksik olduğunda yahut onu ortadan kaldıracak bir söz ve amel bulunduğunda ise artık bu tevhîd kelimesi, söyleyenin cehennemden kurtulmasını ve cennete girmesini sağlayamaz.” [İbn Receb, Kelimetu’l-İhlâs:13-14.]
Ehl-i Sünnete göre, kelime-i tevhîd olan Lâ İlâhe İllallâh’ın, ilim, yakîn, ihlâs, sıdk, muhabbet, inkıyâd ve kabul olmak üzere yedi şartı vardır. Şart: “Yok olması halinde hükmünde yok olacağı, var olması halinde ise bizatihi hükmün varlığının veya yokluğunun gerekli olmadığı şeydir.” [Mevsûatu’l-Fıkhiyye: 23/109.]
Buna göre kelime-i tevhîd’in zikredilen şartları gerçekleşmediği sürece, kelime-i tevhîd de bu şartlara bağlı olarak gerçekleşmeyecek, Lâ İlâhe İllallâh kelimesi söyleyen kişiye fayda vermeyecektir. Bu şartlar hakkında Şeyh Hafız el-Hakemî şu beyitleri söylemiştir:
“Yedi şarta bağlanmıştır ve vahiy nasslarında gerçekten yer almıştır.”
“Onu söyleyen kişi bunları tamamlamadıkça fayda görmez.”
Bu beyitleri şerh ederken ise şöyle demiştir: “Tamamlamaktan maksat, hepsinin kişide bulunması ve bunlara aykırı şeyler yapmaksızın yerine getirmesidir. Kişiden istenen, Lâ İlâhe İllallâh kelimesinin lafızlarını saymak ve ezberlemek değildir. Bu kelimenin bütün şartlarını yerine getiren ancak bunları teker teker sayamayacak olan niceleri vardır. Yine bunları ezberleyen ve bir çırpıda sayabilen niceleri de vardır ki bu şartları bozan şeyler yaparlar. Başarı